Tytko, Marek Mariusz

Jagiellonian Univeristy Repository

Religious and Sacred Poetry:  An International Quarterly  of Religion, Culture and Education Edited by Marek Mariusz Tytko No. 1 (9) January – February – March 2015 ISSN: 2299–9922 ; e-ISSN 2391-9418 pages 259 - 261 MAREK MARIUSZ TYTKO (Cracow, Poland) e-mail: marek.mariusz.tytko[at]uj.edu.pl  [Rec.:] Polacy w Krasnojarskim Kraju. Wystawa. Biblioteka Jagiel-lońska 28 X – 15 XI 1999, [opracowanie Jan Brzeski, Olga Pod-borska, Jarosław Szarek], Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Stowarzyszenie Wspólnota Polska – Oddział w Krakowie, Komisja Historyczna Związku Sybiraków – Oddział w Krakowie, wyd. Księgarnia Akademicka, Kraków 1999, 47, [16] s.   Publikacja jest w zasadzie pierwszym tego typu opracowaniem zagadnie-nia obecności Polaków w Kraju Krasnojarskim na Syberii w Rosji XVII-XX w. W kilku rozdziałach przedstawiono kolejne etapy pobytu osób narodowości polskiej nad Jenisejem, począwszy od pionierów zagospodarowywania tych ziem – Pawła Chmielewskiego i Andrzeja Dubieńskiego w XVII w., poprzez osadników i pierw-szych zesłańców w XVIII w. (życie i tworzenie miast i osiedli), następnie poprzez Polaków-carskich zesłańców politycznych (szczególnie po Powstaniu Listopado-wym i Styczniowym), wcielonych karnie do syberyjskich batalionów carskiej armii, oraz wolnych osiedleńców w XIX w. (szukających tu zatrudnienia jako specjaliści) w czasie istnienia Imperium Rosyjskiego, żołnierzy polskiej armii na Syberii (5. Dywizja Strzelców ok. 1919-1920) w okresie bolszewickiej rewolucji, aż po przymusowych łagierników, prześladowanych, deportowanych w XX w. w okresie sowieckiego komunizmu (np. do Norylska) i współczesne życie potomków polskich zesłańców i osadników już za czasów Federacji Rosyjskiej pod koniec XX w. (np. Dom Polski w Krasnojarsku). W publikacji uwzględniono zatem prawie 400 lat polskiej obecności w Krasnojarskim Kraju. Publikacja uwzględnia także życie religijne syberyjskich Polaków, kościoły, sylwetki księży (np. takie, jak ks. Walter Czyszek), Książka zajmuje się także wkładem Polaków do kultury tego rejonu (np. Włodzimierza Sokołowskiego, architekta guberni jenisejskiej). Publika-cja jest pokłosiem wystawy Wisła-Jenisej-400 lat (Historia Polaków w Krasnojar-skim Kraju) prezentowanej w Krasnojarsku we wrześniu 1999 r., lecz może służyć jako rodzaj lektury wprowadzającej w zagadnienie. Dzieło zawiera ilustracje, w tym m.in. reprodukcje historycznych map, rzadkich dokumentów, oraz unikatowe fotografie przedstawiające osoby i miejsca związane z pobytem Polaków w tym  260rejonie Syberii. Warto zwrócić uwagę na syntetyczną tabelę pt. Etapy przymusowe-go (zesłania) i dobrowolnego osadnictwa polskiego w Kraju Krasnojarskim oraz na wykaz pt. Większe kompleksy łagrowe Kraju Krasnojarskiego. Książka ma walory poglądowe i edukacyjne, może służyć nauczycielom historii, uczniom, studentom.  Tytuł w języku angielskim (the title in English):  [Rev.:] Poles in Krasnoyarsk Region : An Exhibition. The Jagiellonian Library, October 28th – November 15th, 1999  Abstract (Summary):  The book entitled Poles in Krasnoyarsk Region: An Exhibition. The Jagiellonian Library October 28 – November 15, 1999 (in Polish: Polacy w Krasnojarskim Kraju. Wystawa. Biblioteka Jagiellońska 28 X – 15 XI 1999) is a catalogue of the exhibition that took place in the Jagiellonian Library at the Jagiellonian University of Cracow (Krakow). It was concerned with the history of the Poles who had lived in Krasnoyarsk Region in Siberia, in Russia (17th-20th centuries), and in the Soviet Union (20th century). The book contains a short history of the Poles