Fernández Rei, Francisco

Revistes Catalanes amb Accés Obert

Trotter d’avoir réussi l’exploit d’organiser une pareille manifestation lorsque l’on sait qu’il n’a bé-
néficié que de très peu de temps pour tout mettre au point. La romanistique lui tire son chapeau !
[A. Thi.]
Jornades romàniques 2003. — Aquestes jornades van celebrar-se el 5 i 6 de desembre del
2003 a la Universitat de Toulouse-le Mirail, en el marc de les activitats de l’Equip de recerca
ERSS/Équipe de Recherche en Sémantique et Syntaxe (UMR 5610 del CNRS). Els temes es-
collits eren diversos (“Monstres de langage, marque linguistique et autres questions de linguis-
tique et de dialectologie romanes”). Més concretament, van ser tractades qüestions de morfo-
fonologia del sard i de l’occità (especialment amb la comunicació del professor J.L. Fossat
d’aquesta universitat, sobre Marquage et insécurité linguistique —le cas occitan, éléments de
comparaison), de sintaxi o morfosintaxi de l’occità (Miriam Bras i Christian Molinier, ambdós
d’aquesta universitat, sobre Locutions verbales en far de l’occitan languedocien : constitution
d’une base de données syntaxique, igualment del professor d’occità d’aquesta mateixa univer-
sitat, Patric Sauzet, sobre Émergence de tours marqués en occitan : infinitif introduit par e,
pseudo montée), del català també (amb comunicació de Joan Busquets, de Bordeaux, sobre
Stripping et Ellipse en catalan : qu’est-ce qui peut être effacé et quand ?). [Mic. C.]
* * *
Actividades e publicacións da Real Academia Galega (RAG). Reforma da normativa
vixente. — En decembro do 2003 apareceu a 18ª edición revisada das Normas ortográficas e
morfolóxicas do idioma galego, da Real Academia Galega (RAG) e o Instituto da Lingua Ga-
lega (ILG), que contén as modificacións da normativa aprobadas en sesión plenaria da Aca-
demia o 12 de xullo do 2003. Para realizar esa reforma a Academia nomeara unha Comisión
de Estudo integrada por catro académicos numerarios, tres representantes dos Departamentos
de Filoloxía Galega das tres Universidades de Galicia e un representante do ILG.
Desde a aparición da 1ª edición (outubro 1982) e a súa posterior oficialización pola Xunta
de Galicia (novembro 1982), houbo disidentes desas Normas redactadas polo ILG e a RAG;
mais despois de 20 anos de disidencia e de «loita fratricida», foise facendo evidente que a falta
dun patrón idiomático único é unha pexa grave no proceso de normalización, nun momento en
que diminúe de xeito alarmante a transmisión xeracional da lingua galega e o seu uso social.
A busca da concordia lingüística explica que na reforma do 2003 se introducisen aspectos
asumibles doutras propostas normativas. Esta á razón de incluír solucións dobres, que nalgún
caso xa estaba presente nas normas anteriores, pero se cadra non formuladas con claridade
abonda. Como indica o presidente da RAG na presentación deste novo texto, esperamos «que
sexan un punto de encontro para todos, o que nos permitirá avanzar decididamente no proce-
so de normalización da nosa lingua».
Día das Letras Galegas. — No 2003 a RAG celebrou a súa sesión extraordinaria do 17 de
maio na vila de Noia, de onde era o poeta Avilés de Taramancos, homenaxeado ese ano no Día
das Letras Galegas. E no 2004 a Academia desprazouse a Ourense, para celebrar os actos na
honra de Xoaquín Lorenzo Fernández “Xocas”, a quen se lle dedicou o Días das Letras. «Xo-
cas» é autor da Etnografía. Cultura material (1962), editada en Buenos Aires como volume
segundo da Historia de Galiza dirixida por Otero Pedrayo.
Trátase dun monumental estudo da arquitectura e da tecnoloxía dos labregos, dos artesáns
e dos mariñeiros galegos, redactado co material que el mesmo recollera percorrendo Galicia a
comezos da década de 1950, fundamentalmente. Moito do léxico tradicional, fundamental-
CRÒNICA 559
ROMANICS XXVII-5  31/5/05  12:44  Página 559
mente agrícola, recollido nesa Etnografía pasou —ou está a pasar— ó galego común, ás veces
con acepcións figuradas por mor dunha ampliación semántica espontánea realizada en ensaios
da xente da Xeración Nós e do Seminario de Estudos Galegos, pero que ás veces xa se docu-
menta en Sarmiento ou nas tres coroas do Rexurdimento galego.
