Ortakların Kooperatifçilik Bilgi Düzeyi ve Kooperatif-Ortak İlişkilerinin İncelenmesi: Edirne İli Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ve Sulama Kooperatifi Örneği

Abstract

Tarımsal kooperatifler, tarım sektöründe önemli bir rol oynayan ve ortaklarına birçok avantaj sunan örgütsel yapılardır. Tarım sektörünün kalkınması ve özellikle küçük üreticilerin varlığını sürdürebilmesi açısından tarımsal kooperatifçilik önemli bir konuma sahiptir. Bu çalışmada Edirne ilinde bulunan Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ve Sulama Kooperatifi ortaklarının sosyo-ekonomik özellikleri, örgütlenme bilgi düzeyi ve kooperatif ile ortakları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda kooperatif ortakları ile yüz yüze görüşmeye dayalı 165 anket yapılmıştır. Bulgular; çiftçilerin çoğunlukla orta yaş ve ilköğretim düzeyinde olduğu, kooperatiflere üyelik nedenlerinin ekonomik faydalar (tarımsal desteklerden yararlanma, ürün pazarlama, uygun maliyetle üretim girdisi temini) etrafında şekillendiğini göstermiştir. En önemli sorunlar; bilgi eksikliği, önder çiftçi eksikliği ve üreticiler arası güvensizlik olarak belirlenmiştir. Çözüm önerileri arasında, liyakat sahibi yöneticilerin seçilmesi, güven ortamının sağlanması ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi öne çıkmıştır. Bunun yanında, çiftçiler tarafından en çok bilinen kooperatifçilik ilkesi "Gönüllülük ve herkese açıklık” iken, en az bilinen kooperatifçilik ilkesi “Eğitim, öğrendirme ve bilgilendirme” olduğu saptanmıştır. Türkiye’deki tarımsal kooperatiflerin sürdürülebilirliğini artırmak için eğitim ve bilgilendirme çalışmalarının yoğunlaştırılması son derece önem arz etmektedir.  Araştırma bulguları; Türkiye'deki tarımsal kooperatiflerin yapısal ve işlevsel sorunlarını ele alan gelecekteki çalışmalara rehberlik edebilir