Among the European Documentation Centres being located in Turkey, the University of Istanbul Faculty of Law Centre for Research and Practice in European Law has been introduced. The collection of the Library of the Centre, and the extent of the library services were also explained

Dedeler Bezirci, Pervin

Bilgi Dünyasi

Turkish

E-LIS

Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 143  Avrupa Dokümantasyon Merkezleri: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi Örneği An Example of European Documentation Centres: University of Istanbul, Faculty of Law Centre for Research and Practice in European Law   Pervin DEDELER BEZİRCİ*  Öz Ülkemizde yaklaşık 1970’li yıllardan beri var olan Avrupa Dokümantasyon Merkezleri (EUi)’nin önemini vurgulayan bu çalışmada, Avrupa Dokümantasyon Merkezleri’nden biri olan İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi tanıtılmakta ve EUi statüsü gereği yapmakta olduğu faaliyetler ve Merkez Kütüphanesinin koleksiyonu ve kullanıcılara sunduğu hizmetler hakkında bilgiler verilmektedir.  Anahtar sözcükler: Avrupa Dokümantasyon Merkezi, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi, Avrupa Dokümantasyon Merkezi, Hukuk kütüphaneleri Abstract Among the European Documentation Centres being located in Turkey, the University of Istanbul Faculty of Law Centre for Research and Practice in European Law has been introduced. The collection of the Library of the Centre, and the extent of the library services were also explained. Keywords: European Documentation Center, University of Istanbul, Faculty of Law, Centre for Research and Practice in European Law, European Documentation Center, Law libraries                                                  * Dr.; İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi EUi (Avrupa Dokümantasyon Merkezi). (pervin71@hotmail.com) Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 144  Giriş Dokümantasyon (belge bilim), belge işleme ve belgelendirmedir. Bilginin kaydedildiği her nesneye belge denilmektedir. Kayda geçmiş bilgiye dayalı hizmet verme işini kütüphane ve enformasyon bilimi yerine getirir. Dokümantasyon merkezi, belirli ve sınırlı bir çevrenin ya da herkesin yararlanması için, yazılı, basılı, görsel işitsel ve çizgisel her türden yayınları toplayan, düzenleyen, en elverişli yararlanma ortamını yaratacak araçları ve yöntemleri kullanarak çevresindekilere ulaştıran kuruluştur. Arşiv ve kütüphanelerde birincil belgeler ağırlıktadır (kitap, dergi vs.) Dokümantasyon merkezleri ikincil belgeler üretir ve belgelerin içeriğine ağırlık verir. İşi kitap ve dergi toplamak değil toplanmış eserlerin içeriğini kütüphanelerin yapamayacağı şekilde analiz etmektir. Enformasyon merkezlerinin birinci işi ise bilgi vermektir. İnsanların almak istediği bilgileri bulup kullanıcıya sunar.  Bilgi bilimi ve bilgi teknolojisi, insan ve örgütlü bilgi arasındaki ilişkilerin kurumsal, deneysel ve işlemsel yönden incelenmesiyle ilgilidir. Bilgi bilimi bilgiye optimum düzeyde yaklaşımı ve bilginin optimum düzeyde kullanımını sağlamak amacıyla, bilginin özelliklerini ve bilgi akışını yöneten ve bilgi işleme yollarını arayan bir bilim dalıdır. Enformasyon kaynakları, bilgi depolayan, bilgiyi düzenleyen ve bilgiyi istendiğinde iletendir. Kütüphaneler ve dokümantasyon merkezleri de, enformasyon üretilmesi, düzenlenmesi, kullanılması amacıyla kurulmuş enformasyon sisteminin parçalarıdır. Bilginin kullanıcıya ulaştırılması aşamasında birincil dağıtıcılar ve ikincil dağıtıcılar vardır. Basımevi, kitapçı, belge dağıtımı birincil dağıtıcılar, kütüphaneler, enformasyon merkezleri, arşivler ise ikincil dağıtıcılardır (Dedeler, 2001, s.1). İşte bu noktalardan hareketle Avrupa Birliği, bilgiyi kamuoyuna yaymak için Avrupa Birliği Dokümantasyon Merkezlerini ve Bilgi Merkezlerini ortaya çıkarmıştır. Avrupa Birliği üyeliği sürecindeki Türkiye de Avrupa Birliği’nin yapısını, işleyişini ve politikalarını daha iyi bilmek ve analiz etmek durumundadır. Bu amaçla kurulan Avrupa Dokümantasyon Merkezlerinden biri olan Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 145  İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi (İAHAUM) de tam üyelik sürecinde gereksinim duyulan bilgi desteğini sağlamayı hedeflemektedir. Konuyu netleştirmek için öncelikle Avrupa Dokümantasyon Merkezlerinin işlevlerine kısaca değinilecek ve daha sonra İAHAUM hakkında bilgiler verilecektir. Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Avrupa Birliği, halkın bilgiye erişimini kolaylaştırma politikası çerçevesinde pek çok ülkede öncelikle üniversite çevresindeki araştırmacılardan gelen talepleri karşılamak amacıyla, Avrupa Dokümantasyon Merkezleri (EUi)’ni kurmuştur.  Avrupa bütünleşmesi ile ilgili araştırma ve eğitimi teşvik amacıyla, üniversitelerin de talebi üzerine kurulan bu birimlerin temel amacı, Avrupa Birliği konusunda araştırma yapmak isteyenlerin bilgi ihtiyacını karşılamak ve Avrupa Birliği yayınlarını kullanıcılara sunmaktır.  Avrupa Dokümantasyon Merkezleri, kendilerine düzenli olarak ve ücretsiz gönderilen Avrupa Birliği (AB) yayınlarından herkesin yararlanabilmesi için, üniversite üyelerinin ve ilgili kişilerin kolayca ulaşabilecekleri merkezi noktalarda yer almaktadır ve herkesin erişimine açıktır. Başlarında yabancı dil bilen bir uzman bulunmakta, Merkezden sorumlu olan bir kişi tasnif, fişleme, kataloglama gibi kütüphanecilik hizmetleri ile birlikte, AB konularında enformasyon ve dokümantasyon hizmetleri de vermektedir. Avrupa Dokümantasyon Merkezleri, kuruluşlarının ardından AB yayınlarının kendilerine hangi dilde gönderilmesini istediklerini Avrupa Komisyonu’na bildirmekte ve yayınlar düzenli olarak Merkezlere yollanmaktadır.  Özellikle üniversitelerde, Avrupa bütünleşmesi ve Avrupa sorunları üzerine konferans, toplantı ve seminerlerin düzenlenmesinde bu merkezlerin yardımcı olmaları kuruluş amaçları arasında yer almaktadır.  Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 146  Türkiye’de de çeşitli üniversite ve sivil toplum kuruluşları bünyesinde Avrupa Entegrasyonu ile ilgili araştırma ve eğitimi teşvik etmek amacıyla Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen 13 Avrupa Dokümantasyon Merkezi yedi ilde hizmet vermektedir (Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu, 2009). Bunlardan biri de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi (İAHAUM)’dir. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi (İAHAUM) Kuruluş Amaçları ve Faaliyetleri 1973 yılında kurulan İAHAUM’nin amacı, AB hukuku ve bütünleşme konularını incelemek ve bu alanda araştırma ve çalışmalar yapmaktır. İAHAUM, bu amacı gerçekleştirebilmek için seminerler, konferans ve kolokyum ile paneller düzenlemekte, bu konulara ilişkin yayınlar yapmakta, araştırmalar için komisyonlar kurmaktadır. Uğraştığı konularla ilgili arşiv ve kütüphane oluşturmak, çalışmalarının önemli bir bölümünü oluşturur.  Daha önce İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulu tarafından belirlenen statü ile yönetilen İAHAUM, 10 Eylül 2006 tarihli 26285 sayılı T.C. Resmi Gazetesi’nde İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi Yönetmeliği’nin yayınlanmasından itibaren bu yönetmeliğe göre yönetilmektedir. Merkez faaliyetleri başlıklar itibariyle şöyledir; a. Avrupa hukukuna ve Avrupa Birliğine ilişkin ulusal ve uluslararası kolokyum, sempozyum, seminer, konferans ve kongre düzenlemek ve bu tür çalışmalara katılmak, b. Avrupa hukukuna ilişkin konularda Türkçe ve/veya yabancı dilde her çeşit yayın yapmak, c. Avrupa hukuku araştırmaları için geçici veya sürekli komisyonlar oluşturmak, d. Avrupa hukukuna ilişkin gerekli arşiv ve kitaplık oluşturmak, Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 147  e. Türk ve yabancı bilim insanlarına ve uzmanlara konferanslar verdirtmek, seminerler düzenlemek ve bunları yönetmek, f. Avrupa hukukuyla uğraşan ulusal ve yabancı kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde bulunmak, g. