Tytko, Marek Mariusz

Jagiellonian Univeristy Repository

Religious and Sacred Poetry:  An International Quarterly  of Religion, Culture and Education Edited by Marek Mariusz Tytko No. 1 (9) January – February – March 2015 ISSN: 2299–9922 ; e-ISSN 2391-9418 pages 371 - 373 MAREK MARIUSZ TYTKO (Cracow, Poland) e-mail: marek.mariusz.tytko[at]uj.edu.pl  [Rec.:] Maciej Korkuć, Jarosław Szarek, Zakopiańska „Solidar-ność” 1980-1989, wstęp: Ryszard Terlecki, Urząd Miasta Zako-pane, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie, Księ-garnia Akademicka, Zakopane 2006, 291 [2] s.   Książka pt. Zakopiańska „Solidarność” 1980-1989 jest pierwszą naukową monografią dziejów NSZZ „Solidarność” w Zakopanem z okresu lat 80. XX w. Publikacja została podzielona na dziewięć rozdziałów. W rozdziale pierwszym pt. Narodziny „Solidarności” autorzy ukazali genezę powstania NSZZ „Solidarność” na tle sytuacji ogólnej PRL na przełomie lat 70. i 80., w tym naszkicowali powsta-nia zakopiańskiej „Solidarności” późnym latem i wczesną jesienią 1980 r. W rozdziale drugim pt. Ruch społeczny i niepodległościowy przedstawili dwa aspekty (pro-społeczny i pro-niepodległościowy) ruchu „solidarnościowego” z uwzględ-nieniem lokalnych dziejów zakopiańskiej NSZZ „Solidarność” (1980-1981). W rozdziale trzecim pt. O nową Polskę analizuje się wybrane wątki okresu „karnawa-łu Solidarności” (1981), w tym m.in. kwestie strajków lokalnych np. w Nowosą-deckim. W rozdziale czwartym pt. Wiosna wolności opisano zagadnienie walki o wolności w PRL, w tym. m.in. strajki w Nowosądeckiem i np. festiwal folklory-styczny w Zakopanem w sierpniu 1981 r., gdzie przyznano międzynarodowe nagrody „Solidarności” (Węgrom, Czechom i Senegalczykom). W rozdziale piątym pt. Eskalacja napięcia ukazano problem dążenia do konfrontacji antyko-munistycznego NSZZ „Solidarność” i komunistycznej PZPR, w tym działania „solidarnościowe” w Zakopanem aż do 12 grudnia 1981 r. W rozdziale szóstym pt. Paraliż i wojna autorzy przedstawili stan wojenny w tym aresztowania działaczy NSZZ „Solidarność” w Zakopanem (12/13 grudnia 1981-) i próby wciągnięcia niektórych z nich do współpracy z SB (1981/1982). W rozdziale siódmym pt. Konspira autorzy opisali zakopiańską konspirację „solidarnościową” w stanie wojennym i opór przeciw bezprawiu komunistycznemu, także opór internowanych zakopiańczyków (1981-1982). W rozdziale ósmym pt. Opór Niezłomnych znajdują się opisy i analizy sposobów oporu zakopiańskich działaczy wobec władzy komu-nistycznej w latach 80. (1982-1988), także w oparciu o Kościół Katolicki. W rozdziale dziewiątym pt. Zwycięstwo wolności nakreślono proces odzyskiwania wolności 1988-1989, w tym także zasygnalizowano aktywność działaczy NSZZ  372„Solidarność” i Komitetów Obywatelskich „Solidarność” w Zakopanem aż do wyborów 4 czerwca 1989 r. Książka zawiera krótki Wstęp autorstwa Ryszarda Terleckiego oraz Indeks osobowy. Monografia posiada 48 fotografii, w tym 36 czarno-białych oraz 12 kolorowych. Publikacja pozsiada walory poznawcze, poglądowe oraz edukacyjne, może być użyteczna dla historyków-regionalistów oraz dla nauczycieli historii, wiedzy o społeczeństwie, edukacji regionalnej jako materiał pomocniczy w edukacji historycznej i regionalnej, szczególnie w wycho-waniu patriotycznym. Książka może zainteresować miłośników najnowszej historii Polski, Małopolski, Podhala i Podtatrza.  