Turkish Association of Speech and Language Therapists (DKTD)
Abstract
Giriş: Hızlı-bozukkonuşma, hızlı ve/veya düzensiz olarak algılanan bir konuşmaya eşlik etmesibeklenen bazı belirtilerle tanımlanmaktadır. Bu ek belirtilerde hangilerininöne çıktığı konusunda literatürde farklılaşan bulgular olduğu görülmektedir.Bunda pek çok nedenin yanı sıra yapılan çalışmaların farklı dillerdeyapılmasının da etkisi olabilir. Bu yüzden dile özgü araştırmalar önem arzetmektedir. Bu araştırmanın amacıTürkçe konuşan, hızlı-bozuk konuşması olan yetişkin bireylerin akıcısızlık özelliklerinive yaşam kalitelerini incelemektir. Yöntem:Betimsel tarama ve ilişkisel tarama modeli kullanılan çalışmaya 23-39 yaşarası 10 yetişkin birey dahil edilmiştir. Katılımcılardan spontane konuşma veokuma örnekleri alınmıştır. Ayrıca pragmatik, motor-konuşma, dil-biliş ve motorkoordinasyon-yazma sorunları olmak üzere dört boyutu içeren bir envanter olan Hızlı-BozukKonuşma Yordama Envanteri kullanılmıştır. Envanteri uzmanlar ve katılımcılarpuanlamışlardır. Ayrıca yaşam kalitesi ve memnuniyeti ölçmek amacıylaaraştırmacılar tarafından geliştirilen bir anket kullanılmıştır. Spontanekonuşma ve okuma sırasında görülen akıcısızlık sıklıkları arasında korelasyonanalizi yapılmıştır. Uzman değerlendirmesi ve katılımcı öz-değerlendirmesiarasındaki ilişkileri analiz etmek için Spearman, Pearson ve Kendall’s tau-btestleri kullanılmıştır. Bulgular ve Tartışma: Spontane konuşma örneklerinde sırasıyla en sık uygun olmayan duraklama, doldurucuifade ve tamamlanmamış sözce olduğu görülmüştür. Okumada ise sırasıyla uygun olmayan duraklama, sözcük tekrarı ve revizyon yeralmaktadır. Kekemelik benzeri olmayan akıcısızlıklar kekemelik benzeriakıcısızlıklardan yaklaşık 10 kat sık gerçekleşmiştir. Öne çıkan bu akıcısızlıktipleri büyük ölçüde literatürle uyumludur. Katılımcıların çok hecelisözcüklerde ses ya da hece düşmesi ve binişmesi işlemini literatürdebildirilenden daha sık sergiledikleri görülmüştür. Bu durum Türkçenin sondaneklemeli morfolojik yapısıyla açıklanabilir. Hızlı-Bozuk Konuşma Yordama Envanteripuanları bakımından uzman ve katılımcı değerlendirmeleri arasında anlamlıilişki bulunmasa da katılımcılar kendilerini uzmanlara göre daha olumlupuanlamışlardır. Ayrıca katılımcılar yaşam kaliteleri ile ilişkin de olumluyanıtlar vermişlerdir. Bu durum bozukluğa ilişkin farkındalığın sınırlıolmasıyla açıklanabilir