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü nezdinde açılacak lisansüstü öğretim çalışmalarına destek vermek ve bunlara katılmak, h. Avrupa hukukuna ilişkin olgunlaşma ve uzmanlaşma kursları açmak. İAHAUM, AB'nin ilgili ünitelerinden doküman, süreli yayın, resmi gazete, mahkeme karar ve derlemeleri, araştırma ve inceleme raporları alan ve sistematize eden, AB'nin yetkili yayın ve dağıtım kuruluşlarınca tanınan Türkiye'deki önemli bir dokümantasyon merkezi’(EUi)dir. Ayrıca, İstanbul Üniversitesi genelinde, disiplinler arası bir şekilde yürütülen ve Sosyal Bilimler Enstitüsü'ne bağlı olan "AB Yüksek Lisans ve Doktora Programı" Merkez tarafından koordine edilmektedir. Yönetmeliğe uygun olarak Yönetim Kurulu en az üç ayda bir olmak üzere toplanmakta ve Merkez’in faaliyetleri, yapılması gerekenler, sorunlar, çözüm önerileri vs. hakkında görüşülmekte ve karara bağlanarak uygulanmaktadır. Ayrıca Danışma Kurulu, Merkezin çalışmalarına tavsiye niteliğinde görüş ve önerileriyle katkıda bulunmak üzere her yıl en az bir kez toplanmaktadır. İAHAUM kamuoyunu Avrupa Hukuku konusunda bilgilendirmek, öğretim üyelerini bu konuda araştırma yapma konusunda teşvik etmek amacıyla, “Avrupa Hukuku Günleri” başlıklı yeni bir proje başlatmıştır ve sürdürülmektedir. “Avrupa Hukuku Günleri” konulu proje en az üç yıllık bir süreci kapsayacaktır. Bu proje için yurt içi ve yurt dışından bilim adamları ve diplomatlar konferans vermek veya panellere katılmak üzere davet edilmekte, daha sonra bu metinler kitap olarak yayınlanmaktadır. Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 148  Bu proje kapsamında şu ana kadar çok değerli akademisyen ve diplomatların katıldığı çok sayıda konferans ve seminer düzenlenmiştir ve yenileri için hazırlıklar sürmektedir*. İAHAUM Kütüphanesi Sınıflandırma ve Yerleştirme Sistemi Yayınların tümü kataloglara geçirilmiştir. Kataloglama işlemi 1990-2000 yılları arasında İAHAUM için özel olarak hazırlanan bilgisayar programına yüklenmiştir. 2000 yılından itibaren ise Merkezimizde, İ.Ü. Merkez Kütüphanesi tarafından hazırlatılan kütüphane programı kullanılmaktadır. Halen kullanılmakta olan bu program günümüz teknolojisine uygun olup, pratik ve hızlı işlem yapabilmeyi mümkün hale getirmiştir. Kitaplara, sekiz değişik arama unsuru (kitap adı, konu, yazar adı, soyadı, yayınlayan, yayın yeri vs.) kullanılarak, bilgisayardan ulaşılabilmektedir. Bu program ile araştırmacılar, İAHAUM'ne gelen ve kayıtlara girmiş olan tüm yayınlardan hızlı ve kapsamlı şekilde yararlanabilmekte; ayrıca İstanbul Üniversitesi'nin halen mevcut olan ağ sistemi içinde olan İAHAUM Kütüphanesi kayıtlarına herhangi bir yerden internet bağlantısı ile erişebilmektedirler. Kitapların kataloglama işlemi için AAKK2 kullanılmaktadır. Belgeler konu başlıkları listesindeki konuları içermekte, her konu kendi içinde tarih ve AB Komisyon'unun verdiği final numarasına göre ve özel konu başlıkları listesine göre numaralandırılarak etiketlenmekte ve daha sonra mevcut olan açık raf sistemine uygun bir şekilde numara sırasına göre raflara yerleştirilmektedir. Araştırmacı, özel konu başlıkları listesinden ya da bilgisayar kayıtlarından aradığı konunun numarasını ve yerleştirildiği rafı tespit edip, aradığı yayını rahatça bulabileceği gibi, mevcut sistemi nasıl kullanacağı ve araştırdığı bilgiye nasıl ulaşacağı konusunda uzman kütüphaneciye danışarak da aradığı bilgiye erişebilmektedir.                                                  * İAHAUM faaliyetlerinin ve yapılan seminerlerin tüm detayları için bkz. http://www.istanbul.edu.tr/merkezler/iahaum/index.htm Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 149  Süreli yayınlar ise, açık raf sistemine uygun şekilde, kutuların üzerine isimleri yazılarak ve her kutu kendi içinde tarih sırasına göre dizilerek alfabetik sıraya göre düzenlenmiş ve yerleştirilmiştir. Tüm süreli yayınlar, süreli yayın izleme kutusuna yerleştirilen, süreli yayın izleme kartlarına, sayıları ve tarihleri kayıt edilmek suretiyle işlenmektedir. Ayrıca, çeşitli topluluk organlarının ve komitelerin toplantı tutanakları, bültenler ve seri yayınlar aynı kod numarası ile klasörler ve kutular içinde kapalı dolaplarda pratik kullanıma hazır şekilde saklanmaktadır.  Koleksiyon AB Hukukuna ait şerh, monografi ve yıllık raporları ve AB yayın bürosundan gönderilen iktisat, sanayi, tarım, çevre ve kültür konularına ilişkin kitaplar bulunmaktadır. Ayrıca, Avrupa Birliği mevzuatıyla ilgili dokümanlar, bilimsel ve teknik yayınlar, istatistikler, çeşitli konularda hazırlanmış çalışmalar ve broşürlerden oluşmaktadır. Koleksiyondaki yayınlardan bazıları şunlardır:  ? Avrupa Birliği Resmi Gazetesi (Official Journal of the European Union : Legislation & Information And Notices); L Serisi (Legislation): Avrupa Birliği mevzuatını, yürürlükte olan karar ve genelgeleri içerir. C Serisi (Information and Notices): Avrupa Komisyonu mevzuat teklifleri, Ekonomik ve Sosyal Komite'nin önergelerinden bazılarını ve Euro'nun günlük değerini içerir.  ? Komisyon Raporları (European Commission Com Documents); Yasa önerileri, politika belirleyici dokümanlar ve uygulama raporları içerir.  ? Avrupa Parlamento Müzakereleri (Debates of the European Parliament); Avrupa Parlamentosu'nun tam oturumlarında gerçekleşen tartışma ve konuşmaları içerir.  ? Eurostat Elektronik Kütüphane (Eurostat Electronic Library); Ekonomi, finans, enerji, endüstri, tarım, dış ticaret, nüfusbilim ve daha pek çok konudaki istatistikleri içerir.  Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 150  ? Avrupa Birliği Bülteni (Bulletin of the European Union); Komisyon'un ve diğer Avrupa Birliği kurumlarının aktivite ve gelişmelerini rapor eder.  ? Yıllık Raporlar; Genel Rapor, Tarım Raporu, Rekabet Raporu, İssizlik Raporu, Avrupa Yatırım Bankasının yıllık faaliyet raporları, şeklinde yayınlanırlar. Başlıca önemli Topluluk politikaları üzerine bir yıl içinde yapılan faaliyetleri, çalışmaları, alınan karar ve teklifleri açıklayan önemli bir referans kaynağıdır. ? Avrupa Adalet Divanı Mahkeme Kararları (European Court of Justice Court Reports); Antlaşmaların uygulama ve yorumunda kanunun dikkate alınmasını sağlayan Adalet Divanı'nın mahkeme kararları. ? Panorama Katalogu; Topluluğun önemli imalat sanayi sektörleriyle ilgili bilgi ve istatistikî verileri içerir.  ? İstatistikler; Topluluk İstatistik Ofisinin çeşitli konulardaki istatistiklerdir. (Dış Ticaret, Tarım, Sanayi, Para ve Finans, Yıllık Cep İstatistiği gibi) Bu yayınların yanı sıra; Avrupa Birliği kurumlarının çıkartmış olduğu, Bölgeler Komitesi Raporları (Committee of the Regions, COR Opinion Reports) ve Ekonomik ve Sosyal Komite Dokümanları (Economic and Social Committee, ESC Documents) koleksiyon içindeki diğer önemli kaynaklardan sadece birkaçıdır. Ayrıca, Ankara Üniversitesi Avrupa Toplulukları Araştırma ve Uygulama Merkezi, Avrupa Komisyonu Türkiye Temsilciliği, Başbakanlık DPT, İktisadi Kalkınma Vakfı, İstanbul Ticaret Odası, Marmara Üniversitesi Avrupa Topluluğu Enstitüsü, Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu, Türkiye Ticaret Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği ve Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası gibi çeşitli kuruluşlardan bağış olarak gelen yayınlarda İAHAUM kütüphane koleksiyonu arasındadır*.                                                  * İAHAUM kütüphane koleksiyonu ile ilgili detaylı tarama için bkz.  http://www.kutuphane.istanbul.edu.tr Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 151  Kullanıcı Hizmetleri Merkez, AB konusunda çalışmakta olan üniversite bünyesindeki öğretim üyeleri, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin yanı sıra, çeşitli özel ve kamu kurumlarından gelen araştırmacılara, gazetecilere ve konu ile ilgili bilgi edinmek isteyen herkese hizmet vermektedir.  Araştırmacıların Merkez bünyesindeki çalışmaları sırasında 1997 yılından bu yana sürmekte olan internet hizmetiyle, mevcut bilgisayarları kullanarak web üzerinde tarama yapması ve CD tarama-ları mümkün olmakta ve fotokopi makinesini kullanabilmektedirler. AB yayınlarından Merkezimize fazla sayıda gelenler araştırmacılara ve ilgilenenlere dağıtılmaktadır. AB ve diğer ilgili kuruluşlar tarafından AB ile ilgili çeşitli konularda düzenlenen seminer, konferans, toplantı ve diğer bilimsel faaliyetler elektronik posta ve afişler yoluyla ilgililere duyurulmaktadır. AB’nin enformasyon merkezleri başta olmak üzere uluslararası dokümantasyon merkezleri, Türkiye'deki elçiliklerin ve kültür merkez-lerinin, özel ve kamu kuruluşlarının kütüphane ve enformasyon merkezleri ile yakın ilişkiler kurarak, enformasyon hizmetlerinde işbirliği ve yardımlaşmayı sağlamak hizmetlerimiz arasındadır.  Personel İAHAUM personel kadrosunda bir müdür, bir müdür yardımcısı, beş yönetim kurulu üyesi, bir uzman kütüphaneci, bir sekreter ve bir hizmetli görev yapmaktadır. Kaynakça Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu (2009). Avrupa dokümantasyon merkezleri. 2 Mart 2009 tarihinde http://www. avrupa.info.tr/AB_ve_Turkiye/AB_Bilgi_Agi,Ab_Bilgi_Agi_Sayfalar.html?pageindex=3 adresinden erişildi.  Dedeler, P. (2001). İAHAUM İstanbul Üniversitesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi. İstanbul: Beta. 