Tytuł w języku angielskim (the title in English):  [Rev.:] "Solidarity" in Zakopane in 1980-1989  Abstract (Summary):  The book entitled "Solidarity" in Zakopane in 1980-1989 concerns the history of the independent trade union "Solidarity" in Zakopane in 1980-1989, its genesis in 1980, its activity as a social and independent movement. It presents the Polish struggle for freedom and independence (1980-1981) against the communist Soviet domination, including the so called carnival of "Solidarity" (1980-1981), especially local anti-communist strikes in the province of Nowy Sacz (1981). The book contains descriptions of the struggle for human rights and freedom in the com-munist Polish People's Republic. It was an anti-communist revolution in Poland at that time (1980-1981). The publication is also concerned with the Folk Festival in Zakopane in 1981, when the international awards of "Solidarity" were presented. The awards were given to some folk groups from different countries: Hungary, Czech Republic and Senegal. It was an unexpected event at the time of com-munism in Zakopane. The book also deals with the communist Polish United Workers' Party (PZPR) and martial law in Poland (1981-1983). The monograph also describes the arrests of the activists of "Solidarity" in Zakopane since the introduction of martial law on December 13, 1981. The publication also shows operations of communist secret police – the Security Police (SB) in 1981-1982 which destroyed the structures of “ Solidarity” and arrested the activists who worked in conspiracy in Zakopane (1981-1983). The book provides documentation of the internment of the inhabitants of town Zakopane by communists in 1981-1982 and social resistance against communism in the period 1982-1988, especially within the Roman Catholic Church. The monograph also presents the Committees of the Citizens 'Solidarity' in Zakopane in 1988-1989 and the first parliamentary elections on 4th June, 1989 in Poland, which were only partially free (only 35  373 percent of the members of parliament were freely elected). The book has been published in Polish.   Key words:  history, Zakopane, "Solidarity" in Zakopane (1980-1989), genesis of "Solidarity" (1980), social and independent movement, struggle for freedom and independence of Poland, carnival of "Solidarity" (1980-1981), local strikes in the province of Nowy Sacz (1981), the struggle for human rights and freedom in the Polish Peo-ple's Republic, Folk Festival in Zakopane (1981), international awards of "Solidari-ty" (1981), Hungary, Czech Republic, Senegal, communism, anti-communism, Polish United Workers' Party (PZPR), martial law in Poland (1981-1983), arrests of activists from "Solidarity" in Zakopane (1981 -), communist Security Police (SB) (1981/1982), conspiracy of "Solidarity" in Zakopane (1981-1983), interned inhabit-ants of Zakopane (1981-1982), resistance against communism (1982-1988), the Catholic Church, Citizens’ Committees of 'Solidarity' in Zakopane (1988-1989), parliamentary elections (1989),  Słowa-klucze:  historia, Zakopane, NSZZ„Solidarność” w Zakopanem (1980-1989), geneza NSZZ „Solidarność” (1980), ruch społeczny i niepodległościowy, walka o wolność i niepodległość Polski, karnawał „Solidarności” (1980-1981), strajki lokalne w województwie nowosądeckim (1981), walka o prawa człowieka i wolności w PRL, festiwal folklorystyczny w Zakopanem (1981), międzynarodowe nagrody „Solidarności” (1981), Węgry, Czechy, Senegal, antykomunizm, komunizm, Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR), stan wojenny w Polsce (1981-1983), aresztowania działaczy NSZZ „Solidarność” w Zakopanem (1981-), Służba Bezpieczeństwa (SB) (1981/1982), konspiracja „solidarnościową” w Zakopanem (1981-1983), internowani zakopiańczycy (1981-1982), opór przeciw komunizmo-wi (1982-1988), Kościół Katolicki, Komitety Obywatelskie „Solidarność” w Zakopanem (1988-1989), wybory parlamentarne (1989),  Bibliografia (Bibliography):   Korkuć Maciej, Szarek Jarosław, Zakopiańska „Solidarność” 1980-1989, wstęp: Ryszard Terlecki, Urząd Miasta Zakopane, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie, Księgarnia Akademicka, Zakopane 2006, 291 [2] s.     

Zakopiańska "Solidarność" 1980-1989

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Jagiellonian Univeristy Repository