Tytko, Marek Mariusz

Jagiellonian Univeristy Repository

Religious and Sacred Poetry:  An International Quarterly  of Religion, Culture and Education Edited by Marek Mariusz Tytko No. 1 (9) January – February – March 2015 ISSN: 2299–9922 ; e-ISSN 2391-9418 pages 251 - 256 MAREK MARIUSZ TYTKO (Cracow, Poland) e-mail: marek.mariusz.tytko[at]uj.edu.pl  [Rec.:] Bądź wierny, idź! Pieśni wolności, muzyka i śpiew Stani-sław Markowski, Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Nie-podległościowego, Kraków 1998, płyta CD, czas całkowity: 43:58.   [Rec.:] Muzyka i śpiew Stanisław Markowski, Bądź wierny, idź! : Pieśni wolności : Lechoń : Baczyński : Herbert : Narbutt : Baliński : i inni, Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległo-ściowego, Kraków 1998, [2], 20, [2] s. [broszura]  Płyta kompaktowa pt. Bądź wierny, idź! z muzyką i śpiewem Stanisława Markowskiego, znanego krakowskiego artysty fotografika, pieśniarza, kompozyto-ra i filmowca zawiera 16 utworów muzycznych skomponowanych do patriotycz-nych tekstów znanych poetów polskich.  Na płycie pomieszczono następujące śpiewane utwory poetyckie: 1. Polo-nez artyleryjski Jana Lechonia (z 1916), 2. Czerwona zaraza Józefa Szczepańskie-go „Ziutka” (z 26 VIII 1944), 3. Westchnienie Krzysztofa Kamila Baczyńskiego (z 23 IV 1944), 4. Kolęda (Aniołowie biali...) Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, 5. Z wiatrem Krzysztofa Kamila Baczyńskiego (z 29 X 1942), 6. Pomnik Powstania Warszawskiego Jerzego Narbutta (z 17 X 1978), 7. Piosenka Zbigniewa Herberta (z 1998), 8. [Śpij Jezusku...] Walerii Iwankiewicz-Grynkiewicz (Kazachstan, XII 1942), 9. Rodakom z Wilna Bohdana Rudnickiego (z 1986), 10. Polska Podziemna Stanisława Balińskiego (Londyn 1944), 11. Słowo o krwi Tadeusza Śliwiaka (z X 1956), 12. Żurawie Apti’ego Bisultanowa z Czeczenii, w tłumaczeniu Issy Adajew i Klary Brodackiej, 13. Kindżał Akaki’ego Cereteli’ego z Gruzji (1905), w tłuma-czeniu Artura Międzyrzeckiego, 14. Co się z Polską stało Stanisława Markowskie-go (z XII 1995), 15. Solidarni (hymn Solidarności) Jerzego Narbutta (z X 1980), 16. Przesłanie Pana Cogito Zbigniewa Herberta (z 1974). Ten ostatni tekst czyta Roman Hnatowicz, w tle utwór Wolność ponad śmierć Stanisława Markowskiego gra na trąbce Przemysław Sokół.  Utwory muzyczne pomieszczone na płycie, których kompozytorem jest Stanisław Markowski zostały wykonane przez dziesięcioosobowy zespół o boga-tym instrumentarium (instrumenty w trzech sekcjach: smyczkowej, dętej i klawi- 252szowej) w składzie : Stanisław Markowski (śpiew, fortepian), Jan Nazimek (skrzypce), Michał Woźniak (altówka), Tatiana Judycka (wiolonczela), Katarzyna Marczak (klarnet), Przemysław Sokół (trąbka), Tomasz Hernik (puzon), Janusz Wojtarowicz (akordeon), Krzysztof Cyran (gitara), Krzysztof Oczkowski (mando-lina). Aranżacji utworow dokonali Stanisław Markowski oraz Krzysztof Cyran, masteringu – Aleksander Wilk i Michał Woźniak. Płyta została zaopatrzona w fotografię autorstwa Stanisława Markowskiego, wykonaną w Krakowie-Nowej Hucie 15 października 1982 r. w czasie jednego z protestów podczas stanu wojen-nego.  Razem z płytą w zestawie dodano broszurę z tekstami wszystkich wyko-nywanych utworów, spisem wszystkich utworów wraz z podaniem czasów ich trwania, spisem muzyków.  