Podstawowym narzędziem kształtującym e-wizerunek biblioteki jest strona internetowa. Sposób, w jaki biblioteki, zwłaszcza naukowe, prezentują się w Internecie wywiera bezpośredni wpływ
na to, jak są postrzegane i odbierane przez otoczenie zewnętrzne. Artykuł prezentuje analizę tego zagadnienia na przykładzie witryn internetowych łódzkich bibliotek szkół wyższych

Kołodziejczyk, Edyta

Lodz University of Technology Repository

 Biu lety n E B IB,  n r 3 (130 )/ 2012,  Bibliometria w bibliotekach Dzia ł  ba dania ,  te orie ,  w iz je     1 Edyta Kołodziejczyk Biblioteka Politechniki Łódzkiej   E-wizerunek biblioteki – na przykładzie witryn internetowych  łódzkich bibliotek szkół wyższych   Streszczenie: Podstawowym narzędziem kształtującym e-wizerunek bibliotek i jest strona internetowa.  Sposób, w jak i bibliotek i, zwłaszcza naukowe, prezentują się w Internecie wywiera bezpośredni wpływ na to, jak  są postrzegane i odbierane przez otoczenie zewnętrzne. Artykuł prezentuje analizę tego zagadnienia na przyk ładzie witryn internetowych łódzk ich bibliotek  szkół wyższych.   Słowa kluczowe: e-wizerunek, strony internetowe bibliotek, bibliotek i szkół wyższych   Rozwój technologii informacyjnych i komunikacyjnych w procesie kształcenia ma za-sadniczy wpływ na sposób wyszukiwania informacji. Użytkownicy poszukując mate-riałów do pracy naukowej, coraz częściej przeglądają zasoby biblioteczne dostępne w Internecie. Internet to obecnie jedno z najważniejszych mediów elektronicznych, mających bezpośredni wpływ na kształtowanie e-wizerunku każdej instytucji w glo-balnej sieci. E-wizerunek to obraz firmy w świadomości otoczenia, sposób, w jaki określony produkt czy usługa postrzegane są przez klientów1. Kształtuje on pewien obraz przedmiotu w oczach osób go oceniających. Często bowiem to pierwsze wra-żenie decyduje o tym, czy odwiedzający naszą instytucję w wirtualnej rzeczywistości zdecydują się poświęcić nam więcej czasu i uwagi w świecie realnym.  Starannie zaprojektowana i opracowana strona internetowa może znacząco przyczy-nić się do wzmocnienia i utrwalenia już istniejącego wizerunku. Dlatego też biblioteki, zwłaszcza naukowe, powinny starać się budować w sieci jak najlepszy e-wizerunek, wykorzystując do tego celu własną witrynę internetową. Czy zatem biblioteki akade-mickie we właściwy sposób korzystają z tego narzędzia? Jakie elementy informacyj-ne zamieszczają pod własnym adresem WWW, a jakie w serwisie szkoły wyższej? W jakim kierunku powinny ewoluować strony internetowe bibliotek akademickich, aby móc sprostać oczekiwaniom potencjalnych użytkowników? Niniejszy artykuł stanowi próbę odpowiedzi na te pytania.   Informacje o bibliotekach na stronach WWW łódzkich szkół wyższych  W Łodzi istnieją obecnie 23 szkoły wyższe (sześć publicznych2 i siedemnaście nie-publicznych3). Z ustawowego obowiązku w uczelni działa system biblioteczno-                                                 1 Strona WWW jako podstawowe narzędzie e -wizerunku [on-line].[Dostęp 15.01.2012]. Dostępny w World Wide Web: http://www.biznesklaster.pl/company/article/104-strona-www-jako-podstawowe-narzedzie-e-wizerunku/.  2 Państwowe szkoły wyższe. Biuletyn Informacji Publicznej [on-line]. Urząd Miasta Łodzi [Dostęp 14.01.2012]. Dostępny w World Wide Web: http://bip.uml.lodz.pl/index.php?str=495.  