Hasło w "Słowniku metod, technik i form pracy socjalnej, opiekuńczej i terapeutycznej" ukazuje zastosowanie filmu w pracy socjalnej.The entry in "The dictionary of methods, techniques and forms in the social, caring and therapeutic work" shows using film in the social work

Tytko, Marek Mariusz

Jagiellonian Univeristy Repository

Marek Mariusz Tytko (UJ)Film jako środek w pracy socjalnej i terapeutycznej, ang. film as a medium in social work and therapy(therapeutic  work).  Definicja  (określenie)  przedmiotu:  Film  współcześnie  to  utwór  audiowizualny(wizuoaudialny, udźwiękowiony, dźwięk zsynchronizowany z obrazem), złożony ze scen, składającychsię z poszczególnych ujęć, utrwalony na różnych nośnikach w formie tradycyjnej (na światłoczułej błonie- taśmie celuloidowej o szerokości 8, 16, 35, 70 mm, odtwarzanej przez projektory kinowe), w formiemagnetycznej  (np.  Beta  SP w  telewizji),  odtwarzanej  przez  magnetowidy  lub  wideoodtwarzacze),magnetooptycznej,  cyfrowej  na płytach zapisywanych laserowo, (np.  w telewizji  w formacie BETAcyfrowa, DVCAM, HD), albo VCD, DVD, odtwarzanych przez odtwarzacze DVD, komputery), przyczym  filmy  mogą  być  w  zakresie  obrazu  dwuwymiarowe  lub  trójwymiarowe  (stereoskopowe,przestrzenne, np. w technice 3D, imitujące przestrzeń i realne, trójwymiarowe sylwetki osób), wytwarzaneprzy użyciu promieni błękitnego lasera Blue-Ray albo utrwalonych na taśmie o szer. 70 mm w systemieIMAX). Istotą filmu jest ruch obrazów, film może być niemy lub udźwiękowiony (monofonicznie lubstereofonicznie), czarno-biały lub kolorowy, krótkometrażowy (do 22 minut), średniometrażowy (od 22do 55 minut) lub pełnometrażowy, długometrażowy (powyżej 55 minut, zwykle ok. od 90 do 132 minut),przystosowany do różnych formatów ekranowych (wpierw na ekranach kinowych i telewizyjnych oproporcjach 4:3, tj. 1:1,33; następnie 1:1,37; od lat. 50. XX w. dzięki anamorfotycznym obiektywom wkamerach  i  takim  samym  projektorom  w  tzw.  ‘kinemaskopach’,  cinemascope,  tj.  szerokich,panoramicznych  ekranach  o  proporcjach  1:2,55;  od  lat  60.  XX  w.  tzw.  ‘cineramę’ z  ekranem  oproporcjach 1:2,75; obecnie w tzw. ‘kaszecie’ w proporcjach 1:1,66 albo 1:1,85, a w systemie IMAX dlafilmów trójwymiarowych – na ekranie o proporcjach 1:1,43). Film ze względu na typy dzieli się na:fabularny, dokumentalny,  animowany, oświatowy, propagandowy. Filmy fabularne obejmują zarównopojedyncze aktorskie filmy fikcji, jak i seriale filmowe (seryjne, aktorskie filmy fikcji). Filmy mogą byćprzeznaczone dla odbiorców (widzów, telewidzów) o różnych kategoriach wiekowych (filmy dla dzieciod  ukończonego  7.  roku   życia  albo  bez  ograniczeń  wiekowych,  b/o),  filmy  dla  młodzieży  (odukończonego 12. roku życia lub od ukończonego 15. roku życia), filmy dla dorosłych od ukończonych 18lat życia). Kryterium zaliczenia danego filmu do poszczególnej kategorii wiekowej jest obecność scenzawierających seks, przemoc i narkotyki, a wg Morion Picture Association of America (MPAA) równieżpalenie papierosów, a wg innych – także picie alkoholu (a zwłaszcza ukryta reklama alkoholu). Film zewzględu na wartości – dzieli się na film artystyczny (z zasady niekomercyjny) i rozrywkowy (z zasadykomercyjny)  oraz  typy  pośrednie.  Charakterystyka  przedmiotu.  Film  (telewizyjny,  kinowy,  nakomputerze, na projektorze multimedialnym) jako środek w pracy socjalnej ma zastosowanie głównie wpewnym typie  działalności,  np.  filmach  instruktażowych  (oświatowych),  skierowanych  zarówno  dopracowników socjalnych, urzędników administracji, nauczycieli, uczniów, studentów, wolontariuszy, itd.,jak i do osób potrzebujących pomocy i ich rodzin w niektórych przypadkach. Zakres przedmiotu. Nie majednak jakichkolwiek przeciwwskazań obiektywnych, aby film wprowadzić do pracy socjalnej i terapiiszerzej,  w  większym  wymiarze,  np.  wartościowa  filmoterapia  (m.in.  filmy  artystyczne,  filmyprzyrodnicze) połączona z muzykoterapią. W praktyce domów pomocy społecznej czy innych ośrodkówitd.  