Avrupa Dokümantasyon Merkezleri: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi Örneği

Among the European Documentation Centres being located in Turkey, the University of Istanbul Faculty of Law Centre for Research and Practice in European Law has been introduced. The collection of the Library of the Centre, and the extent of the library services were also explained.Ülkemizde yaklaşık 1970’li yıllardan beri var olan Avrupa Dokümantasyon Merkezleri (EUi)’nin önemini vurgulayan bu çalışmada, Avrupa Dokümantasyon Merkezleri’nden biri olan İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi tanıtılmakta ve EUi statüsü gereği yapmakta olduğu faaliyetler ve Merkez Kütüphanesinin koleksiyonu ve kullanıcılara sunduğu hizmetler hakkında bilgiler verilmektedir

Bilgi Dünyası / Information World (E-Journal, University and Research Librarians Association, UNAK)

E-LIS repository

Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 
143 
 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri: İstanbul 
Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku 
Araştırma ve Uygulama Merkezi Örneği 
An Example of European Documentation Centres: 
University of Istanbul, Faculty of Law Centre for 
Research and Practice in European Law 
 
 
Pervin DEDELER BEZİRCİ* 
 
Öz 
Ülkemizde yaklaşık 1970’li yıllardan beri var olan Avrupa 
Dokümantasyon Merkezleri (EUi)’nin önemini vurgulayan bu 
çalışmada, Avrupa Dokümantasyon Merkezleri’nden biri olan İstanbul 
Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama 
Merkezi tanıtılmakta ve EUi statüsü gereği yapmakta olduğu 
faaliyetler ve Merkez Kütüphanesinin koleksiyonu ve kullanıcılara 
sunduğu hizmetler hakkında bilgiler verilmektedir.  
Anahtar sözcükler: Avrupa Dokümantasyon Merkezi, İstanbul 
Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama 
Merkezi, Avrupa Dokümantasyon Merkezi, Hukuk kütüphaneleri 
Abstract 
Among the European Documentation Centres being located in 
Turkey, the University of Istanbul Faculty of Law Centre for Research 
and Practice in European Law has been introduced. The collection of 
the Library of the Centre, and the extent of the library services were 
also explained. 
Keywords: European Documentation Center, University of Istanbul, 
Faculty of Law, Centre for Research and Practice in European Law, 
European Documentation Center, Law libraries 
                                                 
* Dr.; İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi 
EUi (Avrupa Dokümantasyon Merkezi). (pervin71@hotmail.com) 
Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 
144 
 
Giriş 
Dokümantasyon (belge bilim), belge işleme ve belgelendirmedir. 
Bilginin kaydedildiği her nesneye belge denilmektedir. Kayda 
geçmiş bilgiye dayalı hizmet verme işini kütüphane ve 
enformasyon bilimi yerine getirir. Dokümantasyon merkezi, belirli 
ve sınırlı bir çevrenin ya da herkesin yararlanması için, yazılı, 
basılı, görsel işitsel ve çizgisel her türden yayınları toplayan, 
düzenleyen, en elverişli yararlanma ortamını yaratacak araçları ve 
yöntemleri kullanarak çevresindekilere ulaştıran kuruluştur. Arşiv 
ve kütüphanelerde birincil belgeler ağırlıktadır (kitap, dergi vs.) 
Dokümantasyon merkezleri ikincil belgeler üretir ve belgelerin 
içeriğine ağırlık verir. İşi kitap ve dergi toplamak değil toplanmış 
eserlerin içeriğini kütüphanelerin yapamayacağı şekilde analiz 
etmektir. Enformasyon merkezlerinin birinci işi ise bilgi vermektir. 
İnsanların almak istediği bilgileri bulup kullanıcıya sunar.  
Bilgi bilimi ve bilgi teknolojisi, insan ve örgütlü bilgi 
arasındaki ilişkilerin kurumsal, deneysel ve işlemsel yönden 
incelenmesiyle ilgilidir. Bilgi bilimi bilgiye optimum düzeyde 
yaklaşımı ve bilginin optimum düzeyde kullanımını sağlamak 
amacıyla, bilginin özelliklerini ve bilgi akışını yöneten ve bilgi 
işleme yollarını arayan bir bilim dalıdır. 
Enformasyon kaynakları, bilgi depolayan, bilgiyi düzenleyen 
ve bilgiyi istendiğinde iletendir. Kütüphaneler ve dokümantasyon 
merkezleri de, enformasyon üretilmesi, düzenlenmesi, kullanılması 
amacıyla kurulmuş enformasyon sisteminin parçalarıdır. 
Bilginin kullanıcıya ulaştırılması aşamasında birincil 
dağıtıcılar ve ikincil dağıtıcılar vardır. Basımevi, kitapçı, belge 
dağıtımı birincil dağıtıcılar, kütüphaneler, enformasyon merkezleri, 
arşivler ise ikincil dağıtıcılardır (Dedeler, 2001, s.1). 
İşte bu noktalardan hareketle Avrupa Birliği, bilgiyi 
kamuoyuna yaymak için Avrupa Birliği Dokümantasyon 
Merkezlerini ve Bilgi Merkezlerini ortaya çıkarmıştır. Avrupa Birliği 
üyeliği sürecindeki Türkiye de Avrupa Birliği’nin yapısını, işleyişini 
ve politikalarını daha iyi bilmek ve analiz etmek durumundadır. Bu 
amaçla kurulan Avrupa Dokümantasyon Merkezlerinden biri olan 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 
145 
 