3 Rejestr uczelni niepub licznych i związków uczelni niepublicznych [on-line]. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego [Dostęp 14.01.2012]. Dostępny w World Wide Web: http://polon.nauka.gov.pl/.  Analizą objęto witryny 17. uczelni niepublicznych w Łodzi, gdyż Wyższa Szkoła Administracji Publicz-nej w Łodzi została wykreślona z rejestru uczelni niepublicznych, a Wyższa Szkoła Marketingu i Biz-nesu jest w likwidacji.   Biu lety n E B IB,  n r 3 (130 )/ 2012,  Bibliometria w bibliotekach Dzia ł  ba dania ,  te orie ,  w iz je     2 informacyjny, którego podstawę stanowi biblioteka4. Zatem także w serwisie WWW szkoły wyższej powinna znajdować się informacja o bibliotece. Jednak nie zawsze tak jest. Z witryny akademickiej do biblioteki odsyła bezpośredni link „biblioteka”, a niekiedy linki pośrednie w działach lub w poddziałach.   W łódzkich szkołach wyższych:   bezpośredni link „biblioteka” znajduje się na WWW dwunastu uczelni: Akade-mii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów, Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego, Uniwersytetu Łódzkiego, Uniwersytetu Me-dycznego, Wyższej Szkoły COSINUS, Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. Janusza Chechlińskiego, Wyższej Szkoły Informatyki, Wyższej Szko-ły Kosmetyki i Nauk o Zdrowiu, Wyższej Szkoły Kupieckiej, Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Wyższej Szkoły Studiów Międzynarodowych, Wyższej Szkoły Turystyki i Hotelarstwa,   linki pośrednie zamieściło siedem uczelni: Politechnika Łódzka (Linki), Pań-stwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera (Uczelnia – Jednostki ogólnouczelniane), Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna (Dla studenta), Społeczna Akademia Nauk z siedzibą w Łodzi, dawniej: Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania, Wyższa Szkoła Edukacji Zdrowotnej i Nauk Społecznych (Godziny pracy), Wyższa Szkoła Sztuki i Projektowania (Kontakt), Wyższa Szkoła Zawodowa Łódzkiej Korporacji Oświatowej (Dla studenta),  brak linku do biblioteki ze stron czterech uczelni: Salezjańskiej Wyższej Szkoły Ekonomii i Zarządzania, Wyższej Szkoły Biznesu i Nauk o Zdrowiu, „Wschód- Zachód” Szkoły Wyższej im. Henryka Jóźwiaka, Wyższej Szkoły Sportowej im. Kazimierza Górskiego.   Elementy informacyjne na stronach internetowych łódzkich bibliotek szkół wyższych, umieszczane pod własnym adresem WWW oraz w serwisie uczelni  W styczniu 2012 r. przeanalizowano elementy informacyjne na stronach interneto-wych 19. bibliotek szkół wyższych w Łodzi. Sześć bibliotek zamieściło je pod wła-snym adresem WWW, a 13 w serwisie uczelni.   Tab. 1. Wykaz łódzk ich bibliotek  szkół wyższych, zamieszczających elementy informacyjne pod wła-snym adresem WWW oraz w serwisie uczelni.    Biblioteki łódzkich szkół wyższych, zamieszczające elementy informacyjne  Pod własnym adresem WWW:  W serwisie uczelni: 1. Biblioteka Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej  2. Biblioteka Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego  1. Biblioteka Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów 2. Biblioteka Państwowej Wyższej Szkoły Fi lmo-wej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera                                                  4 Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym.  