Płyta – wraz z dołączoną doń broszurą – posiada walory estetyczne (poet-yckie, muzyczne, graficzne) oraz edukacyjne, zwłaszcza wychowawcze w zakresie wychowania patriotycznego, wychowania przez sztukę, wychowania estetycznego, wychowania muzycznego, wychowania literackiego. Pozycja może być wykorzy-stana na lekcjach jako materiał pomocniczy przez nauczycieli historii, edukacji regionalnej, muzyki (wychowania muzycznego), języka polskiego, jak również podczas szkolnych akademii czy uroczystych apeli jako użyteczny środek dydak-tyczny, kształtujący polskość, patriotyzm, ducha polskiego, jako sztuka krzepiąca w chwilach trudnych dla Polaków. Patriotyczna poezja śpiewana w autorskim wyko-naniu Stanisława Markowskiego warta jest uwagi miłośników sztuki, koneserów, kolekcjonerów płyt, jako wyposażenie w płytotekach bibliotek szkolnych i domów kultury, parafii, świetlic. Należy dodać, że w wielu z tych pięknych utworów poja-wiają się motywy religijne, duchowe lub moralne, stąd także ich szczególna war-tość w edukacji chrześcijańskiej.  Stanisław Markowski jest bardzo znanym polskim artystą (pieśniarzem, muzykiem, kompozytorem, poetą, fotografikiem, filmowcem), to człowiek-orkiestra (dosłownie i w przenośni), potrafi sam napisać teksty poetyckie, skompo-nować do nich muzykę, zaśpiewać je i zagrać, nagrać je na płytę, stworzyć do tej płyty okładkę, z pięknymi własnymi, artystycznymi fotografiami lub ilustracjami, następnie stworzyć do tej muzyki teledysk i nakręcić film (filmuje także, latając balonem nad Krakowem...), a nadto porwać publiczność swoją sztuką na koncer-cie. Ponadto jest wielkim patriotą polskim, służy Bogu, Ojczyźnie i bliźnim bezin-teresownie.  Artysta ten dał się poznać w lkatach 80. XX w. w okresie komunizmu w Posce jako nieugięty antykomunista i niezależny fotografik-dokumentalista, dzięki czemu uchwycił, narażając własne zdrowie i życie, wiele scen np. walki ulicznee i demonstracje pacyfikowane przez komunistyczne ZOMO (Zmechanizowane Odwody Milicji Obywatelskiej) w Krakowie-Nowej Hucie. Stał się przez to arty-stą-legendą czasów „Solidarności” i walki o niepodległość, wolność i suwerenność  253 Polski pod okupacją rosyjską (sowiecką). Stąd płyta z podtytułem Pieśni wolności ma szczególne znaczenie dla Polaków, ponieważ opiewa na niej wolność, tak bardzo umiłowaną przez Lechitów. Oto, co napisano o nim w haśle „Markowski Stanisław” w Encyklopedii Solidarności [dopowiedzenia w nawiasach kwadratowych pochodzą od autora niniejszej recenzji]: „Stanisław Markowski, ur. 8 V 1949 w Częstochowie. Absolwent geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (1972). Fotografik, kompozytor, poeta.  W 1971 zadebiutował jako fotograf wystawą Klimaty Krakowa. 1972-1974 prowadził pracownię fotograficzną w Muzeum UJ [Uniwwrsytetu Jagielloń-skiego] u prof. Karola Estreichera, 1974-1975 instruktor fotografii w Młodzieżo-wym Domu Kultury w Nowej Hucie. Od 1975 niezależny fotografik, 1975-1977 fotoreporter w Krajowej Agencji Wydawniczej. Od 1977 członek Związku Pol-skich Artystów Fotografików. Zbierał i ujawniał nieznane materiały fotograficzne i fonograficzne, m.in. z [antykomunistycznych demonstracji w Polsce] XII 1970. Fotografował m.in. «czarny marsz» w V 1977 po śmierci Stanisława Pyjasa, wszystkie pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny, strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina w VIII 1980, wprowadzenie stanu wojennego, demonstracje w Krakowie i Nowej Hucie, pogrzeb ks. Jerzego Popiełuszki [w XI 1984]. 1980-1989 współpra-cował z „Tygodnikiem Powszechnym”, do dziś z tygodnikiem „Niedziela”. W l[atach]. 80. wykonywał zdjęcia spektakli w Teatrze Starym w Krakowie; 1980/1981 współpracował z Andrzejem Wajdą przy filmie Człowiek z żelaza.  1980-1981 członek Komitetu Porozumiewawczego Związków Twórczych i Naukowych; współtwórca wystawy Fotografie z lat 1956, 1968, 1976, 1980. W XI 1980 autor muzyki do wiersza Jerzego Narbutta Solidarni (oficjalny hymn „S” [Solidarności]). W 1981 działacz krakowskiego KOWzP [Komitetu Obrony Wię-zionych za Przekonania]; we współpracy z „S” [„Solidarnością”] rozpoczął przygo-towania do wielkiej wystawy Póki my żyjemy przerwane przez stan wojenny [13 XII 1981 r.]