Obecność  telewizora  na świetlicy jest  czymś zwyczajnym,  a  bierne oglądanie filmów – częstozastępuje  bardziej  pożądane,  aktywne  formy  zachowań  podopiecznych,  wychowanków,  osóbresocjalizowanych. Metody przedmiotu. Podopieczni, wychowankowie, osoby dokształcane (szkolone)mogą nie tylko biernie oglądać filmy, ale je tworzyć. Obecnie, dzięki niezmiernie tanim kamerom (np.kamerom internetowym) każdy może stać się twórcą filmu i każdy może emitować je w dowolnej ilości ipostaci w internecie (np., na YouTube – Broadcast Yourself, tj. dosłownie: ‘nadawaj sam, samodzielnie’).W krajach zachodnich powszechny dostęp do internetu (także poprzez urządzenia mobilne) spowodowałzmianę w społeczności, gdy nadawcą (twórcą filmów) może być każdy. Terapia zajęciowa z użyciemkamery (tworzenie filmów animowanych z dowolnych przedmiotów, np. postaci z plasteliny, włóczki,dowolne animowanie jakichkolwiek przedmiotów etc.) w pracy socjalnej czy psychoterapii umożliwiapoznanie  przez  podopiecznych  nowych  technik  współczesnych  i  wyzwala  procesy  twórcze.  Środkiprzedmiotu.  Pracownik  socjalny  powinien  mieć  elementarną  znajomość  podstawowych  technikfilmowych (obsługi urządzeń filmowych) i umieć twórczo wykorzystać film w danej sytuacji, wg potrzeboraz własnej inwencji, w zależności od sytuacji, miejsca, osób i czasu. Nie wymagasię od pracownikasopcjalnego znajomości informatyki i konkretnych języków programowania, które są stosowane przezinformatyków  dla  potrzeb  filmu  (por.  np.  Jacob  Rosenberg,  Adobe® Premiere  Pro® 1,5.  technikistudyjne,  tł.  Łukasz Nowakowski, Arkadiusz Romanek, Wydawnictwo Helion, Gliwice 2005.  AdobePremiere Pro CS4. Oficjalny podręcznik, tł. Irmina Lubowiecka, Wydawnictwo Helion, Gliwice 2009). Teorianaukowa budująca dany przedmiot: filmoznawstwo (filmologia), medioznawstwo, wychowanie przezfilm, pedagogika filmu, wychowanie przez sztukę, (re)socjalizacja przez film, psychologia filmu, filozofiafilmu, socjologia filmu, socjologia kultury. Podmioty – uczestnicy – osoby (relacje międzypodmiotowe –międzyosobowe): nadawcy (twórcy filmów) – odbiorcy (telewidzowie, widzowie), wychowawcy filmowi(wychowawcy estetyczni) jako pośrednicy pomiędzy twórcami a odbiorcami filmów, przy czym obecniegranica pomiędzy twórcą a odbiorcą filmu ulega zatarciu dzięki zastosowaniu technik internetowych(wideokonferencje,  wideotelefon  przez  internet  –  typu  Skype,  emisja  filmów dzięki  YouTube  etc.).Społeczność  informacyjna  staje  się  dzięki  internetowi  i  powszechnej  emisji/edycji  filmów,technologicznie  rzecz  biorąc,  przynajmniej  na  niektórych  obszarach  o  bardzo  dużym  nasyceniukomputerów na jednego mieszkańca, globalnym miastem (a nie – globalną wioską), a pojęcie ‘pracysocjalnej’ (pracy na rzecz społeczności) ulega rozszerzeniu, przedefiniowaniu, obejmując coraz to nowszeobszary,  pojawiające  się  wraz  z  rozwojem  technologii  cywilizacji.  Rodzaje  przedmiotu  –  podziałprzedmiotowy rzeczy: film jako środek w pracy socjalnej i terapeutycznej można podzielić na: 1) filmycudze  (tworzone  przez  profesjonalnych  twórców  filmowych,  np.  filmy  instruktażowe-oświatowe,fabularne, dokumentalne), 2) filmy własne, amatorskie, dyletanckie (tworzone przez podopiecznych czypacjentów dla własnych potrzeb, w ramach samorealizacji,  kompensacji, terapii). Techniki filmowe ipotoczna świadomość filmu zmieniają się dynamicznie (http://pl.wikipedia.org/wiki/Film). Marek Mariusz TytkoWybrana bibliografia:Jerzy Płażewski, Język filmu, Wyd. 2 uzup., Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1982, wyd. 3, Książka i Wiedza,Warszawa 2008.Jerzy Płażewski, Historia filmu. 1895-2005, wyd. 7 pozszerz., Ksiązka i Wiedza, Warszawa 2010. Język filmu.  Tworzenie  dydaktycznych  komunikatów audiowizualnych.  Koncepcja,  oprac.red.  i  graficzne  pakietu  BożenaMatejek, Barbara Puszczewicz, scen. i prowadzenie Jerzy Wójcik, Telewizja Polska S. A., Ministerstwo Edukacji Narodowej,Warszawa 1997. Krzysztof Mętrak, Słownik Filmowy, wstęp i oprac. Ryszard Koniczek, „Tenten”, Warszawa 1995. Kenneth E. Resch and  Vicki D. Schicker,  Using film in the high school curriculum. A practical guide for teachers andlibrarians, McFarland & Company Publishers, Jefferson, (N.C.), London 1992. Henryk Depta, Film i wychowanie, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1975. Henryk Depta, Kultura filmowa – wychowanie filmowe, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1979.Henryk Depta (red.),  Analiza  i  interpretacja  utworu  filmowego  w  szkole.  Praca  zbiorowa,  Wydawnictwa  Szkolne  iPedagogiczne, Warszawa 1980.Henryk Depta,  Fabryka  snów  czy  szkoła  życia.  Problemy  młodzieży  a  wartości  filmu,  Centralny  Ośrodek  MetodykiUpowszechniania Kultury, Warszawa 1986.    

Film as a medium in social work and therapy (therapeutic work)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Jagiellonian Univeristy Repository