Dz.U. 2005 nr 164, poz. 1365, z późn. zm. [on-line]. [Dostęp 16.01.2012]. Dostępny w World Wide Web: http://nauka.gov.pl/fileadmin/user_upload/szkolnictwo/Reforma/20110523_USTAWA_z_dnia_27_lipca_2005.pdf.   Biu lety n E B IB,  n r 3 (130 )/ 2012,  Bibliometria w bibliotekach Dzia ł  ba dania ,  te orie ,  w iz je     3 3. Biblioteka Politechniki Łódzkiej  4. Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego  5. Biblioteka Uniwersytetu Medycznego 6. Biblioteka Wyższej Szkoły Pedagogicznej  3. Biblioteka Społecznej Akademii Nauk  z siedzibą w Łodzi 4. Biblioteka Wyższej Szkoły COSINUS  5. Biblioteka Wyższej Szkoły Edukacji Zdrowotnej i Nauk Społecznych 6. Biblioteka Wyższej Szkoły Finansów  i Informatyki im. prof. Janusza Chechlińskiego  7. Biblioteka Wyższej Szkoły Informatyki 8. Biblioteka Wyższej Szkoły Kosmetyki i Nauk o Zdrowiu 9. Biblioteka Wyższej Szkoły Kupieckiej 10.  Biblioteka Wyższej Szkoły Studiów Międzynarodowych  11.  Biblioteka Wyższej Szkoły Sztuki i Projektowania 12.  Biblioteka Wyższej Szkoły Turystyki i Hotelarstwa 13.  Biblioteka Wyższej Szkoły Zawodowej Łódzkiej Korporacji Oświatowej   Źródło: opracowanie własne  Biblioteki posiadające własny adres WWW, umieszczają na stronie informacje ogól-ne, szczegółowe, narzędzia pomocnicze, wybrane kanały komunikacyjne oraz na-rzędzia dodatkowe. Informacje ogólne zawierają dane lokalizacyjne i kontaktowe, ta-kie jak godziny i dni otwarcia, numery telefonów, adres e-mail, mapkę dojazdu. In-formacje szczegółowe obejmują działy podstawowe (o bibliotece, zasoby bibliotecz-ne) wraz z ich poddziałami oraz dział aktualności. Narzędzia pomocnicze uwzględ-niają mapę strony, wirtualny przewodnik, wyszukiwarkę wewnętrzną, pliki do pobra-nia w formacie pdf, ppt lub doc. Dodatkowo dostępne są zwykle: adres webmastera, data ostatniej aktualizacji oraz licznik odwiedzin.  Najczęściej wybierane przez biblioteki kanały komunikacyjne to: Blip, Blog, Facebo-ok, Forum dyskusyjne, Gadu-gadu, Lista dyskusyjna, Newsletter, Skype, Twitter.   Tab. 2. Wykaz elementów informacyjnych na stronach łódzk ich bibliotek , posiadających własny adres WWW.  Wykaz elementów informacyjnych  BPŁ BUŁ BGUM BASP BAHE BWSP Informacje ogólne / dane kontaktowe: Adres e-mail  G G D D G G Lokalizacja G G D D G G Mapka dojazdu D X D X X D Numery telefonów G G D D G G Informacje szczegółowe w działach: Aktualności G G G G G G O bibliotece G G G G G G Zasoby biblioteczne G G G G G G Narzędzia pomocnicze: Ankieta  X X X X X D Biuletyn  X G X X X X Mapa strony G X X G X X Pliki do pobrania G G X X G G Prezentacja biblioteki  X D X X X D Szkolenia G G G X X G  Biu lety n E B IB,  n r 3 (130 )/ 2012,  Bibliometria w bibliotekach Dzia ł  ba dania ,  te orie ,  w iz je     4 Wyszukiwarka wewnętrzna  G X G G X X Wybrane kanały komunikacyjne: Blog G X X X X G Facebook  G G X X X G FAQ5 G X X G X G Forum dyskusyjne G X X X X X Gadu-gadu X G X X X X Lista dyskusyjna G X X X X X Napisz do biblioteki  X G X X X X Newsletter G G X X X G RSS G X X X X X Zaproponuj książkę X G X X X X Informacje dodatkowe: Adres webmastera G G G G X G Data ostatniej aktualizacji  G X X X G X Licznik odwiedzin G G X X G X  Źródło: opracowanie własne   Legenda:  G – informacja obecna na stronie głównej; D – informacja dostępna w działach; X – brak danych.  