Académicos numerarios e de honra. — Desde a última crónica, incorporáronse como aca-
démicos de número da RAG Camilo González Suárez-Llanos (decembro 2002), co discurso
Sobre a literatura galega: un achegamento subxectivo; Manuel María Fernández Teixeiro (fe-
breiro 2003), co discurso A Terra Chá: poesía e paisaxe, e recentemente falecido (setembro
2004); Rosario Álvarez Blanco, co discurso Variedade e diversidade da lingua. Algunhas re-
flexións sobre cambio, variación e galego estándar (xuño 2003); Víctor F. Freixanes, co dis-
curso Desafíos para un novo século. Entre a trabe de ouro e a paxariña da Armenteira (fe-
breiro 2004); e Xosé Luís Axeitos Agrelo, co discurso A Academia no discurso exílico de Luís
Seoane (outubro 2004).
En maio do 2004 celebrouse a recepción como académico de honra de Giuseppe Tavani,
que disertou sobre o tema Unha provenza hispánica. A Galicia medieval, forxa da poesía líri-
ca peninsular, discurso publicado pola RAG, o mesmo cós citados anteriormente.
Académicos correspondentes do galego estremeiro. — Consonte co art. 1 dos seus Esta-
tutos o obxectivo fundamental da RAG é o «estudo da cultura galega e especialmente a ilus-
tración, defensa e promoción do idioma galego», entendendo por tal o «propio de Galicia, así
como as súas variantes faladas nos territorios exteriores (Asturias, León e Zamora)» (art. 4).
Para colaborar en tarefas científicas da institución, especialmente en aspectos do galego
falado nestas zonas do galego estremeiro, en sesión plenaria da RAG celebrada o 9 de outubro
do 2004 foron nomeados académicos correspondentes o eonaviego Carlos Varela Aenlle,
Héctor Silveiro Fernández do Bierzo galegófono e Felipe Lubián Lubián das Portelas de Za-
mora. Na mesma sesión tamén se nomeou correspondente a Domingus Frades Gaspar, dos so-
montes da cacereña Serra de Gata, onde se emprega, segundo Lindley Cintra, un «falar tam-
bém essencialmente galego».
A Academia ten previsto celebrar unha sesión extraordinaria e pública en decembro do
2004 con intervención dos catro novos académicos correspondentes. [F. F.-R.]
ACTIVIDADES E PUBLICACIÓNS DO INSTITUTO DA LINGUA GALEGA (ILG)
Simposios. — Na primavera do 2001 o ILG da Universidade de Santiago de Compostela
organizou o Simposio Dialectoloxía e Léxico. Os relatorios recolléronse no volume Dialecto-
loxía e Léxico (2002), preparado por Rosario Álvarez, Francisco Dubert García e Xulio Sou-
sa Fernández e editado pola Sección de Lingua do Consello da Cultura Galega e o ILG.
— No mes de novembro do 2002 o ILG organizou o Simposio Léxico e estandarización
en Galicia. Os relatorios publicáronse en María ÁLVAREZ DE LA GRANJA / Ernesto Xosé GONZÁ-
LEZ SEOANE (eds.), A estandarización do léxico. Santiago de Compostela: Consello da Cultura
Galega. Instituto da Lingua Galega, 2003, 605 p.
Este volume contén contribucións de M. Teresa Cabré (a neoloxía, inevitable e necesaria),
Johannes Kabatek (o ausbau dunha lingua), Antón Santamarina (a elaboración do Vocabulario
ortográfico da lingua galega), Benigno Fernández Salgado (pureza e contaminación na estan-
darización), Xulio Sousa Fernández (léxico dialectal e estandarización), María Álvarez de la
Granja (fraseoloxía e estándar), Ernesto Xosé González Seoane (estandarización do léxico en
CRÒNICA560
ROMANICS XXVII-5  31/5/05  12:44  Página 560
Galicia), Henrique Monteagudo (norma léxica do galego culto), María do Carme González
Bueno e María dos Anxos Sobrino Pérez (léxico agrícola e ampliación semántica), Francisco
Fernández Rei (léxico mariñeiro e construción do estándar), Moisés Barreiro Comedeiro e Fá-
tima Rodríguez Ruibal (léxico medieval e galego moderno), María Dolores Sánchez Palomino
(dicionarios e difusión da variedade estándar), Xusto A. Rodríguez Río (préstamos e produción
lexicográfica e terminográfica), Luís Daviña Facal (léxico científico e tecnolóxico nos diciona-
rios) e Eloi Gestido de la Torre e Xosé María Gómez Clemente (neoloxía e dicionarios). Tamén
se editan as intervencións de Xosé M. Carballeira, Manuel González González e Xosé A. Pena
Romay correspondentes a unha mesa redonda sobre proxectos lexicográficos en curso.
