Opis wystawy ilustracji do Eposu o Gilgameszu autorstwa Marka Żuławskiego. Otwarcie wystawy miało miejsce 10 lutego 2009 roku w galerii Biblio-Art a Bibliotece Politechniki Łódzkiej

Gajda, Izabela

Majoch, Sławomir

Lodz University of Technology Repository

¯ycie Uczelni 1/2009 W Y D A R Z E N I A  K U L T U R A L N EGilgamesz był pięknym i mocarnym władcą, który siał postrach wśród poddanych. Bogowie ulegli modłom mieszkańców i zesłali włochatego olbrzyma Enkidu, rów-nie silnego jak Gilgamesz. Kiedy doniesiono Gilgameszo-wi o jego istnieniu, kazał nierządnicy Szamchat udać się na pustynię, gdzie wraz z gazelami żył Enkidu i go uwieść. „Przez siedem dni i siedem nocy dziki Enkidu zażywał mi-łości. Potem (...) zamierzał wrócić do swojego stada. Ale gazele już go nie chciały. Uciekły przed nim w popłochu – bo oto w pełni stał się człowiekiem”.Czy ktoś pomylił teksty i zamieścił w „Życiu Uczelni” baśń? Nie, to mit o Gilgameszu, który pobudzał wyob-raźnię artystów już w czasach starożytnych. W Europie wzbudził zainteresowanie w drugiej połowie XIX w. wraz z odkryciami tabliczek klinowych, ich tłumaczeniami i edycjami eposu. Część z publikacji wzbogacona została ilustracjami. Z polskim tekstem zmierzyli się trzej artyści: Ludwik Lille (do tłumaczenia Józefa Wittlina, Lwów 1922), Roman Opałka (do tłumaczenia Roberta Stillera, Warsza-wa 1967, Warszawa 1968 i Kraków 2004) oraz Marek Żu-ławski (do tłumaczenia Józefa Wittlina, Warszawa 1986).10 lutego w galerii Biblio-Art odbyło się uroczyste otwarcie wystawy ilustracji do Eposu o Gilgameszu au-torstwa Marka Żuławskiego. Jest to już szósta wystawa w Bibliotece PŁ, ale pierwsza, na której można było obej-rzeć unikatowe dzieła sztuki.Wystawa w Galerii Biblio-Art Przez siedem dni i siedem nocy dziki  Enkidu zażywał miłościWystawa zbudowana została wokół kompletu czterna-stu oryginalnych serigrafii ręcznie poprawionych przez ar-tystę techniką kolażu i podmalowanych, przygotowanych do brytyjskiego wydania Gilgamesza. Ich kolorystyka oparta jest „na wibracji płaskich plam, bez żadnej faktury, a gwałtowność barw wiąże się z gwałtownością dziejów Gilgamesza”. Typizacja postaci, kompozycja oparta na geometrycznych układach, działanie dużymi płaszczyzna-mi mocnych kolorów powodują, że serigrafie są wyjątko-wo dekoracyjne, odrealnione i ponadczasowe. Inspiracji artysta szukał w sztuce sumeryjskiej, asyryjskiej, egipskiej i greckiej. Uzupełniają je szkice i próbne odbitki. Wyjątko-wym obiektem jest makieta książki z próbnymi odbitkami dwóch grafik, wykonana przez Circle Press w Londynie na zlecenie Editions Alecto.Cykl Żuławskiego nie został pomyślany tylko jako ilu-stracje tekstu. Z eposu wydobył artysta tematy o charak-terze ponadczasowym, przedstawienia m.in.: władzy (Król Gilgamesz), kobiecości (Nierządnica oczekująca na Enki-du), namiętności (Enkidu i nierządnica), rywalizacji (En-kidu w zapasach z Gilgameszem), przyjaźni (Gilgamesz i Enkidu), śmierci (Śmierć Enkidu), poszukiwania (Gilga-mesz na wodach śmierci) i potęgi natury (Potop).O Gilgameszu tak napisał Marian Bohusz-Szyszko, je-den z najwybitniejszych malarzy polskiej emigracji w Wiel-kiej Brytanii: „Legendy te natchnęły Marka Żuławskiego do stworzenia jednego z najwspanialszych dzieł plastyki dzisiejszej, jakie zdarzyło mi się widzieć”.Wystawę w Galerii Biblio-Art otworzył Sławomir Ma-joch (z Muzeum Uniwersyteckiego w Toruniu skąd pocho-dzą wystawiane prace), który wprowadził gości w świat twórczości Marka Żuławskiego.Marek Żuławski (1908-1985) – malarz, rysownik, gra-fik, historyk i krytyk sztuki oraz autor wspomnień – od 1935 r. mieszkał poza Polską. Był synem znakomitego pisarza Jerzego Żuławskiego, autora „Na srebrnym glo-bie”, bratem Juliusza – pisarza i tłumacza oraz Wawrzyń-ca – taternika i pisarza. Jego krewnym jest też reżyser – Andrzej. Marek Żuławski kilkukrotnie bywał w Łodzi. W 1938 r. miał tutaj indywidualną wystawę. W 1946 r. przyjechał do Warszawy by uczestniczyć w wystawie swoich prac zorganizowanej przez Muzeum Narodowe. Obrazy pokazał także w Łodzi, gdzie na czas swojego pobytu w Polsce mieszkał u matki, w Domu Literatów przy ulicy Żeromskiego. Trzecia wystawa prac Marka Żuław-skiego miała miejsce w 1976 r. w BWA. Dziś uznawany jest on za jednego z najwybitniejszych polskich artystów tworzących na emigracji. Więcej informacji o autorze zna-leźć można m.in. na stronach http://www.marek-zulawski.umk.pl.Wystawę można oglądać w Bibliotece PŁ do 12 marca 2009 r.n Sławomir Majoch, Izabela GajdaWernisaż wystawyfoto: Piotr BógdołMakieta książki z próbnymi odbitkami dwóch grafikfoto: Piotr Bógdoł

Przez siedem dni i siedem nocy dziki Enkidu zażywał miłości.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Lodz University of Technology Repository