Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Kitaplarında Yer Alan Alevîlik ve Bektaşîlik ile İlgili Konuların Değerlendirilmesi

Abstract

Çalışmanın konusu Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) ders kitaplarında yer alan Alevîlik ve Bektaşîlik ile ilgili içeriğin incelenmesidir. Çalışma kapsamını 2018’de oluşturulan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı’na uygun olarak hazırlanan, MEB Talim ve Terbiye Kurulu’nun 28 Mayıs 2018 tarihli 78 sayı kararıyla onayladığı Gezegen Yayıncılık’a ait 7. sınıf ve Gün Yayıncılık’a ait 12. sınıf ders kitapları oluşturmaktadır. Zira Alevîlik ve Bektaşîlik, yalnızca 7. ve 12. sınıf DKAB ders kitaplarında ele alınmıştır. Çalışmada DKAB müfredatında yer alan Alevîlik ve Bektaşîlik ile ilgili içeriğin hangi açıdan oluşturulduğunun tespiti amaçlanmaktadır. Alevîlik ve Bektaşîlik, 7. sınıf DKAB ders kitabı 5. ünite ve 12. sınıf DKAB ders kitabı 3. ünitede “İslam Düşüncesinde Tasavvufî Yorumlar” kapsamında “Alevîlik ve Bektaşîlik” başlığı altında detaylı detaylı şekilde işlenmektedir. Ders kitapların doğru bir bilgi içeriğine sahip olması önem taşımaktadır. Bu nedenle DKAB ders kitaplarda yer alan bilgilerin incelenmesi zorunlu hâle gelmiştir. Alevîlik ve Bektaşîlik’e dair kavram ve konuların kitaplarda nasıl işlendiğinin incelenmesi, Alevîlik ve Bektaşîlik’in doğru anlaşılması ve anlatılması açısından önemlidir. Bu doğrultuda DKAB kitaplarındaki Alevîlik ve Bektaşîlik’e ait kavram ve erkânlar tespit edilmiştir. Çalışmamızın temel kaynaklarını Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı (İlkokul 4, Ortaokul 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar), DKAB Dersi Öğretim Programı (Ortaokul 9, 10, 11 ve 12. Sınıflar), 7. ve 12. sınıf DKAB ders kitapları oluşturmuştur. Çalışmamızda nitel yaklaşım ve literatür tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda Devlet’in gelenek mensuplarını muhatap alarak anlayışlarını müfredata yansıttığı anlaşılmıştır. Ancak Alevîlik ve Bektaşîlik çatısı altında değerlendirilen bütün gruplardaki ortak kabullerin hepsinin özelliklerini içinde barındıracak şekilde bir anlatım yakalanamadığı da görülmüştür. Kitaplarda, Alevî ve Bektaşîlik geleneğinin ana kaynakları Buyruk ve Makalat kullanılarak verilen bilgilerin doğruluğunun teyit edildiği anlaşılmıştır. Buna karşın kitaplarda Alevîlik ve Bektaşîlik kavramlarının ‘aynı’ olarak değerlendirmesi, içlerinde barındırdıkları farklılıklara yer verilmemiş olması isabetli bulunmamıştır. Konunun muhtevasının uzmanlar tarafından daha kapsamlı bir şekilde araştırılarak ortaya konulması ve DKAB branş öğretmenlerine yönelik seminerler düzenlenmesi faydalı olacaktır