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve 
Uygulama Merkezi (İAHAUM) de tam üyelik sürecinde gereksinim 
duyulan bilgi desteğini sağlamayı hedeflemektedir. 
Konuyu netleştirmek için öncelikle Avrupa Dokümantasyon 
Merkezlerinin işlevlerine kısaca değinilecek ve daha sonra 
İAHAUM hakkında bilgiler verilecektir. 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri 
Avrupa Birliği, halkın bilgiye erişimini kolaylaştırma politikası 
çerçevesinde pek çok ülkede öncelikle üniversite çevresindeki 
araştırmacılardan gelen talepleri karşılamak amacıyla, Avrupa 
Dokümantasyon Merkezleri (EUi)’ni kurmuştur.  
Avrupa bütünleşmesi ile ilgili araştırma ve eğitimi teşvik 
amacıyla, üniversitelerin de talebi üzerine kurulan bu birimlerin 
temel amacı, Avrupa Birliği konusunda araştırma yapmak 
isteyenlerin bilgi ihtiyacını karşılamak ve Avrupa Birliği yayınlarını 
kullanıcılara sunmaktır.  
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri, kendilerine düzenli olarak 
ve ücretsiz gönderilen Avrupa Birliği (AB) yayınlarından herkesin 
yararlanabilmesi için, üniversite üyelerinin ve ilgili kişilerin kolayca 
ulaşabilecekleri merkezi noktalarda yer almaktadır ve herkesin 
erişimine açıktır. 
Başlarında yabancı dil bilen bir uzman bulunmakta, Merkezden 
sorumlu olan bir kişi tasnif, fişleme, kataloglama gibi kütüphanecilik 
hizmetleri ile birlikte, AB konularında enformasyon ve dokümantasyon 
hizmetleri de vermektedir. 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri, kuruluşlarının ardından AB 
yayınlarının kendilerine hangi dilde gönderilmesini istediklerini Avrupa 
Komisyonu’na bildirmekte ve yayınlar düzenli olarak Merkezlere 
yollanmaktadır.  
Özellikle üniversitelerde, Avrupa bütünleşmesi ve Avrupa 
sorunları üzerine konferans, toplantı ve seminerlerin 
düzenlenmesinde bu merkezlerin yardımcı olmaları kuruluş 
amaçları arasında yer almaktadır.  
Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 
146 
 
Türkiye’de de çeşitli üniversite ve sivil toplum kuruluşları 
bünyesinde Avrupa Entegrasyonu ile ilgili araştırma ve eğitimi 
teşvik etmek amacıyla Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen 
13 Avrupa Dokümantasyon Merkezi yedi ilde hizmet vermektedir 
(Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu, 2009). Bunlardan biri de 
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve 
Uygulama Merkezi (İAHAUM)’dir. 
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku 
Araştırma ve Uygulama Merkezi (İAHAUM) 
Kuruluş Amaçları ve Faaliyetleri 
1973 yılında kurulan İAHAUM’nin amacı, AB hukuku ve 
bütünleşme konularını incelemek ve bu alanda araştırma ve 
çalışmalar yapmaktır. İAHAUM, bu amacı gerçekleştirebilmek için 
seminerler, konferans ve kolokyum ile paneller düzenlemekte, bu 
konulara ilişkin yayınlar yapmakta, araştırmalar için komisyonlar 
kurmaktadır. Uğraştığı konularla ilgili arşiv ve kütüphane 
oluşturmak, çalışmalarının önemli bir bölümünü oluşturur.  
Daha önce İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim 
Kurulu tarafından belirlenen statü ile yönetilen İAHAUM, 10 Eylül 
2006 tarihli 26285 sayılı T.C. Resmi Gazetesi’nde İstanbul 
Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve 
Uygulama Merkezi Yönetmeliği’nin yayınlanmasından itibaren bu 
yönetmeliğe göre yönetilmektedir. 
Merkez faaliyetleri başlıklar itibariyle şöyledir; 
a. Avrupa hukukuna ve Avrupa Birliğine ilişkin ulusal ve 
uluslararası kolokyum, sempozyum, seminer, konferans ve 
kongre düzenlemek ve bu tür çalışmalara katılmak, 
b. Avrupa hukukuna ilişkin konularda Türkçe ve/veya yabancı 
dilde her çeşit yayın yapmak, 
c. Avrupa hukuku araştırmaları için geçici veya sürekli 
komisyonlar oluşturmak, 
d. Avrupa hukukuna ilişkin gerekli arşiv ve kitaplık oluşturmak, 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 
147 
 
e. Türk ve yabancı bilim insanlarına ve uzmanlara 
konferanslar verdirtmek, seminerler düzenlemek ve bunları 
yönetmek, 
f. Avrupa hukukuyla uğraşan ulusal ve yabancı kurum ve 
kuruluşlarla işbirliği içerisinde bulunmak, 
g. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü nezdinde 
açılacak lisansüstü öğretim çalışmalarına destek vermek ve 
bunlara katılmak, 
h. Avrupa hukukuna ilişkin olgunlaşma ve uzmanlaşma 
kursları açmak. 
İAHAUM, AB'nin ilgili ünitelerinden doküman, süreli yayın, resmi 
gazete, mahkeme karar ve derlemeleri, araştırma ve inceleme raporları 
alan ve sistematize eden, AB'nin yetkili yayın ve dağıtım kuruluşlarınca 
tanınan Türkiye'deki önemli bir dokümantasyon merkezi’(EUi)dir. 
Ayrıca, İstanbul Üniversitesi genelinde, disiplinler arası bir şekilde 
yürütülen ve Sosyal Bilimler Enstitüsü'ne bağlı olan "AB Yüksek Lisans ve 
Doktora Programı" Merkez tarafından koordine edilmektedir. 
Yönetmeliğe uygun olarak Yönetim Kurulu en az üç ayda bir 
olmak üzere toplanmakta ve Merkez’in faaliyetleri, yapılması 
gerekenler, sorunlar, çözüm önerileri vs. hakkında görüşülmekte ve 
karara bağlanarak uygulanmaktadır. Ayrıca Danışma Kurulu, 
Merkezin çalışmalarına tavsiye niteliğinde görüş ve önerileriyle 
katkıda bulunmak üzere her yıl en az bir kez toplanmaktadır. 
İAHAUM kamuoyunu Avrupa Hukuku konusunda 
bilgilendirmek, öğretim üyelerini bu konuda araştırma yapma 
konusunda teşvik etmek amacıyla, “Avrupa Hukuku Günleri” 
başlıklı yeni bir proje başlatmıştır ve sürdürülmektedir. 
“Avrupa Hukuku Günleri” konulu proje en az üç yıllık bir 
süreci kapsayacaktır. Bu proje için yurt içi ve yurt dışından bilim 
adamları ve diplomatlar konferans vermek veya panellere katılmak 
üzere davet edilmekte, daha sonra bu metinler kitap olarak 
yayınlanmaktadır. 
Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 
148 
 