in Siberia, e.g. Pawel Chmielewski (17th century), Andrzej Dubienski (17th century), and of other Polish exiles (18th-20th century), especially after the November Uprising in 1830-1831, or after the January Uprising in 1863-1864. The book also deals with the history of the Siberian battalions of the tsarist army in the Russian Empire and the Polish Army in Siberia in 1919-1920, especially with the 5th Rifle Division. The book also briefly presents the bolshevik revolution and the prisoners’ camps in Krasnoyarsk Region (the so called GULAG), the deportations of Poles to Siberia in the 20th century under the Soviet rule, especially in the town Norilsk. The book also deals with the present life of the Poles ( i. e. at the end of the 20th century) in the Russian Federation, e.g. the Polish House in Krasnoyarsk and the contemporary religious life of the Poles centred in the Roman Catholic churches in Siberia, e.g. Polish priests in Siberia (Brother Walter Czyszek). The book also concerns the Polish culture in Siberia, e.g. the life and work of Wlodzimierz Sokolowski who created the Siberian architecture in the Governorate of Jenisej Region. The exhibi-tion in the Jagiellonian Library was prepared by the Center for Research and Doc-umentation of the Polish Struggle for Independence. The book has been published in Polish.   Key words:  history, Poles, Krasnoyarsk Region, Siberia, Russia, The Soviet Union, history of Poles in Siberia (17th -20th century), Paul Chmielewski (17th century), Andrew  261 Dubienski (17th century), Polish exiles (18th - 20th century), the November Uprising of 1830-31, the January Uprising of 1863-64, Siberian battalions of the tsarist army, Russian Empire, Polish Army in Siberia (1919-1920), 5th Rifle Division (1919-1920), bolshevik revolution, prisoners  ` camps in Krasnoyarsk Region, GULAG, Deportations of Poles to Siberia (20th century), Soviet communism, Norilsk, Russian Federation, Polish House in Krasnoyarsk, religious life of the Poles, Ro-man Catholic churches in Siberia, Polish priests in Siberia, Fr. Walter Czyszek, Polish culture in Siberia, Vladimir Sokolovsky, Siberian architecture, Governorate of Jenisej Region, documentary exhibition, Jagiellonian Library,  Słowa-klucze:  historia, Polacy, Krasnojarski Kraj, Syberia, Rosja, Związek Sowiecki, Historia Polaków na Syberii (17.-20. wiek), Paweł Chmielewski (17. stulecie), Andrzej Dubieński (17. stulecie), polscy zesłańcy (18-20 stulecie), Powstanie Listopadowe, Powstanie Styczniowe, syberyjskie bataliony carskiej armii, Imperium Rosyjskie, Polska Armia na Syberii (1919-1920), 5. Dywizja Strzelców (1919-1920), bolsze-wicka rewolucja, łagry w Krasnojarskim Kraju, GUŁAG, Deportacje Polaków na Sybir (XX w.), sowiecki komunizm, Norylsk, Federacja Rosyjska, Dom Polski w Krasnojarsku, życie religijne syberyjskich Polaków, kościoły katolickie na Syberii, polscy księża na Syberii, ks. Walter Czyszek, polska kultura na Syberii, Włodzimierz Sokołowski, architektura syberyjska, gubernia jenisejska, wystawa dokumentalna, Biblioteka Jagiellońska  Bibliografia (Bibliography):   Polacy w Krasnojarskim Kraju. Wystawa. Biblioteka Jagiellońska 28 X – 15 XI 1999, [opracowanie Jan Brzeski, Olga Podborska, Jarosław Szarek], Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Stowarzyszenie Wspólnota Polska – Oddział w Krakowie, Komisja Historyczna Związku Sybiraków – Od-dział w Krakowie, wyd. Księgarnia Akademicka, Kraków 1999, 47, [16] s.            

Polacy w Krasnojarskim Kraju : wystawa : Biblioteka Jagiellońska 28 X - 15 XI 1999

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Jagiellonian Univeristy Repository