BPŁ – Biblioteka Politechniki Łódzkiej, BUŁ – Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego,  BGUM – Biblioteka Główna Uniwersytetu Medycznego,  BASP – Biblioteka Akademii Sztuk Pięknych,  BAHE – Biblioteka Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej,  BWSP – Biblioteka Wyższej Szkoły Pedagogicznej.  Witryny bibliotek w serwisach WWW szkół wyższych zawierają zarówno elementy informacyjne własne, jak i przejęte ze strony uczelni. W pierwszej kategorii znajdują się informacje ogólne oraz szczegółowe, a także narzędzia pomocnicze; w drugiej – działy bezpośrednio związane z uczelnią (np. o uczelni, rekrutacja, studia), wybrane kanały komunikacyjne i narzędzia dodatkowe.  Tab. 3. Wykaz elementów informacyjnych własnych, umieszczanych przez bibliotek i w serwisach WWW łódzk ich szkół wyższych.   Wykaz elementów informacyjnych 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Informacje ogólne / dane kontaktowe: adres e-mail  D G G G X X G X G X G G X lokalizacja G X G G X X G G X G X G X numer telefonu D D G G X G G X G X G G X Informacje szczegółowe w działach: aktualności X X X X X X D X X  X X X X o bibliotece: godziny otwarcia G D G G D G G G G G G G X krótka historia biblioteki  X X G G X X X X X X X G G regulamin X D G G X X X X X X X G G skład osobowy D D X X X X X X X X X G X struktura organizacyjna D X X X X X X X X X X X X zasoby biblioteczne: bazy danych G G G X X X D X X X X G G katalog komputerowy  G G G G X X D X X X X G  X komputerowy katalog kartkowy G X X X X X X X X X X X X                                                  5 FAQ. W: Wikipedia – wolna encyk lopedia [on-line]. [Dostęp 15.01.2012]. Dostępny w World Wide Web: http://pl.wikipedia.org/wiki/FAQ.  Biu lety n E B IB,  n r 3 (130 )/ 2012,  Bibliometria w bibliotekach Dzia ł  ba dania ,  te orie ,  w iz je     5 nowości książkowe X X X X X X D G X X X X G Narzędzia pomocnicze: przydatne linki X X X X X X D X X  X  X  X  X wirtualny przewodnik  X X X X X X D X X  X  X  X  X Źródło: opracowanie własne   Legenda:  G – informacja obecna na stronie głównej; D – informacja dostępna w działach;  X – brak danych. 1 – Biblioteka Akademii Muzycznej, 2 – Biblioteka Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej, 3 – Biblioteka Społecznej Akademii Nauk z siedzibą w Łodzi, 4 – Biblioteka Wyższej Szkoły COSINUS, 5 – Biblioteka Wyższej Szkoły Edukacji Zdrowotnej i Nauk Społecznych, 6 – Biblio-teka Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki, 7 – Biblioteka Wyższej Szkoły Informatyki, 8 – Biblioteka Wyższej Szkoły Kosmetyki i Nauk o Zdrowiu, 9 – Biblioteka Wyższej Szkoły Kupieckiej, 10 – Biblioteka Wyższej Szkoły Studiów Międzynarodowych, 11 – Biblioteka Wyższej Szkoły Sztuki i Projektowania,  12 – Biblioteka Wyższej Szkoły Turystyki i Hotelarstwa, 13 – Biblioteka Wyższej Szkoły Zawodowej Łódzkiej Korporacji Oświatowej.  Podsumowanie  Na podstawie zebranych danych można zauważyć, że biblioteki za pośrednictwem własnej witryny realizują różnorodne formy aktywności. Najpopularniejsze z nich to: wysyłanie bezpłatnego newslettera, prowadzenie bloga, udział w forach i listach dys-kusyjnych, redagowanie gazetek, tworzenie prezentacji na potrzeby zajęć z przyspo-sobienia bibliotecznego, redagowanie stron bibliotecznych w serwisach społeczno-ściowych, organizowanie szkoleń i kursów, opracowywanie informacji o zasobach edukacyjnych Internetu.   