Bu proje kapsamında şu ana kadar çok değerli akademisyen 
ve diplomatların katıldığı çok sayıda konferans ve seminer 
düzenlenmiştir ve yenileri için hazırlıklar sürmektedir*. 
İAHAUM Kütüphanesi 
Sınıflandırma ve Yerleştirme Sistemi 
Yayınların tümü kataloglara geçirilmiştir. Kataloglama işlemi 1990-
2000 yılları arasında İAHAUM için özel olarak hazırlanan bilgisayar 
programına yüklenmiştir. 2000 yılından itibaren ise Merkezimizde, 
İ.Ü. Merkez Kütüphanesi tarafından hazırlatılan kütüphane 
programı kullanılmaktadır. Halen kullanılmakta olan bu program 
günümüz teknolojisine uygun olup, pratik ve hızlı işlem 
yapabilmeyi mümkün hale getirmiştir. Kitaplara, sekiz değişik 
arama unsuru (kitap adı, konu, yazar adı, soyadı, yayınlayan, 
yayın yeri vs.) kullanılarak, bilgisayardan ulaşılabilmektedir. Bu 
program ile araştırmacılar, İAHAUM'ne gelen ve kayıtlara girmiş 
olan tüm yayınlardan hızlı ve kapsamlı şekilde yararlanabilmekte; 
ayrıca İstanbul Üniversitesi'nin halen mevcut olan ağ sistemi içinde 
olan İAHAUM Kütüphanesi kayıtlarına herhangi bir yerden internet 
bağlantısı ile erişebilmektedirler. 
Kitapların kataloglama işlemi için AAKK2 kullanılmaktadır. 
Belgeler konu başlıkları listesindeki konuları içermekte, her konu 
kendi içinde tarih ve AB Komisyon'unun verdiği final numarasına 
göre ve özel konu başlıkları listesine göre numaralandırılarak 
etiketlenmekte ve daha sonra mevcut olan açık raf sistemine 
uygun bir şekilde numara sırasına göre raflara yerleştirilmektedir. 
Araştırmacı, özel konu başlıkları listesinden ya da bilgisayar 
kayıtlarından aradığı konunun numarasını ve yerleştirildiği rafı 
tespit edip, aradığı yayını rahatça bulabileceği gibi, mevcut sistemi 
nasıl kullanacağı ve araştırdığı bilgiye nasıl ulaşacağı konusunda 
uzman kütüphaneciye danışarak da aradığı bilgiye 
erişebilmektedir. 
                                                 
* İAHAUM faaliyetlerinin ve yapılan seminerlerin tüm detayları için bkz. 
http://www.istanbul.edu.tr/merkezler/iahaum/index.htm 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 
149 
 
Süreli yayınlar ise, açık raf sistemine uygun şekilde, kutuların 
üzerine isimleri yazılarak ve her kutu kendi içinde tarih sırasına 
göre dizilerek alfabetik sıraya göre düzenlenmiş ve yerleştirilmiştir. 
Tüm süreli yayınlar, süreli yayın izleme kutusuna yerleştirilen, 
süreli yayın izleme kartlarına, sayıları ve tarihleri kayıt edilmek 
suretiyle işlenmektedir. 
Ayrıca, çeşitli topluluk organlarının ve komitelerin toplantı 
tutanakları, bültenler ve seri yayınlar aynı kod numarası ile 
klasörler ve kutular içinde kapalı dolaplarda pratik kullanıma hazır 
şekilde saklanmaktadır.  
Koleksiyon 
AB Hukukuna ait şerh, monografi ve yıllık raporları ve AB yayın 
bürosundan gönderilen iktisat, sanayi, tarım, çevre ve kültür 
konularına ilişkin kitaplar bulunmaktadır. 
Ayrıca, Avrupa Birliği mevzuatıyla ilgili dokümanlar, bilimsel 
ve teknik yayınlar, istatistikler, çeşitli konularda hazırlanmış 
çalışmalar ve broşürlerden oluşmaktadır. Koleksiyondaki 
yayınlardan bazıları şunlardır:  
? Avrupa Birliği Resmi Gazetesi (Official Journal of the European 
Union : Legislation & Information And Notices); L Serisi 
(Legislation): Avrupa Birliği mevzuatını, yürürlükte olan karar 
ve genelgeleri içerir. C Serisi (Information and Notices): Avrupa 
Komisyonu mevzuat teklifleri, Ekonomik ve Sosyal Komite'nin 
önergelerinden bazılarını ve Euro'nun günlük değerini içerir.  
? Komisyon Raporları (European Commission Com Documents); 
Yasa önerileri, politika belirleyici dokümanlar ve uygulama 
raporları içerir.  
? Avrupa Parlamento Müzakereleri (Debates of the European 
Parliament); Avrupa Parlamentosu'nun tam oturumlarında 
gerçekleşen tartışma ve konuşmaları içerir.  
? Eurostat Elektronik Kütüphane (Eurostat Electronic Library); 
Ekonomi, finans, enerji, endüstri, tarım, dış ticaret, nüfusbilim 
ve daha pek çok konudaki istatistikleri içerir.  
Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 
150 
 
? Avrupa Birliği Bülteni (Bulletin of the European Union); 
Komisyon'un ve diğer Avrupa Birliği kurumlarının aktivite ve 
gelişmelerini rapor eder.  
? Yıllık Raporlar; Genel Rapor, Tarım Raporu, Rekabet Raporu, 
İssizlik Raporu, Avrupa Yatırım Bankasının yıllık faaliyet 
raporları, şeklinde yayınlanırlar. Başlıca önemli Topluluk 
politikaları üzerine bir yıl içinde yapılan faaliyetleri, çalışmaları, 
alınan karar ve teklifleri açıklayan önemli bir referans 
kaynağıdır. 
? Avrupa Adalet Divanı Mahkeme Kararları (European Court of 
Justice Court Reports); Antlaşmaların uygulama ve yorumunda 
kanunun dikkate alınmasını sağlayan Adalet Divanı'nın 
mahkeme kararları. 
? Panorama Katalogu; Topluluğun önemli imalat sanayi 
sektörleriyle ilgili bilgi ve istatistikî verileri içerir.  
? İstatistikler; Topluluk İstatistik Ofisinin çeşitli konulardaki 
istatistiklerdir. (Dış Ticaret, Tarım, Sanayi, Para ve Finans, 
Yıllık Cep İstatistiği gibi) 
Bu yayınların yanı sıra; Avrupa Birliği kurumlarının çıkartmış 
olduğu, Bölgeler Komitesi Raporları (Committee of the Regions, COR 
Opinion Reports) ve Ekonomik ve Sosyal Komite Dokümanları 
(Economic and Social Committee, ESC Documents) koleksiyon 
içindeki diğer önemli kaynaklardan sadece birkaçıdır. 
Ayrıca, Ankara Üniversitesi Avrupa Toplulukları Araştırma ve 
Uygulama Merkezi, Avrupa Komisyonu Türkiye Temsilciliği, 
Başbakanlık DPT, İktisadi Kalkınma Vakfı, İstanbul Ticaret Odası, 
Marmara Üniversitesi Avrupa Topluluğu Enstitüsü, Türk Sanayicileri ve 
İşadamları Derneği, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu, 
Türkiye Ticaret Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği 
ve Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası gibi çeşitli kuruluşlardan bağış 
olarak gelen yayınlarda İAHAUM kütüphane koleksiyonu arasındadır*. 
                                                 
* İAHAUM kütüphane koleksiyonu ile ilgili detaylı tarama için bkz.  
http://www.kutuphane.istanbul.edu.tr 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 
151 
 
