Rambutan, pulasan dan mata kucing daripada famili Sapindaceae memang buah-buahan yang dikenali ramai. Bagaimanapun, banyak lagi spesies liar dalam famili Sapindaceae yang buahnya boleh dimakan tetapi tidak begitu diketahui ramai

Berita Harian, Abd Shukor Abd Rahman

Universiti Putra Malaysia Institutional Repository

Potensi luas spesies buah buahan nadic liarOleh hbd Shukor Abd RahmanRAMBUTAN pulasan dan mata kucmg dariyada famüi Srzpindaceae memang buah buahan yang dikenali ramah Bagaimanapun banyak lagi spesiesliar dalam famili azpindaceae yang buahnyaboleh dimakan tetayl tidaktegttudiketahuiramatBeberapa syesies menghasilkan buahyang enak dan digemari kanak kanak burung dan tupai Pokok sebilangan spesies iniamat menarik dan boleh tiQadikan unsurseni tarnan atau yohon teduhanSpesies yang wviud di Semenanjung Malaysia ialah redan rambutan yacat kelatlayn ceri Terengganu gegelek kasai matua lotong dan tengkuk biawak hidup liar dlhutan Pokok kasai kebanyakannya hMuyliar tetayi kinitlimaräfaatkan sebagai tanaman lebuh dan yohon teduhan bagi menghizsi dan menatnbah seri bartdar raya KualaLumpurBeberapa syesies buah dalam familüniwviud di Sabah dan Sarawak Antara buahyartg menarik di sana talah tiga jenis matakucing iaitu sau isau dan kakus yang unikdan berbeza dariyada yang ada di SemenarajungBagi pokok redan misalnya yang mudamemyunyai Kanoyi berbentuk bnlat diserikan dertgan gugusan buah merah Pokoknye sederhana tinggi dan berbanir kecilBuah redan masaru manis dan enak rasanyaNamun yotensinya belum diketahui Daunnya jenis majmuk dan memyunyai satuhingga dua yasang anaK daun Tepi permukaan atas anak daun melengkung sedikit Permukaan bawah datm berdebu halus Buahredan kecil dan berbentuk bujur9 vi ars8Kulitnya merah cerah menarik dan beckedut tetayi tMak berbulu Isinya yutih danlutsinar Oi Sabah dan Sarawak wujud buahseakan akan redan dan disebnt serait dijualdi pasar tamu apabila tiba musimnyaPokokredan jarang ditanam dan kini jarang ditemui Biaaanya pokok ini hidup liardi yinggir hutan atau dalam hutan Usahayerlü dilakukan bagi menanam pokok misebagai yokok tetiuhan sekali gus menghalang keyupusannyaBnah rambutan yacat yula seakan akanbuah redan tetapi warnanya kuning Kulitluarnya berbonggol bonggol kecil Walauyun niyis isinya berwarna yerang muda itumanis han berjus Pokoknya sederhana besar dan hiduy liar di hutanDl Melaka dan Johor yokok ihi disebutkelat layu mungkin kerana rasa buahnyayang kelat manis dan daunnya melentizrseakan akan layu Natnun di Utaca Semenaz jung dan Pantai Tunur ia dinamakanniertajamDaya tarikan yokok ini terletak yada buahdan kanoyinya Buahnya didapati bergugusgugus di hujung ranting Jambak buah padatdengan buah yang kecil dan berwarnawarni apabila hamyir matang Warna mi tetjadiayabila buah rnuda berwarna htjau bertukarmenjadi jingga kemuclian merahBuahnya berwarna nngu atau hitam ayabila maiang sepenuhnya Setiap jambakmemyunyai buah pada yeringkat kematangan berbesa Isi buah niyis agak keringdan kelat kelat manis rasanyaPokok kelat layu cukup menarik keranakanopinya yang btdat padat dan rendangPokok ini sering kali dimarzfaatkan sebagaiyokok teduhan terutama di fkrengganuKelantan dan Kedah Pokok inl juga sesuai6ljadikan unsur seni tanam atau ditanamberbaris baris di teyi jalan sebagait narnanlebuhCiri yang menarik yada yokok ceri terengganu ialah pokok dan buahnya Kanopinya kecilrendang dan bulat Daunnyaj enls majmük plnat dengan beberapa yasanganak daun yang lancip dantersayay Ilecantikan pokok Ini diserikan lagi pucuknyayang lembut melentur dan berwarna ungumudaBuah ceri terengganu bergugus gugus seperti buah anggttr Ktälitnya amat menarikseperti buah ceri merah cerah Ilcin danberkilat Buah ini bergantungan pada dahandan ranting kecil Walaupun rasa