— No outono do 2003 celebrouse o Simposio Variación e prescrición, igualmente orga-
nizado polo ILG. As correspondentes actas, preparadas para a súa edición por Rosario Álva-
rez e Henrique Monteagudo, prevese que aparezan no mes de novembro do 2004.
— Entre o 4 de novembro e o 3 de decembro do 2004 vaise celebrar na Universidade de
Santiago de Compostela un novo Simposio do ILG, Lingua e Territorio. Hai xa trinta anos que
se iniciaron os traballos do Atlas Lingüístico Galego (ALGa), que se viñeron sumar a unha vizo-
sa tradición de estudos dialectolóxicos e achegaron datos nunha rede moito máis mesta cós an-
teriores. O ALGa permitiu que hoxe teñamos un coñecemento pormenorizado da variación xeo-
gráfica interna e que poidamos concibir unha visión do mapa dialectal de Galicia sobre unhas
bases máis seguras do que se podía facer hai un cuarto de século. Produciuse tamén un adianto
significativo no coñecemento da variación diatópica histórica no noso territorio, ó punto de que
podemos albiscar que ó longo dos séculos a división dialectal do territorio era en moitos aspec-
tos coincidente co actual, a pesar de se basear nun feixe de trazos completamente distinto.
Con ocasión deste simposio sobre Lingua e Territorio preténdese afondar nas razóns desta
organización xeográfica que se manifesta a través da variación lingüística, e facelo coa axuda de
especialistas de distintas disciplinas: historiadores, xeógrafos, etnógrafos, antropólogos e xene-
tistas. Son dez conferencias do ámbito lingüístico e nove desde estes outros campos do saber.
Publicacións. — Francisco FERNÁNDEZ REI (coord.), Atlas Lingüístico Galego. Volume IV
Léxico. Tempo atmosférico e cronolóxico. [A Coruña]: Fundación Pedro Barrié de la Maza.
Biblioteca Filolóloxica Instituto da Lingua galega, 2003.
— Xoán BABARRO GONZÁLEZ, Galego de Asturias. Delimitación, caracterización e situa-
ción sociolingüística, 2 vols. [A Coruña]: Fundación Pedro Barrié de la Maza, Biblioteca Fi-
lolóxica Instituto da Lingua galega, 2003; vol. 1, 582 p.; vol. 2, 521 p.
Esta obra é a primeira monografía científica que se ocupa da totalidade do galego falado
nos 18 concellos da Terra Eo-Navia. No vol. 1 un apartado esencial é o da fronteira entre o ga-
lego oriental e o asturiano occidental, así como a detallada caracterización fonética e morfo-
lóxica do galego eonaviego e as zonas dialectais existentes. O volume II é unha escolma de et-
notextos recollidos en diferentes áreas e subáreas, cunha escolma de textos literarios de
diversos escritores eonaviegos.
— Rosario ÁLVAREZ BLANCO / Francisco FERNÁNDEZ REI / Antón SANTAMARINA (eds.), A
lingua galega: Historia e actualidade. Actas do I Congreso Internacional 16-20 de setembro
de 1996 Santiago de Compostela, vol. I. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Gale-
ga. Instituto da Lingua Galega, 2004, 609 p.
En 1996, ó cumprírense, 25 anos da fundación do ILG, celebrouse un congreso cun pro-
grama científico con 10 conferencias plenarias, 4 mesas redondas e 194 relatorios. Nos temas
tratouse a lingua galega en todos os seus aspectos: historia interna e externa, gramática, foné-
tica, dialectoloxía, onomástica, estilística, semántica, sociolingüística, contacto lingüísticos,
planificación (do corpus e do status), didáctica, edición de textos e traballos en curso. Razóns
CRÒNICA 561
ROMANICS XXVII-5  31/5/05  12:44  Página 561
moi variadas impediron que só en 2004 comezara a edición das actas dese congreso, en cola-
boración co Consello da Cultura Galega.