Kullanıcı Hizmetleri 
Merkez, AB konusunda çalışmakta olan üniversite bünyesindeki 
öğretim üyeleri, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin yanı sıra, çeşitli 
özel ve kamu kurumlarından gelen araştırmacılara, gazetecilere ve 
konu ile ilgili bilgi edinmek isteyen herkese hizmet vermektedir.  
Araştırmacıların Merkez bünyesindeki çalışmaları sırasında 1997 
yılından bu yana sürmekte olan internet hizmetiyle, mevcut 
bilgisayarları kullanarak web üzerinde tarama yapması ve CD tarama-
ları mümkün olmakta ve fotokopi makinesini kullanabilmektedirler. 
AB yayınlarından Merkezimize fazla sayıda gelenler 
araştırmacılara ve ilgilenenlere dağıtılmaktadır. 
AB ve diğer ilgili kuruluşlar tarafından AB ile ilgili çeşitli 
konularda düzenlenen seminer, konferans, toplantı ve diğer bilimsel 
faaliyetler elektronik posta ve afişler yoluyla ilgililere 
duyurulmaktadır. 
AB’nin enformasyon merkezleri başta olmak üzere uluslararası 
dokümantasyon merkezleri, Türkiye'deki elçiliklerin ve kültür merkez-
lerinin, özel ve kamu kuruluşlarının kütüphane ve enformasyon 
merkezleri ile yakın ilişkiler kurarak, enformasyon hizmetlerinde işbirliği 
ve yardımlaşmayı sağlamak hizmetlerimiz arasındadır.  
Personel 
İAHAUM personel kadrosunda bir müdür, bir müdür yardımcısı, beş 
yönetim kurulu üyesi, bir uzman kütüphaneci, bir sekreter ve bir 
hizmetli görev yapmaktadır. 
Kaynakça 
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu (2009). Avrupa 
dokümantasyon merkezleri. 2 Mart 2009 tarihinde http://www. 
avrupa.info.tr/AB_ve_Turkiye/AB_Bilgi_Agi,Ab_Bilgi_Agi_Sayf
alar.html?pageindex=3 adresinden erişildi.  
Dedeler, P. (2001). İAHAUM İstanbul Üniversitesi Avrupa Hukuku 
Araştırma ve Uygulama Merkezi. İstanbul: Beta. 


E-Lis: Research in Computing and Library and Information Science

Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 
143 
 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri: İstanbul 
Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku 
Araştırma ve Uygulama Merkezi Örneği 
An Example of European Documentation Centres: 
University of Istanbul, Faculty of Law Centre for 
Research and Practice in European Law 
 
 
Pervin DEDELER BEZİRCİ* 
 
Öz 
Ülkemizde yaklaşık 1970’li yıllardan beri var olan Avrupa 
Dokümantasyon Merkezleri (EUi)’nin önemini vurgulayan bu 
çalışmada, Avrupa Dokümantasyon Merkezleri’nden biri olan İstanbul 
Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama 
Merkezi tanıtılmakta ve EUi statüsü gereği yapmakta olduğu 
faaliyetler ve Merkez Kütüphanesinin koleksiyonu ve kullanıcılara 
sunduğu hizmetler hakkında bilgiler verilmektedir.  
Anahtar sözcükler: Avrupa Dokümantasyon Merkezi, İstanbul 
Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama 
Merkezi, Avrupa Dokümantasyon Merkezi, Hukuk kütüphaneleri 
Abstract 
Among the European Documentation Centres being located in 
Turkey, the University of Istanbul Faculty of Law Centre for Research 
and Practice in European Law has been introduced. The collection of 
the Library of the Centre, and the extent of the library services were 
also explained. 
Keywords: European Documentation Center, University of Istanbul, 
Faculty of Law, Centre for Research and Practice in European Law, 
European Documentation Center, Law libraries 
                                                 
* Dr.; İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi 
EUi (Avrupa Dokümantasyon Merkezi). (pervin71@hotmail.com) 
Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 
144 
 
Giriş 
Dokümantasyon (belge bilim), belge işleme ve belgelendirmedir. 
Bilginin kaydedildiği her nesneye belge denilmektedir. Kayda 
geçmiş bilgiye dayalı hizmet verme işini kütüphane ve 
enformasyon bilimi yerine getirir. Dokümantasyon merkezi, belirli 
ve sınırlı bir çevrenin ya da herkesin yararlanması için, yazılı, 
basılı, görsel işitsel ve çizgisel her türden yayınları toplayan, 
düzenleyen, en elverişli yararlanma ortamını yaratacak araçları ve 
yöntemleri kullanarak çevresindekilere ulaştıran kuruluştur. Arşiv 
ve kütüphanelerde birincil belgeler ağırlıktadır (kitap, dergi vs.) 
Dokümantasyon merkezleri ikincil belgeler üretir ve belgelerin 
içeriğine ağırlık verir. İşi kitap ve dergi toplamak değil toplanmış 
eserlerin içeriğini kütüphanelerin yapamayacağı şekilde analiz 
etmektir. Enformasyon merkezlerinin birinci işi ise bilgi vermektir. 
İnsanların almak istediği bilgileri bulup kullanıcıya sunar.  
Bilgi bilimi ve bilgi teknolojisi, insan ve örgütlü bilgi 
arasındaki ilişkilerin kurumsal, deneysel ve işlemsel yönden 
incelenmesiyle ilgilidir. Bilgi bilimi bilgiye optimum düzeyde 
yaklaşımı ve bilginin optimum düzeyde kullanımını sağlamak 
amacıyla, bilginin özelliklerini ve bilgi akışını yöneten ve bilgi 
işleme yollarını arayan bir bilim dalıdır. 
Enformasyon kaynakları, bilgi depolayan, bilgiyi düzenleyen 
ve bilgiyi istendiğinde iletendir. Kütüphaneler ve dokümantasyon 
merkezleri de, enformasyon üretilmesi, düzenlenmesi, kullanılması 
amacıyla kurulmuş enformasyon sisteminin parçalarıdır. 
Bilginin kullanıcıya ulaştırılması aşamasında birincil 
dağıtıcılar ve ikincil dağıtıcılar vardır. Basımevi, kitapçı, belge 
dağıtımı birincil dağıtıcılar, kütüphaneler, enformasyon merkezleri, 
arşivler ise ikincil dağıtıcılardır (Dedeler, 2001, s.1). 
İşte bu noktalardan hareketle Avrupa Birliği, bilgiyi 
kamuoyuna yaymak için Avrupa Birliği Dokümantasyon 
Merkezlerini ve Bilgi Merkezlerini ortaya çıkarmıştır. Avrupa Birliği 
üyeliği sürecindeki Türkiye de Avrupa Birliği’nin yapısını, işleyişini 
ve politikalarını daha iyi bilmek ve analiz etmek durumundadır. Bu 
amaçla kurulan Avrupa Dokümantasyon Merkezlerinden biri olan 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 
145 
 
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve 
Uygulama Merkezi (İAHAUM) de tam üyelik sürecinde gereksinim 
duyulan bilgi desteğini sağlamayı hedeflemektedir. 
Konuyu netleştirmek için öncelikle Avrupa Dokümantasyon 
Merkezlerinin işlevlerine kısaca değinilecek ve daha sonra 
İAHAUM hakkında bilgiler verilecektir. 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri 
Avrupa Birliği, halkın bilgiye erişimini kolaylaştırma politikası 
çerçevesinde pek çok ülkede öncelikle üniversite çevresindeki 
araştırmacılardan gelen talepleri karşılamak amacıyla, Avrupa 
Dokümantasyon Merkezleri (EUi)’ni kurmuştur.  
Avrupa bütünleşmesi ile ilgili araştırma ve eğitimi teşvik 
amacıyla, üniversitelerin de talebi üzerine kurulan bu birimlerin 
temel amacı, Avrupa Birliği konusunda araştırma yapmak 
isteyenlerin bilgi ihtiyacını karşılamak ve Avrupa Birliği yayınlarını 
kullanıcılara sunmaktır.  
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri, kendilerine düzenli olarak 
ve ücretsiz gönderilen Avrupa Birliği (AB) yayınlarından herkesin 
yararlanabilmesi için, üniversite üyelerinin ve ilgili kişilerin kolayca 
ulaşabilecekleri merkezi noktalarda yer almaktadır ve herkesin 
erişimine açıktır. 
Başlarında yabancı dil bilen bir uzman bulunmakta, Merkezden 
sorumlu olan bir kişi tasnif, fişleme, kataloglama gibi kütüphanecilik 
hizmetleri ile birlikte, AB konularında enformasyon ve dokümantasyon 
hizmetleri de vermektedir. 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri, kuruluşlarının ardından AB 
yayınlarının kendilerine hangi dilde gönderilmesini istediklerini Avrupa 
Komisyonu’na bildirmekte ve yayınlar düzenli olarak Merkezlere 
yollanmaktadır.  
Özellikle üniversitelerde, Avrupa bütünleşmesi ve Avrupa 
sorunları üzerine konferans, toplantı ve seminerlerin 
düzenlenmesinde bu merkezlerin yardımcı olmaları kuruluş 
amaçları arasında yer almaktadır.  
Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 
146 
 
