research article

Memlûk Sultanı el-Melikü’z-Zâhir Çakmak ve Dış Politikadaki Tutumu (1438-1453)

Abstract

Memlûk Devleti 1250-1517 yılları arasında Mısır merkezli olarak hüküm sürmüş ve bu zaman zarfında Selçuklu Devleti’nin izlerini taşıyarak tarihte sosyo kültürel anlamda etkin bir rol oynamıştır. Sultan Barsbây’dan sonra cülûs eden Sultan Çakmak, devlet ricalinin biati neticesinde ve istenilen kimse olması hasebiyle hâkimiyetini tesis etmiştir. Sultan Çakmak, tahta geçtikten sonra iç isyanları bastırarak ülke içindeki istikrarı sağlamış, ardından Doğu Akdeniz’de faaliyet gösteren gayrimüslim unsurlara karşı mücadele etmiştir. Özellikle Rodos Şövalyeleri ve Kıbrıs Krallığına karşı seferler düzenlemiş, ancak selefi Sultan Barsbây kadar başarılı olamamıştır. Yine de Doğu Akdeniz’de Müslümanların varlığını sürdürme çabası, Osmanlı Devleti’nin ilerleyen dönemdeki politikalarına ilham kaynağı olmuştur. Sultan Çakmak, bölgedeki Müslüman devletler ve beyliklerle de diplomatik ilişkiler kurmuş, Osmanlı, Karamanoğulları, Dulkadiroğulları, Akkoyunlular ve Karakoyunlular ile çeşitli siyasi münasebetlerde bulunmuştur. Timur ve Safevî Devletleriyle de diplomasi yürütmüş, ayrıca Kuzey Afrika ve Endülüs Müslümanlarına da destek sağlamaya çalışmıştır. Ancak bu dönemde veba salgınları, ekonomik krizler ve kıtlık gibi Memlûk Devleti’nin dış politikadaki hamlelerini sınırlayan etkenler olmuştur. Bu çalışmada, Sultan Çakmak’ın dış politikada izlediği denge siyaseti ve bu siyasetin yansımaları ele alınmıştır

    Similar works