Hai traballos que sen dúbida avelloaron, mais mesmo nestes quen estude aspectos como a
historia externa do galego ha de achar datos de interese. Outros teñen pleno vigor, como son
os que teorizan ou describen aspectos máis permanentes da lingua, como é a súa fonética, a súa
evolución, o seu léxico ou os seus textos.
Hai case cen anos (outubro 1906), celebrouse o Primer Congrés Internacional de la Llen-
gua Catalana organizado por Mn. Alcover, que marcou un fito na historia da lingüística cata-
lá por ser o xermolo de diversas empresas moi importantes. As situacións non son compara-
bles, entre outros motivos porque para o galego en 1996 xa había moitas iniciativas
acometidas, unhas polo propio ILG e outras fóra deste instituto universitario. Porén, foi un en-
contro moi fructífero, de aí a publicación das actas.
Este vol. I ábrese cos textos dos actos de inauguración e clausura, seguida da conferencia
inaugural de Antón Santamarina sobre os 25 anos do ILG e das 4 mesas redondas: lingua ga-
lega e ensino (Antón Costa, Agustín Fernández Paz, Manuel Portas e Henrique Harguindey),
lingua galega e literatura (Xoán González Millán, Darío Xohán Cabana, Antón Figueroa,
Xosé Luís Méndez Ferrín e Antón Reixa), lingua galega e medios de comunicación (Manuel
Rivas, Juan Cueto, Jaume Guillamet e Margarita Ledo) e situación sociolingüística do galego
(Henrique Monteagudo, Johannes Kabatek e Mauro Fernández). A seguir figuran 25 relatorios
da sección de sociolingüística e10 da sección de contacto lingüístico.
Prevese que o vol. II saia do prelo antes de finais do 2004, e os vol. III e IV a comezos do
2005. [F. F.-R.]
Publicacións do Consello da Cultura Galega. — Xosé Manuel GONZÁLEZ REBOREDO /
Luis COSTA VÁZQUEZ-MARIÑO / Clodio GONZÁLEZ PÉREZ, Nos lindeiros da galeguidade. Estudio
antropolóxico do val de Fornela (etnohistoria, etnomusicoloxía, etnografía). Santiago de
Compostela: Consello da Cultura Galega. Sección de Antropoloxía Cultural 2002, 694 p.
O val de Fornela, situado en terras do occidente de León, a carón de Galicia e de Asturias,
é un lugar de encontro entre as formas culturais propias do oriente galaico e outras que se po-
den considerar plenamente leonesas. De aí que a Sección de Antropoloxía do CCC considera-
se que esta zona era un lugar axeitado para realizar un novo estudo monográfico dentro do pro-
xecto Lindeiros da Galeguidade.
No capítulo de González Pérez «Aspectos lingüísticos e tecnolóxicos do val de Fornela»
(p. 435-694) o apartado II («Notas lexicográficas: as falas fornelas», p. 439-488) é de grande
interese para o lingüista, pois nel estúdase o fornelo, particularmente o seu vocabulario, e ta-
mén o burón, xerga gremial dos vendedores ambulantes de Fornela.
— AFONSO X O SABIO, Cantigas de Santa María. Códice toledano. Edición ao coidado de
Henrique Monteagudo. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega, 2003. Edición
facsímile da Biblioteca Nacional de Madrid, Ms. 10.069.
Para conmemorar o XX aniversario da súa creación, o Consello da Cultura Galega editou
este códice que o Padre Sarmiento descubrira na catedral de Toledo, o único códice das Can-
tigas de Santa María que aínda non se dera ó prelo. O cancioneiro mariano de Afonso X re-
presenta un dos cumes absolutos da literatura en lingua galega e un dos monumentos máis re-
presentativos da arte europea coetánea.
— Francisco FERNÁNDEZ REI / Carme HERMIDA GULÍAS (eds.), A nosa fala. Bloques e áre-
as lingüísticas do galego. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega. Arquivo So-
noro de Galicia, 20032.
