W artykule dokonana jest analiza relacji demokracji i gospodarki w perspektywie encykliki Jana Pawła II Centesimus annus. Powszechnie przyjmowana w latach ’90 XX w. teza o zależności kapitalizmu od demokracji jest obecnie kwestionowana. Z jednej strony nowe fenomeny polityczne jakimi są rosnące w siłę ruchy populistyczne czy alterglobalistyczne z drugiej zaś nowe zjawiska gospodarcze jak working poor, pojawienie się prekariatu oraz finansjalizacja gospodarki zmuszają do postawienia pytania o przyszłość państwa demokratycznego. Jego dotychczasowa formuła wydaje się już na wyczerpaniu, natomiast wciąż nie jest klarowne, w którym kierunku mogłaby nastąpić jej metamorfoza.