. [W dniach] 11-12 XII 1981 uczestnik [przerwanego przez władze komunistyczne] Kongresu Kultury Polskiej.  Po 13 XII 1981 współorganizator niezależnych wystaw fotograficznych i działań artystycznych w wielu kościołach Polski, blisko związany z kościołem św. Maksymiliana Marii Kolbego w Krakowie-Mistrzejowicach i ks. Kazimierzem Jancarzem oraz ks. Tadeuszem Isakowiczem-Zaleskim. W 1986 nakładem pod-ziemnego pisma „PWA” [„Przeglądu Wiadomości Agencyjnych”] wydał album Świadectwa – Polska po 13 grudnia w fotografii ze zdjęciami własnymi i fotogra-fów zaangażowanych w dokumentowanie oporu społecznego wobec reżimu [komunistycznego].  Od 1992 członek Zarządu Fundacji Sacr-Art, w 1999 współinicjator Ru-chu Obywatelskiego Dobre Media – Media Bez Przemocy, w 2001 założyciel Krakowskiego Forum Kultury Polskiej, 12-13 XII 2001 organizator Krakowskiego  254Kongresu Kultury Polskiej pn. Co po nas zostanie. Od 2000 członek Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej w związku z problemem przemocy w mediach, 2004-2007 w Radzie Programowej Obchodów 750-lecia Lokacji Miasta Krakowa. Od 2007 w Zarządzie Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego; realizator autorskich filmów dokumentalnych dla TVP Kraków [Telewizji Polskiej, Oddział Kraków]. 2007-2008 członek Komisji Rewizyjnej i Komisji Artystycznej w ZPAF [Związku Polskich Artystów Fotografików] Oddział w Krakowie. Od 2009 członek Rady Programowej Radia Kraków.  Autor 25 albumów fotograficznych, m.in. Drogami św. Franciszka z Asyżu (1987), Fotografie z lat 1980-1989 (1990), Pejzaż święty. Polskie kościółki drew-niane (1998), Ziemia Zbawiciela (2000), Klimaty Krakowa (2001), Ziemia Aposto-łów Pawła i Jana (2002), Oblicza polskiego dworu (2003). Autor wystaw fotogra-ficznych w kraju i zagranicą. Jego prace znajdują się w zbiorach muzeów i gale-riach m.in. w Lozannie, Bostonie, Tel Avivie, Warszawie, Wrocławiu, Krakowie oraz w monografiach i encyklopediach fotografii, m.in. Wszystko o fotografii (1978), Michela Auera Editions Camera Obscura (Geneve 1985), Jerzego Lew-czyńskiego Antologia Fotografii Polskiej 1839-1989 (1989). Pianista, kompozytor, wydał autorskie płyty: Tęsknota (2003), Bądź wierny, idź! (2008) [1998 – dop. M.M.T.].  Uhonorowany przez Związek Polskich Artystów Fotografików medalem im. Jana Bułhaka (1977), Nagrodą im. Eugeniusza Lokajskiego (1988); wyróżnio-ny odznaką Zasłużony Działacz Kultury (2000), I Nagrodą w Ogólnopolskim Konkursie Plastycznym w Bielsku Białej Misterium Cierpienia, Misterium Odku-pienia (2005). Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2008), medalem Gloria Artis (2009)” (cytowane tu w całości hasło „Markowski Stanisław” (autor hasła: Sławomir Chmura) pochodzi z wydania internetowego Encyklopedii Solidarności, adres w sieci internetowej http://www.encyklopedia-solidarnosci.pl/wiki/index.php?title=Stanis%C5%82aw_Markowski [31.03.2015]) Stanisław Markowski opublikował drukiem m.in. następujące albumy fo-tograficzne: Klimaty Krakowa, Podróże w miejscu, Świat którego już nie ma, Tango Argentino, Dworki polskie, Polska z nieba, Pejzaż święty - polskie kościoły drew-niane, Kard. Karol Wojtyła 1976-1978, Czas Solidarności 1980-1981, Nowa Huta - Stan wojenny, Kraków 1981-1989, Pielgrzymki Ojca Św. Jana Pawła II do Ojczy-zny 1979-2003, Po śmierci Jana Pawła II. Artysta prowadzi własną stronę interne-tową pod następującym adresem sieciowym: http://stanislawmarkowski.com/  Tam można przez internet odsłuchać on-line pieśni śpiewane przez Stani-sława