CRÒNICA562
ROMANICS XXVII-5  31/5/05  12:44  Página 562


Actividades e publicacións da Real Academia Galega (RAG). "Reforma da normativa vixente"

Hemeroteca Cientifica Catalana

Trotter d’avoir réussi l’exploit d’organiser une pareille manifestation lorsque l’on sait qu’il n’a bé-néficié que de très peu de temps pour tout mettre au point. La romanistique lui tire son chapeau ![A. Thi.]Jornades romàniques 2003. — Aquestes jornades van celebrar-se el 5 i 6 de desembre del2003 a la Universitat de Toulouse-le Mirail, en el marc de les activitats de l’Equip de recercaERSS/Équipe de Recherche en Sémantique et Syntaxe (UMR 5610 del CNRS). Els temes es-collits eren diversos (“Monstres de langage, marque linguistique et autres questions de linguis-tique et de dialectologie romanes”). Més concretament, van ser tractades qüestions de morfo-fonologia del sard i de l’occità (especialment amb la comunicació del professor J.L. Fossatd’aquesta universitat, sobre Marquage et insécurité linguistique —le cas occitan, éléments decomparaison), de sintaxi o morfosintaxi de l’occità (Miriam Bras i Christian Molinier, ambdósd’aquesta universitat, sobre Locutions verbales en far de l’occitan languedocien : constitutiond’une base de données syntaxique, igualment del professor d’occità d’aquesta mateixa univer-sitat, Patric Sauzet, sobre Émergence de tours marqués en occitan : infinitif introduit par e,pseudo montée), del català també (amb comunicació de Joan Busquets, de Bordeaux, sobreStripping et Ellipse en catalan : qu’est-ce qui peut être effacé et quand ?). [Mic. C.]* * *Actividades e publicacións da Real Academia Galega (RAG). Reforma da normativavixente. — En decembro do 2003 apareceu a 18ª edición revisada das Normas ortográficas emorfolóxicas do idioma galego, da Real Academia Galega (RAG) e o Instituto da Lingua Ga-lega (ILG), que contén as modificacións da normativa aprobadas en sesión plenaria da Aca-demia o 12 de xullo do 2003. Para realizar esa reforma a Academia nomeara unha Comisiónde Estudo integrada por catro académicos numerarios, tres representantes dos Departamentosde Filoloxía Galega das tres Universidades de Galicia e un representante do ILG.Desde a aparición da 1ª edición (outubro 1982) e a súa posterior oficialización pola Xuntade Galicia (novembro 1982), houbo disidentes desas Normas redactadas polo ILG e a RAG;mais despois de 20 anos de disidencia e de «loita fratricida», foise facendo evidente que a faltadun patrón idiomático único é unha pexa grave no proceso de normalización, nun momento enque diminúe de xeito alarmante a transmisión xeracional da lingua galega e o seu uso social.A busca da concordia lingüística explica que na reforma do 2003 se introducisen aspectosasumibles doutras propostas normativas. Esta á razón de incluír solucións dobres, que nalgúncaso xa estaba presente nas normas anteriores, pero se cadra non formuladas con claridadeabonda. Como indica o presidente da RAG na presentación deste novo texto, esperamos «quesexan un punto de encontro para todos, o que nos permitirá avanzar decididamente no proce-so de normalización da nosa lingua».Día das Letras Galegas. — No 2003 a RAG celebrou a súa sesión extraordinaria do 17 demaio na vila de Noia, de onde era o poeta Avilés de Taramancos, homenaxeado ese ano no Díadas Letras Galegas. E no 2004 a Academia desprazouse a Ourense, para celebrar os actos nahonra de Xoaquín Lorenzo Fernández “Xocas”, a quen se lle dedicou o Días das Letras. «Xo-cas» é autor da Etnografía. Cultura material (1962), editada en Buenos Aires como volumesegundo da Historia de Galiza dirixida por Otero Pedrayo.Trátase dun monumental estudo da arquitectura e da tecnoloxía dos labregos, dos artesánse dos mariñeiros galegos, redactado co material que el mesmo recollera percorrendo Galicia acomezos da década de 1950, fundamentalmente. Moito do léxico tradicional, fundamental-CRÒNICA 559ROMANICS XXVII-5  31/5/05  12:44  Página 559mente agrícola, recollido nesa Etnografía pasou —ou está a pasar— ó galego común, ás vecescon