Türkiye’de de çeşitli üniversite ve sivil toplum kuruluşları 
bünyesinde Avrupa Entegrasyonu ile ilgili araştırma ve eğitimi 
teşvik etmek amacıyla Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen 
13 Avrupa Dokümantasyon Merkezi yedi ilde hizmet vermektedir 
(Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu, 2009). Bunlardan biri de 
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve 
Uygulama Merkezi (İAHAUM)’dir. 
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku 
Araştırma ve Uygulama Merkezi (İAHAUM) 
Kuruluş Amaçları ve Faaliyetleri 
1973 yılında kurulan İAHAUM’nin amacı, AB hukuku ve 
bütünleşme konularını incelemek ve bu alanda araştırma ve 
çalışmalar yapmaktır. İAHAUM, bu amacı gerçekleştirebilmek için 
seminerler, konferans ve kolokyum ile paneller düzenlemekte, bu 
konulara ilişkin yayınlar yapmakta, araştırmalar için komisyonlar 
kurmaktadır. Uğraştığı konularla ilgili arşiv ve kütüphane 
oluşturmak, çalışmalarının önemli bir bölümünü oluşturur.  
Daha önce İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim 
Kurulu tarafından belirlenen statü ile yönetilen İAHAUM, 10 Eylül 
2006 tarihli 26285 sayılı T.C. Resmi Gazetesi’nde İstanbul 
Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve 
Uygulama Merkezi Yönetmeliği’nin yayınlanmasından itibaren bu 
yönetmeliğe göre yönetilmektedir. 
Merkez faaliyetleri başlıklar itibariyle şöyledir; 
a. Avrupa hukukuna ve Avrupa Birliğine ilişkin ulusal ve 
uluslararası kolokyum, sempozyum, seminer, konferans ve 
kongre düzenlemek ve bu tür çalışmalara katılmak, 
b. Avrupa hukukuna ilişkin konularda Türkçe ve/veya yabancı 
dilde her çeşit yayın yapmak, 
c. Avrupa hukuku araştırmaları için geçici veya sürekli 
komisyonlar oluşturmak, 
d. Avrupa hukukuna ilişkin gerekli arşiv ve kitaplık oluşturmak, 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 
147 
 
e. Türk ve yabancı bilim insanlarına ve uzmanlara 
konferanslar verdirtmek, seminerler düzenlemek ve bunları 
yönetmek, 
f. Avrupa hukukuyla uğraşan ulusal ve yabancı kurum ve 
kuruluşlarla işbirliği içerisinde bulunmak, 
g. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü nezdinde 
açılacak lisansüstü öğretim çalışmalarına destek vermek ve 
bunlara katılmak, 
h. Avrupa hukukuna ilişkin olgunlaşma ve uzmanlaşma 
kursları açmak. 
İAHAUM, AB'nin ilgili ünitelerinden doküman, süreli yayın, resmi 
gazete, mahkeme karar ve derlemeleri, araştırma ve inceleme raporları 
alan ve sistematize eden, AB'nin yetkili yayın ve dağıtım kuruluşlarınca 
tanınan Türkiye'deki önemli bir dokümantasyon merkezi’(EUi)dir. 
Ayrıca, İstanbul Üniversitesi genelinde, disiplinler arası bir şekilde 
yürütülen ve Sosyal Bilimler Enstitüsü'ne bağlı olan "AB Yüksek Lisans ve 
Doktora Programı" Merkez tarafından koordine edilmektedir. 
Yönetmeliğe uygun olarak Yönetim Kurulu en az üç ayda bir 
olmak üzere toplanmakta ve Merkez’in faaliyetleri, yapılması 
gerekenler, sorunlar, çözüm önerileri vs. hakkında görüşülmekte ve 
karara bağlanarak uygulanmaktadır. Ayrıca Danışma Kurulu, 
Merkezin çalışmalarına tavsiye niteliğinde görüş ve önerileriyle 
katkıda bulunmak üzere her yıl en az bir kez toplanmaktadır. 
İAHAUM kamuoyunu Avrupa Hukuku konusunda 
bilgilendirmek, öğretim üyelerini bu konuda araştırma yapma 
konusunda teşvik etmek amacıyla, “Avrupa Hukuku Günleri” 
başlıklı yeni bir proje başlatmıştır ve sürdürülmektedir. 
“Avrupa Hukuku Günleri” konulu proje en az üç yıllık bir 
süreci kapsayacaktır. Bu proje için yurt içi ve yurt dışından bilim 
adamları ve diplomatlar konferans vermek veya panellere katılmak 
üzere davet edilmekte, daha sonra bu metinler kitap olarak 
yayınlanmaktadır. 
Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 
148 
 
Bu proje kapsamında şu ana kadar çok değerli akademisyen 
ve diplomatların katıldığı çok sayıda konferans ve seminer 
düzenlenmiştir ve yenileri için hazırlıklar sürmektedir*. 
İAHAUM Kütüphanesi 
Sınıflandırma ve Yerleştirme Sistemi 
Yayınların tümü kataloglara geçirilmiştir. Kataloglama işlemi 1990-
2000 yılları arasında İAHAUM için özel olarak hazırlanan bilgisayar 
programına yüklenmiştir. 2000 yılından itibaren ise Merkezimizde, 
İ.Ü. Merkez Kütüphanesi tarafından hazırlatılan kütüphane 
programı kullanılmaktadır. Halen kullanılmakta olan bu program 
günümüz teknolojisine uygun olup, pratik ve hızlı işlem 
yapabilmeyi mümkün hale getirmiştir. Kitaplara, sekiz değişik 
arama unsuru (kitap adı, konu, yazar adı, soyadı, yayınlayan, 
yayın yeri vs.) kullanılarak, bilgisayardan ulaşılabilmektedir. Bu 
program ile araştırmacılar, İAHAUM'ne gelen ve kayıtlara girmiş 
olan tüm yayınlardan hızlı ve kapsamlı şekilde yararlanabilmekte; 
ayrıca İstanbul Üniversitesi'nin halen mevcut olan ağ sistemi içinde 
olan İAHAUM Kütüphanesi kayıtlarına herhangi bir yerden internet 
bağlantısı ile erişebilmektedirler. 
Kitapların kataloglama işlemi için AAKK2 kullanılmaktadır. 
Belgeler konu başlıkları listesindeki konuları içermekte, her konu 
kendi içinde tarih ve AB Komisyon'unun verdiği final numarasına 
göre ve özel konu başlıkları listesine göre numaralandırılarak 
etiketlenmekte ve daha sonra mevcut olan açık raf sistemine 
uygun bir şekilde numara sırasına göre raflara yerleştirilmektedir. 
Araştırmacı, özel konu başlıkları listesinden ya da bilgisayar 
kayıtlarından aradığı konunun numarasını ve yerleştirildiği rafı 
tespit edip, aradığı yayını rahatça bulabileceği gibi, mevcut sistemi 
nasıl kullanacağı ve araştırdığı bilgiye nasıl ulaşacağı konusunda 
uzman kütüphaneciye danışarak da aradığı bilgiye 
erişebilmektedir. 
                                                 
* İAHAUM faaliyetlerinin ve yapılan seminerlerin tüm detayları için bkz. 
http://www.istanbul.edu.tr/merkezler/iahaum/index.htm 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 
149 
 