Markowskiego, m.in. opisywane w tej recenzji, a znajdujące się na płytach Bądź wierny, idż! oraz Tęsknota. Bezpośredni adres do podstrony z jego muzyką: http://stanislawmarkowski.com/index.php?option=com_content&view=article&id=101&Itemid=97   255  Tytuł w języku angielskim (the title in English):  [Rev.:] Be Faithful, Go! : Songs of Freedom [audio compact disc]  [Rev.:] Be Faithful, Go! : Songs of Freedom : Lechon : Baczynski : Herbert : Narbutt : Balinski : and Others, [a book with texts]  Abstract (Summary):  The audio compact disc entitled Be Faithful, Go! : Songs of Freedom (in Polish: Bądź wierny, idź! : Pieśni wolności) together with an accompanying book of texts entitled Be Faithful, go! : Songs of Freedom : Lechon : Baczynski : Herbert : Nar-butt : Balinski : and Others (in Polish: Bądź wierny, idź! : Pieśni wolności : Lechoń : Baczyński : Herbert : Narbutt : Baliński : i inni) contains mainly many Polish patriotic songs sung by a Polish artist Stanisław Markowski (born 1949). These songs deal with such themes as fidelity, Poland, patriotism, anti-communism, freedom. The music has been composed to Polish poems by Jan Lechon (1899-1956), Jozef Andrzej Szczepanski (1922-1944), Krzysztof Kamil Baczynski (1921-1944), Jerzy Stanislaw Narbutt (1925-2011), Zbigniew Herbert (1924-1998), Waleria Iwankiewicz-Grynkiewicz from Kazachstan, Bohdan Rudnicki (1918-1993), Stanislaw Balinski (1898-1984), Tadeusz Sliwiak (1928-1994) and also to the poems by Apti Bisultaanov (1953-) from Chechnya and Akaki Rostonovic Cereteli (1840-1915) from Georgia.The book and the audio compact have been published in Polish.   Key words:  history, compact disc, fidelity, Poland, patriotism, anti-communism, freedom, songs, music, singing, Polish poetry, Stanislaw Markowski (1949-), Jan Lechon (1899-1956), Jozef Andrzej Szczepanski (1922-1944), Krzysztof Kamil Baczynski (1921-1944), Jerzy Stanislaw Narbutt (1925-2011), Zbigniew Herbert (1924-1998), Waleria Iwankiewicz-Grynkiewicz, Kazachstan, Bohdan Rudnicki (1918-1993), Stanislaw Balinski (1898-1984), Tadeusz Sliwiak (1928-1994), Apti Bisultaanov (1953-), Akaki Rostonovic Cereteli (1840-1915), Chechnya, Georgia,  Słowa-klucze:  historia, płyta kompaktowa, wierność, Polska, patriotyzm, antykomunizm, wol-ność, pieśni, muzyka, śpiew, polska poezja, Stanisław Markowski (1949-), Jan Lechoń (1899-1956), Józef Andrzej Szczepański (1922-1944), Krzysztof Kamil  256Baczyński (1921-1944), Jerzy Stanisław Narbutt (1925-2011), Zbigniew Herbert (1924-1998), Waleria Iwankiewicz-Grynkiewicz, Kazachstan, Bohdan Rudnicki (1918-1993), Stanisław Baliński (1898-1984), Tadeusz Śliwiak (1928-1994), Apti Bisultaanov (1953-), Akaki Rostonovič Cereteli (1840-1915), Czeczenia, Gruzja,  Bibliografia (Bibliography):   Bądź wierny, idź! : Pieśni wolności, muzyka i śpiew Stanisław Markowski, Funda-cja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Kraków 1998, czas całkowity: 43:58 (płyta CD).  Muzyka i śpiew Stanisław Markowski, Bądź wierny, idź! : Pieśni wolności : Le-choń : Baczyński : Herbert : Narbutt : Baliński : i inni, Fundacja Centrum Doku-mentacji Czynu Niepodległościowego, Kraków 1998, [2], 20, [2] s. (broszura z tekstami piosenek).   Markowski Stanisław, oprac. Sławomir Chmura, [w:] Encyklopedia Solidarności, wydanie internetowe dostępne pod adresem: http://www.encyklopedia-solidarnosci.pl/wiki/index.php?title=Stanis%C5%82aw_Markowski [dostęp 31.03.2015].  Stanisław Markowski [strona internetowa] http://stanislawmarkowski.com/ [do-stęp.: 31.03.2015].          

Bądź wierny, idź! : pieśni wolności

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Jagiellonian Univeristy Repository