Turkiye’de Imalat Sanayindeki Firmalarin Fiyatlama Davranisi

Abstract

Bu calismada, Turkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi tarafindan 2005 yili Mayis-Temmuz aylari arasinda ozel imalat sanayinde yer alan 999 firmaya uygulanan ve firmalarin fiyatlama politikalarinin incelendigi “Firmalarin Fiyatlama Davranisi Anketi” projesinin sonuclari degerlendirilmektedir. Elde edilen sonuclara gore, urun fiyatlarinin belirlenmesinde rakip fiyatlari goz onune alarak belirlenen degisken kar marji uygulamasinin oldukca yaygin oldugu gorulmektedir. Bu sonuc, firmalarin fiyat alici olmaktan ziyade, fiyat yapici olduklarini gostermektedir. Imalat sanayinde faaliyet gosteren firmalarin yaklasik yuzde 36,0’inin ana urun fiyatinin bir degiskene endeksli olmasi, endeksleme davranisinin imalat sanayi icindeki onemini korudugunu gostermektedir. Firmalarin fiyatlarini gozden gecirirken normal zamanlarda agirlikli olarak zamana bagli bir politika takip ettikleri ve zaman araligi olarak ise aylik gozden gecirmelerin one ciktigi gorulmektedir. Bu sonuca, firmalarin maliyet veya talepteki soklara cevap vermeleri icin gecmesi gereken sure olarak bir aylik bir sureyi belirtmeleri de eklenince, fiyatlari degistirmede aylik periyotlarla hareket etmenin oldukca yaygin oldugu ortaya cikmaktadir. Maliyet ve talep soklarinin fiyatlar uzerindeki etkileri asimetrik bir yapi gostermektedir. Maliyet degisimleri fiyatlari dusurmeye kiyasla artirmada daha etkilidir. Talepte ise tersi bir durum soz konusudur; yani firmalar talepteki dususlere, artislara kiyasla daha duyarli davranmaktadirlar. Hem gozden gecirme sikliginin yuksek olmasi hem de ankette sinanan katilik teorilerine atfedilen onem duzeylerinin cok yuksek olmamasi nominal katiliklarin belirgin olmadigina isaret etmektedir. Boyle bir sonucun ortaya cikmasi, enflasyonist bir ortamda karsilasilan soklar sonrasi fiyatlari degistirmenin getirisinin, degistirmemenin saglayacagi faydaya kiyasla daha fazla olmasiyla aciklanabilir.Fiyatlama Davranisi, Fiyat Katiligi, Endeksleme, Fiyatlama Anketi