Z kolei aktywność bibliotek w serwisie szkoły wyższej jest niewielka i sprowadza się głównie do umieszczenia podstawowych danych o samej bibliotece. Dlatego bibliote-ki szkół wyższych powinny starać się kreować swój e-wizerunek za pośrednictwem własnej strony WWW. Dysponowanie samodzielną witryną internetową może przy-nieść korzyści nie tylko bibliotece, ale przede wszystkim użytkownikom. Na przykład :  1. Biblioteka ma większe możliwości: a. prezentacji swojej oferty szerokiej społeczności akademickiej,  b. poszerzenia grona użytkowników, c. promocji zasobów i usług, d. prowadzenia działań marketingowych, e. zwrócenia uwagi władz uczelni na swoje potrzeby,  f. dostosowania przedstawionych treści do wymagań potencjalnych użytkowni-ków, g. zaistnienia w mediach społecznościowych (np. Facebooku czy You Tubie). h. rozwijania działalności edukacyjnej (e-learning).  2. Użytkownicy mogą: a. dotrzeć do jak największej liczby źródeł w jak najkrótszym czasie,  b. śledzić na bieżąco zmiany zachodzące w bibliotece,  c. korzystać z dostępów promocyjnych i testowych do zasobów elektronicznych, d. za pomocą komunikatorów internetowych: - prowadzić dialog z bibliotekarzem,   Biu lety n E B IB,  n r 3 (130 )/ 2012,  Bibliometria w bibliotekach Dzia ł  ba dania ,  te orie ,  w iz je     6 - wyrażać opinię na temat prezentowanych treści, - uzyskać pomoc bibliotekarza, - otrzymać odpowiedź na najczęściej zadawane pytania (FAQ).  Dziś utworzenie witryny w Internecie nie jest już tak skomplikowane. Wystarczy do tego celu wykorzystać np. system CMS (ang. Content Management System), czyli system zarządzania treścią. Jest to aplikacja internetowa lub ich zestaw, pozwalająca na łatwe utworzenie serwisu WWW oraz jego późniejszą aktualizację i rozbudowę6. Projektując własną stronę, a później także nią zarządzając, należy prowadzić działa-nia wizerunkowe. Szata graficzna powiązana z profilem biblioteki, łatwość nawigacji oraz przystępny sposób przekazywania informacji powinny stanowić klucz do stwo-rzenia efektywnego e-wizerunku.  Michał Łebkowski, Dyrektor Generalny Centrum Nowej Technologii, w swojej książce E-wizerunek. Internet jako narzędzie kreowania image’u w biznesie pisze: strona WWW może mieć największy wpływ na wizerunek firmy, ponieważ nie narzucając się klientowi (tak jak robi to np. natarczywy sprzedawca), informuje go o każdej rzeczy, o jaką ten chce się dowiedzieć, oczywiście pod warunkiem, że jest na niej dużo, często aktualizowanych newsów o firmie oraz produktach czy usługach7. Dzięki częstej ak-tualizacji witryna internetowa biblioteki akademickiej powinna wzbudzać zaintereso-wanie i „przyciągać” nowych użytkowników, którzy w ten sposób zachęceni będą sta-rali się spędzać więcej czasu w samej bibliotece. Kampania wizerunkowa biblioteki to nie tylko częsta aktualizacja danych. To również staranny dobór różnorodnych źródeł informacji, usług i narzędzi komunikacyjnych oraz dbałość o widoczność naszej insty-tucji w serwisach społecznościowych8.   