buahnyamanis Isinya niyis dan bQ inya besarPokok cerüni banyak ditanam di Tecengganu dan Johor Dl Johor buah inidisebut kelelek atau gegelek Kedua dua syesies ini sangat sesuai ditanam sebagai unsurseni taman dan pokok teduhan di tamansekitar rtunah sekolah atau surau dan temyat awarrt yang 18iDua batang pokok ini wtzjud di pekarangan masjM Universiti Kebangsaan Malaysia di BangiBentuk pokok kasai pula cantik dan menarik dihiasi yucuk berwarna merah cerahKini pokok ini banyak ditanam sebagai tanaman lebuh bagi menghiasi landskap sekitar bandar raya Kuala Lumyur dan tamanrekreasiKanoyinya sederhana besar daunnya jenis majmuk yinat yang terdiri daripada tigahingga layan pasang anak daun Buah kasaikecil dan berbentuk bujur yarUang Kulitnyarayuh dan berwarna hitamberdebu Isinyanipis lutsinar dan manis Pokok kasai hiduyliar di teyi sungai dan hutan Ia mudahdilrenali dariyada jarak jauh kerana yucuknya merahPokok yang seakanakan kasai disebutmatna Pokok berasal dari Irian Barat Indonesla ini baru saja diyerkenalkan di Malaysia Buahnya seyrerti mata kucing ataulongan Isinya tebal dan rasanya manis Ditemyat asalnya wtajud beberaya jenis matuayang berbezabeza walauyun pokok mi masih hidup dalam keadaan IlarKebanyakan yokok lotong hiduy liar dihutan Pokoknya kirakira ZS meter tinggidengan kanopi yangsederhana besar Anakdaunnya besar dan melentur Buahnya kirakira lima sentitneter panjang Kulltnyaterwarna merah tua diselayuti bulu teballembut yang melerttur di hujungIsinya yutih lutslnar dan tidak lekangRasanya sangat manis dan berjus Dl Borneo ada buah 6alam syesies sama tükenalirsaabutan gergasiSelain ditanam di Semenarajung Malaysiapokok mata kucing juga wtajud di sarawakdan Sabah Di Sarawak yokok Ini dikenallguring Selaln guring adatiga jenis matakucing lagi yang agak berbeza dariyadamata kucing yang wtQud di SemenatqungPertezaan utama ialah kulit buah yangmempunyai titik timbul yang lembut dantumpul Di kalangan yenduduk tempatanjenis buah ini disebut Isau sau dan kakus DlSarawak semuajenis mata kucing int wtQudd seyartjang Sungai Rejaryg dj BahagjanSlbu dan Kaylt iaitu dari Kanowit SongKapit hingga ke BelagaSemua jenis mata kucmg ini tergolongdalam spesies satna Perbezaan titama ialahciri buah Isau buah berbentuk bulat dankulitnya berwarna htjau hingga buah masak Sau buah berbentuk bvioc sedikit danberwarna hijau hingga masak manakalakakus buah berbentuk bulat dan berwarnahijau tetayi bertukar merQadi perang selepas masakBuah tsau dan mata kucing uarsumnyalebih kecil daripada sau manakala kakusmempunyai saiz yang yertengahan iaituantara isan dan sau Isi buah isau lebih tebaldan manis daripada sau kakns dan rnatakucingPokok tengkuk biawak hiduy liar di hutannegeri Pahang Perak dan Pulau PinangBuahnya leblh besar daripada rambutanyacat Kulitnya berwarna ungu dan berbonggolbonggol kecil Isinya yutih lutsinardan berjus Rasanya masam manis dan haruxn baunyaKini usaha sixlang 6ibuat untuk mengumgul semua spesies unlk ini iaitu khazanahyang tidak ternilai bagi negara mi Usahajuga sedang dibuat untuk memyerkenalkansyesles ini keyada orang ramai menerusimaMumat yang ditulis dan disebarTak kenal maka tak cinta begitulah katayeyatah Melayu Semua rnaMumat beginimenambah kesedaran orang ramai mengenai kewviudarz syesies buahbuahan nadirdan 1ter iniDatuk Dr Abd Shukor ialah KetuaPengarah Institut Penyelidikan danKemajuan Pertanian Ma aysia MardiAlumni UPM Kelas 3978 Ruangan iniadafah kerjsssnta antars ParsatuanAlurnni UPM dan Berita Harian

Potensi Luas Spesis Buah-Buahan Nadir, Liar

http://psasir.upm.edu.my/1947/1/20080416_N_BH_NS_pg9_Potensi_luas_spesies.pdf

Potensi Luas Spesis Buah-Buahan Nadir, Liar

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Universiti Putra Malaysia Institutional Repository