acepcións figuradas por mor dunha ampliación semántica espontánea realizada en ensaiosda xente da Xeración Nós e do Seminario de Estudos Galegos, pero que ás veces xa se docu-menta en Sarmiento ou nas tres coroas do Rexurdimento galego.Académicos numerarios e de honra. — Desde a última crónica, incorporáronse como aca-démicos de número da RAG Camilo González Suárez-Llanos (decembro 2002), co discursoSobre a literatura galega: un achegamento subxectivo; Manuel María Fernández Teixeiro (fe-breiro 2003), co discurso A Terra Chá: poesía e paisaxe, e recentemente falecido (setembro2004); Rosario Álvarez Blanco, co discurso Variedade e diversidade da lingua. Algunhas re-flexións sobre cambio, variación e galego estándar (xuño 2003); Víctor F. Freixanes, co dis-curso Desafíos para un novo século. Entre a trabe de ouro e a paxariña da Armenteira (fe-breiro 2004); e Xosé Luís Axeitos Agrelo, co discurso A Academia no discurso exílico de LuísSeoane (outubro 2004).En maio do 2004 celebrouse a recepción como académico de honra de Giuseppe Tavani,que disertou sobre o tema Unha provenza hispánica. A Galicia medieval, forxa da poesía líri-ca peninsular, discurso publicado pola RAG, o mesmo cós citados anteriormente.Académicos correspondentes do galego estremeiro. — Consonte co art. 1 dos seus Esta-tutos o obxectivo fundamental da RAG é o «estudo da cultura galega e especialmente a ilus-tración, defensa e promoción do idioma galego», entendendo por tal o «propio de Galicia, asícomo as súas variantes faladas nos territorios exteriores (Asturias, León e Zamora)» (art. 4).Para colaborar en tarefas científicas da institución, especialmente en aspectos do galegofalado nestas zonas do galego estremeiro, en sesión plenaria da RAG celebrada o 9 de outubrodo 2004 foron nomeados académicos correspondentes o eonaviego Carlos Varela Aenlle,Héctor Silveiro Fernández do Bierzo galegófono e Felipe Lubián Lubián das Portelas de Za-mora. Na mesma sesión tamén se nomeou correspondente a Domingus Frades Gaspar, dos so-montes da cacereña Serra de Gata, onde se emprega, segundo Lindley Cintra, un «falar tam-bém essencialmente galego».A Academia ten previsto celebrar unha sesión extraordinaria e pública en decembro do2004 con intervención dos catro novos académicos correspondentes. [F. F.-R.]ACTIVIDADES E PUBLICACIÓNS DO INSTITUTO DA LINGUA GALEGA (ILG)Simposios. — Na primavera do 2001 o ILG da Universidade de Santiago de Compostelaorganizou o Simposio Dialectoloxía e Léxico. Os relatorios recolléronse no volume Dialecto-loxía e Léxico (2002), preparado por Rosario Álvarez, Francisco Dubert García e Xulio Sou-sa Fernández e editado pola Sección de Lingua do Consello da Cultura Galega e o ILG.— No mes de novembro do 2002 o ILG organizou o Simposio Léxico e estandarizaciónen Galicia. Os relatorios publicáronse en María ÁLVAREZ DE LA GRANJA / Ernesto Xosé GONZÁ-LEZ SEOANE (eds.), A estandarización do léxico. Santiago de Compostela: Consello da CulturaGalega. Instituto da Lingua Galega, 2003, 605 p.Este volume contén contribucións de M. Teresa Cabré (a neoloxía, inevitable e necesaria),Johannes Kabatek (o ausbau dunha lingua), Antón Santamarina (a elaboración do Vocabularioortográfico da lingua galega), Benigno Fernández Salgado (pureza e contaminación na estan-darización), Xulio Sousa Fernández (léxico dialectal e estandarización), María Álvarez de laGranja (fraseoloxía e estándar), Ernesto Xosé González Seoane (estandarización do léxico enCRÒNICA560ROMANICS XXVII-5  31/5/05  12:44  Página 560Galicia), Henrique Monteagudo (norma léxica do galego culto), María do Carme GonzálezBueno e María dos Anxos Sobrino Pérez (léxico agrícola e ampliación semántica), FranciscoFernández Rei (léxico mariñeiro e construción do estándar), Moisés Barreiro Comedeiro e Fá-tima Rodríguez Ruibal (léxico medieval e galego moderno), María Dolores Sánchez Palomino(dicionarios e difusión da variedade estándar), Xusto A. Rodríguez Río (préstamos e produciónlexicográfica e terminográfica), Luís Daviña Facal (léxico científico e tecnolóxico nos diciona-rios) e Eloi Gestido de la Torre e Xosé María Gómez Clemente (neoloxía e dicionarios). Taménse editan as intervencións de Xosé M. Carballeira, Manuel González González e Xosé A. PenaRomay correspondentes a unha mesa redonda sobre proxectos lexicográficos en curso.