Süreli yayınlar ise, açık raf sistemine uygun şekilde, kutuların 
üzerine isimleri yazılarak ve her kutu kendi içinde tarih sırasına 
göre dizilerek alfabetik sıraya göre düzenlenmiş ve yerleştirilmiştir. 
Tüm süreli yayınlar, süreli yayın izleme kutusuna yerleştirilen, 
süreli yayın izleme kartlarına, sayıları ve tarihleri kayıt edilmek 
suretiyle işlenmektedir. 
Ayrıca, çeşitli topluluk organlarının ve komitelerin toplantı 
tutanakları, bültenler ve seri yayınlar aynı kod numarası ile 
klasörler ve kutular içinde kapalı dolaplarda pratik kullanıma hazır 
şekilde saklanmaktadır.  
Koleksiyon 
AB Hukukuna ait şerh, monografi ve yıllık raporları ve AB yayın 
bürosundan gönderilen iktisat, sanayi, tarım, çevre ve kültür 
konularına ilişkin kitaplar bulunmaktadır. 
Ayrıca, Avrupa Birliği mevzuatıyla ilgili dokümanlar, bilimsel 
ve teknik yayınlar, istatistikler, çeşitli konularda hazırlanmış 
çalışmalar ve broşürlerden oluşmaktadır. Koleksiyondaki 
yayınlardan bazıları şunlardır:  
 Avrupa Birliği Resmi Gazetesi (Official Journal of the European 
Union : Legislation & Information And Notices); L Serisi 
(Legislation): Avrupa Birliği mevzuatını, yürürlükte olan karar 
ve genelgeleri içerir. C Serisi (Information and Notices): Avrupa 
Komisyonu mevzuat teklifleri, Ekonomik ve Sosyal Komite'nin 
önergelerinden bazılarını ve Euro'nun günlük değerini içerir.  
 Komisyon Raporları (European Commission Com Documents); 
Yasa önerileri, politika belirleyici dokümanlar ve uygulama 
raporları içerir.  
 Avrupa Parlamento Müzakereleri (Debates of the European 
Parliament); Avrupa Parlamentosu'nun tam oturumlarında 
gerçekleşen tartışma ve konuşmaları içerir.  
 Eurostat Elektronik Kütüphane (Eurostat Electronic Library); 
Ekonomi, finans, enerji, endüstri, tarım, dış ticaret, nüfusbilim 
ve daha pek çok konudaki istatistikleri içerir.  
Bilgi Dünyası 2009, 10(1): 143-151                                                     Pervin Dedeler Bezirci 
150 
 
 Avrupa Birliği Bülteni (Bulletin of the European Union); 
Komisyon'un ve diğer Avrupa Birliği kurumlarının aktivite ve 
gelişmelerini rapor eder.  
 Yıllık Raporlar; Genel Rapor, Tarım Raporu, Rekabet Raporu, 
İssizlik Raporu, Avrupa Yatırım Bankasının yıllık faaliyet 
raporları, şeklinde yayınlanırlar. Başlıca önemli Topluluk 
politikaları üzerine bir yıl içinde yapılan faaliyetleri, çalışmaları, 
alınan karar ve teklifleri açıklayan önemli bir referans 
kaynağıdır. 
 Avrupa Adalet Divanı Mahkeme Kararları (European Court of 
Justice Court Reports); Antlaşmaların uygulama ve yorumunda 
kanunun dikkate alınmasını sağlayan Adalet Divanı'nın 
mahkeme kararları. 
 Panorama Katalogu; Topluluğun önemli imalat sanayi 
sektörleriyle ilgili bilgi ve istatistikî verileri içerir.  
 İstatistikler; Topluluk İstatistik Ofisinin çeşitli konulardaki 
istatistiklerdir. (Dış Ticaret, Tarım, Sanayi, Para ve Finans, 
Yıllık Cep İstatistiği gibi) 
Bu yayınların yanı sıra; Avrupa Birliği kurumlarının çıkartmış 
olduğu, Bölgeler Komitesi Raporları (Committee of the Regions, COR 
Opinion Reports) ve Ekonomik ve Sosyal Komite Dokümanları 
(Economic and Social Committee, ESC Documents) koleksiyon 
içindeki diğer önemli kaynaklardan sadece birkaçıdır. 
Ayrıca, Ankara Üniversitesi Avrupa Toplulukları Araştırma ve 
Uygulama Merkezi, Avrupa Komisyonu Türkiye Temsilciliği, 
Başbakanlık DPT, İktisadi Kalkınma Vakfı, İstanbul Ticaret Odası, 
Marmara Üniversitesi Avrupa Topluluğu Enstitüsü, Türk Sanayicileri ve 
İşadamları Derneği, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu, 
Türkiye Ticaret Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği 
ve Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası gibi çeşitli kuruluşlardan bağış 
olarak gelen yayınlarda İAHAUM kütüphane koleksiyonu arasındadır*. 
                                                 
* İAHAUM kütüphane koleksiyonu ile ilgili detaylı tarama için bkz.  
http://www.kutuphane.istanbul.edu.tr 
Avrupa Dokümantasyon Merkezleri Bilgi Dünyası 2009, 10(1):143-151 
151 
 
Kullanıcı Hizmetleri 
Merkez, AB konusunda çalışmakta olan üniversite bünyesindeki 
öğretim üyeleri, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin yanı sıra, çeşitli 
özel ve kamu kurumlarından gelen araştırmacılara, gazetecilere ve 
konu ile ilgili bilgi edinmek isteyen herkese hizmet vermektedir.  
Araştırmacıların Merkez bünyesindeki çalışmaları sırasında 1997 
yılından bu yana sürmekte olan internet hizmetiyle, mevcut 
bilgisayarları kullanarak web üzerinde tarama yapması ve CD tarama-
ları mümkün olmakta ve fotokopi makinesini kullanabilmektedirler. 
AB yayınlarından Merkezimize fazla sayıda gelenler 
araştırmacılara ve ilgilenenlere dağıtılmaktadır. 
AB ve diğer ilgili kuruluşlar tarafından AB ile ilgili çeşitli 
konularda düzenlenen seminer, konferans, toplantı ve diğer bilimsel 
faaliyetler elektronik posta ve afişler yoluyla ilgililere 
duyurulmaktadır. 
AB’nin enformasyon merkezleri başta olmak üzere uluslararası 
dokümantasyon merkezleri, Türkiye'deki elçiliklerin ve kültür merkez-
lerinin, özel ve kamu kuruluşlarının kütüphane ve enformasyon 
merkezleri ile yakın ilişkiler kurarak, enformasyon hizmetlerinde işbirliği 
ve yardımlaşmayı sağlamak hizmetlerimiz arasındadır.  
Personel 
İAHAUM personel kadrosunda bir müdür, bir müdür yardımcısı, beş 
yönetim kurulu üyesi, bir uzman kütüphaneci, bir sekreter ve bir 
hizmetli görev yapmaktadır. 
Kaynakça 
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu (2009). Avrupa 
dokümantasyon merkezleri. 2 Mart 2009 tarihinde http://www. 
avrupa.info.tr/AB_ve_Turkiye/AB_Bilgi_Agi,Ab_Bilgi_Agi_Sayf
alar.html?pageindex=3 adresinden erişildi.  
Dedeler, P. (2001). İAHAUM İstanbul Üniversitesi Avrupa Hukuku 
Araştırma ve Uygulama Merkezi. İstanbul: Beta. 


Bezirci, Pervin

İstanbul Üniversitesi Açık Erişim Sistemi

Avrupa Dokümantasyon Merkezleri İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi Örneği

https://bd.org.tr/index.php/bd/article/download/297/294

Avrupa Dokümantasyon Merkezleri: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi Örneği

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

E-LIS

Bilgi Dünyası / Information World (E-Journal, University and Research Librarians Association, UNAK)

E-LIS repository

E-Lis: Research in Computing and Library and Information Science

İstanbul Üniversitesi Açık Erişim Sistemi