Komentując wyniki badań na temat wizerunku firm w Internecie, Michał Łebkowski stwierdził, że prawie 60% osób korzystających z Internetu postrzega firmy przez pry-zmat ich stron WWW, a dla ponad 92,5% internautów wizerunek firmy ma wpływ na to, czy skorzysta się z jej usług9. To, jak prezentujemy się w Internecie, wiele o nas mówi. Obecność w sieci staje się jednym z najważniejszych wyznaczników e-wizerunku. Starannie zaprojektowana i często aktualizowana strona internetowa bi-blioteki akademickiej oraz zaangażowanie na serwisach społecznościowych to nie-zbędne minimum potrzebne do budowania pozytywnego e-wizerunku.                                                    6 System zarządzania treścią. W: Wikipedia – wolna encyk lopedia [on-line]. [Dostęp 25.01.2012]. Do-stępny w World Wide Web: http://pl.wikipedia.org/wiki/System_zarządzania_treścią/ . 7 ŁEBKOWSKI, M. E-wizerunek. Internet jako narzędzie kreowania image’u w biznesie. W: Onepress Helion SA [on-line]. 2012 [Dostęp 26.01.2012], s. [17]. Dostępny w World Wide Web: http://www.structum.pl/czytelnia/E-wizerunek-Internet-jako-narzedzie-kreowania-image-u-w-biznesie.pdf.  8 Zob. też: KOŁODZIEJCZYK, E. Strony WWW dwudziestu najlepszych bibliotek uczelni akademickich  w kraju w 2011 r. – próba analizy. Biuletyn EBIB [on-line]. 2012, nr 1 (128) [Dostęp 10.03.2012]. Do-stępny w World Wide Web: http://www.nowyebib.info/biuletyn/numer-128-spis/903-ebib-12012-1287. ISSN 1507-7187. 9 Wyniki badania na temat wizerunku w Internecie. W: PRportal.pl [on-line]. [Dostęp 20.01.2012]. Do-stępny w World Wide Web: http://prportal.pl/2009/02/25/wyniki-badania-na-temat-wizerunku-w-internecie/.  Biu lety n E B IB,  n r 3 (130 )/ 2012,  Bibliometria w bibliotekach Dzia ł  ba dania ,  te orie ,  w iz je     7 Bibliografia 1. ŁEBKOWSKI, M. E-wizerunek. Internet jako narządzie kreowania image’u w biznesie [on-line]. Gliwice: Wydaw. Helion, 2009, s. 1-27. [Dostęp 21.01.2012]. ISBN 978-83-246-2185-9. Dostępny w World Wide Web: http://www.structum.pl/czytelnia/E-wizerunek-Internet-jako-narzedzie-kreowania-image-u-w-biznesie.pdf.  2. OKONEK, P. Wizerunek firmy w sieci - jak  kreować i zarządzać marką w Internecie? [on-line]. Warszawa: Wydaw. Polska agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), 2010 [Dostęp 21.01.2012]. Dostępny w World Wide Web: http://www.web.gov.pl/g2/big/2010_04/ f04ee99ec58388dbabefe3aa16f86e54.pdf.  3. Strona WWW jako podstawowe narzędzie e -wizerunku [on-line].[Dostęp 15.01.2012]. Dostępny w World Wide Web: http://www.biznesklaster.pl/company/article/104-strona-www-jako-podstawowe-narzedzie-e-wizerunku.  4. Wyniki badania na temat wizerunku w Internecie. W: PRportal.pl [on-line]. [Dostęp 20.01.2012]. Dostępny w World Wide Web: http://prportal.pl/2009/02/25/wyniki -badania-na-temat-wizerunku-w-internecie.                   Kołodziejczyk, E. E-wizerunek biblioteki – na przykładzie witryn internetowych łódzkich bibliotek szkół wyższych. W: Biuletyn EBIB [online] 2012, nr 3 (130), Bibliometria w bibliotekach [Dostep: 21.04.2012] Dostępny w World Wide Web: http://www.nowyebib.info/images/stories/numery/130/130_kolodziejczyk.pdf. ISSN 1507-7187. 

E-wizerunek biblioteki - na przykładzie witryn internetowych łódzkich bibliotek szkół wyższych

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Lodz University of Technology Repository