Bovenberg, A.L.

Wilthagen, A.C.J.M.

Dutch

Research Papers in Economics

  
Krantenarchief 
8 juli 2010 
Lans Bovenberg en Ton Wilthagen Beiden als hoogleraar verbonden aan de Universiteit van Tilburg 
￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿ ￿￿￿￿￿ ￿￿￿￿￿￿￿ ￿￿￿￿ ￿ ￿￿￿￿ ￿￿
￿￿￿￿ ￿￿￿ ￿
Maak ouderen warm voor tweede carrière in de zorg 
Nu Nederlanders langer door moeten werken liggen er kansen om de schaarste van personeel in de 
zorgsector tegen te gaan.  
De achterban van de vakbonden heeft het pensioenakkoord gelukkig onderschreven en de nieuwe 
regeringscoalitie, van welke signatuur dan ook, zal het akkoord serieus moeten nemen. Het is nu 
zaak dat echt werk wordt gemaakt van gezond langer doorwerken. De arbeidsmarkt dient zich open 
te stellen voor ouderen. Er ligt daarbij een mooie kans om in een een-tweetje in te spelen op ook een 
andere uitdaging, namelijk het op peil houden van een goed zorgaanbod dat past bij een vergrijzende 
samenleving.  
Drie feiten staan vast. Ten eerste neemt de levensverwachting van Nederlanders verder toe. Dat is 
goed nieuws en een ultieme indicatie van welvaartsgroei en betere zorg. Nadat eerder vooral de 
sterfte op jongere leeftijd daalde, neemt nu vooral de sterfte onder ouderen af.  
Ten tweede stijgen de kosten voor de zorg. Niet alleen door het groeiende aantal ouderen, maar ook 
door de introductie van nieuwe technologieën en betere en snellere behandelingen. Ten slotte kent de 
zorgsector een enorme vervangings- en uitbreidingsvraag naar arbeid. Alleen al tot 2025 zijn zo’n 
half miljoen arbeidskrachten nodig terwijl de beroepsbevolking krimpt.  
Van deze nood kan een deugd worden gemaakt. De oplossing is evident: ouderen die voor ouderen 
zorgen. Dat kan op verschillende manieren. Zo is het zaak de toekomstige ouderen, dus de huidige 
jongeren, te stimuleren om vaker voor de zorg te kiezen. Daarvoor is nodig dat het beeld van de 
sector in het beroepsonderwijs wordt bijgesteld en dat leerlingen tijdens de opleiding meer van de 
praktijk kunnen proeven. De zorgsector kent een grote diversiteit aan functies en biedt veel meer dan 
alleen het verschonen en in en uit bed halen van mensen. 
Verder moeten 45-plussers, vooral degenen in krimpsectoren, tijdig worden gewezen op de 
mogelijkheid van een tweede carrière in de zorgbranche. Daarvoor is omscholing nodig maar helaas 
zijn daarvoor nog te weinig financiële en organisatorische middelen beschikbaar. Zo ondersteunen 
de sectorale opleidingsfondsen mobiliteit tussen sectoren nog onvoldoende.  
Het zou een uitkomst zijn als elke werkende, zzp’ers en flexkrachten inbegrepen, een eigen 
scholingsrugzakje krijgt dat, zoals in een aantal andere landen, kan worden meegenomen naar een 
volgende baan. Bovendien is veel winst te behalen uit het vaker digitaal aanbieden van lesstof, zodat 
mensen ook in hun thuisomgeving gemakkelijker kunnen leren. En de zorgsector zal de 
arbeidsvoorwaarden verder moeten flexibiliseren, zodat medewerkers werk en 
privéverantwoordelijkheden beter kunnen combineren. 
Voor ouder personeel moet ook deeltijdpensionering beter mogelijk gemaakt worden. Daarnaast kan 
Page 1 of 2 Maak ouderen warm voor tweede carrière in de zorg - Trouw
10-11-2010 http://www.trouw.nl/krantenarchief/2010/07/08/3121263/Maak_ouderen_warm_voor...de zorgsector de mogelijkheden tot functiesplitsing of job carving uitbreiden. Hierdoor ontstaat ook 
werkgelegenheid voor mensen met lichamelijke of mentale beperkingen.  
Het is een veelzeggende constatering dat de zorgsector niet alleen veel vraag, maar ook een hoge 
uitstroom kent. Zorgwerknemers willen zich met overgave inzetten voor het helpen van mensen 
maar zijn wars van de bijkomende belasting van administratieve en organisatorische aard. 
Een laatste punt is dat het een illusie is dat zelfs bij verbeterd beleid alle werknemers voltijds en 
volproductief tot de verhoogde pensioenleeftijd op de reguliere arbeidsmarkt actief zullen kunnen 
blijven. Dat geldt in het bijzonder voor een deel van de huidige generatie 50-plussers die op jonge 
leeftijd en met een lage opleiding met werken is begonnen. Maar dat betekent niet dat deze groep 
geen rol kan spelen in de zorg voor hun oudere medemens. Niet alleen de institutionele zorg maar 
ook de mantel- en informele zorg zal de komende decennia flink groeien.  
Om die reden is ook een speciale inkomensvoorziening op gemeentelijk niveau op zijn plaats waarbij 
60-plussers in ruil voor een minimumuitkering activiteiten verrichten in het kader van de WMO – 
bijvoorbeeld karweitjes rondom het huis, boodschappen doen, een middagje uit of het prepareren of 
rondbrengen van warme maaltijden.  
Zo wordt voorkomen dat 80-plussers vereenzamen. Bovendien kunnen ouderen die geen werk 
kunnen vinden in de particuliere sector toch zinvol bezig blijven. Daarmee blijven ze langer gezond 
en mentaal weerbaar.  
De arbeidsschaarste in de zorg die door de vergrijzing ontstaat, biedt een kans om ook oudere 
mensen met beperkingen actief bij de samenleving te betrekken en de doorgeslagen individualisering 
te keren waarbij mensen weer meer naar elkaar gaan omzien. Laten we ons concentreren op wat 
ouderen nog wel kunnen in plaats van wat ze niet (meer) kunnen.  
Met het een-tweetje tussen uitstekende zorg en langer actief blijven op een goed functionerende 
arbeidsmarkt kan Nederland haar positie als wereldkampioen gezonde levensverwachting van zo’n 
vijftig jaar geleden weer terugveroveren. En het blijft tegelijk een land waar het goed toeven is 
omdat we de vergrijzing en de talenten van ouderen weten te verzilveren.  
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.  
 
  
Page 2 of 2 Maak ouderen warm voor tweede carrière in de zorg - Trouw
10-11-2010 http://www.trouw.nl/krantenarchief/2010/07/08/3121263/Maak_ouderen_warm_voor...

Maak ouderen warm voor een tweede carrière in de zorg.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Research Papers in Economics