— No outono do 2003 celebrouse o Simposio Variación e prescrición, igualmente orga-nizado polo ILG. As correspondentes actas, preparadas para a súa edición por Rosario Álva-rez e Henrique Monteagudo, prevese que aparezan no mes de novembro do 2004.— Entre o 4 de novembro e o 3 de decembro do 2004 vaise celebrar na Universidade deSantiago de Compostela un novo Simposio do ILG, Lingua e Territorio. Hai xa trinta anos quese iniciaron os traballos do Atlas Lingüístico Galego (ALGa), que se viñeron sumar a unha vizo-sa tradición de estudos dialectolóxicos e achegaron datos nunha rede moito máis mesta cós an-teriores. O ALGa permitiu que hoxe teñamos un coñecemento pormenorizado da variación xeo-gráfica interna e que poidamos concibir unha visión do mapa dialectal de Galicia sobre unhasbases máis seguras do que se podía facer hai un cuarto de século. Produciuse tamén un adiantosignificativo no coñecemento da variación diatópica histórica no noso territorio, ó punto de quepodemos albiscar que ó longo dos séculos a división dialectal do territorio era en moitos aspec-tos coincidente co actual, a pesar de se basear nun feixe de trazos completamente distinto.Con ocasión deste simposio sobre Lingua e Territorio preténdese afondar nas razóns destaorganización xeográfica que se manifesta a través da variación lingüística, e facelo coa axuda deespecialistas de distintas disciplinas: historiadores, xeógrafos, etnógrafos, antropólogos e xene-tistas. Son dez conferencias do ámbito lingüístico e nove desde estes outros campos do saber.Publicacións. — Francisco FERNÁNDEZ REI (coord.), Atlas Lingüístico Galego. Volume IVLéxico. Tempo atmosférico e cronolóxico. [A Coruña]: Fundación Pedro Barrié de la Maza.Biblioteca Filolóloxica Instituto da Lingua galega, 2003.— Xoán BABARRO GONZÁLEZ, Galego de Asturias. Delimitación, caracterización e situa-ción sociolingüística, 2 vols. [A Coruña]: Fundación Pedro Barrié de la Maza, Biblioteca Fi-lolóxica Instituto da Lingua galega, 2003; vol. 1, 582 p.; vol. 2, 521 p.Esta obra é a primeira monografía científica que se ocupa da totalidade do galego faladonos 18 concellos da Terra Eo-Navia. No vol. 1 un apartado esencial é o da fronteira entre o ga-lego oriental e o asturiano occidental, así como a detallada caracterización fonética e morfo-lóxica do galego eonaviego e as zonas dialectais existentes. O volume II é unha escolma de et-notextos recollidos en diferentes áreas e subáreas, cunha escolma de textos literarios dediversos escritores eonaviegos.— Rosario ÁLVAREZ BLANCO / Francisco FERNÁNDEZ REI / Antón SANTAMARINA (eds.), Alingua galega: Historia e actualidade. Actas do I Congreso Internacional 16-20 de setembrode 1996 Santiago de Compostela, vol. I. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Gale-ga. Instituto da Lingua Galega, 2004, 609 p.En 1996, ó cumprírense, 25 anos da fundación do ILG, celebrouse un congreso cun pro-grama científico con 10 conferencias plenarias, 4 mesas redondas e 194 relatorios. Nos temastratouse a lingua galega en todos os seus aspectos: historia interna e externa, gramática, foné-tica, dialectoloxía, onomástica, estilística, semántica, sociolingüística, contacto lingüísticos,planificación (do corpus e do status), didáctica, edición de textos e traballos en curso. RazónsCRÒNICA 561ROMANICS XXVII-5  31/5/05  12:44  Página 561moi variadas impediron que só en 2004 comezara a edición das actas dese congreso, en cola-boración co Consello da Cultura Galega.Hai traballos que sen dúbida avelloaron, mais mesmo nestes quen estude aspectos como ahistoria externa do galego ha de achar datos de interese. Outros teñen pleno vigor, como sonos que teorizan ou describen aspectos máis permanentes da lingua, como é a súa fonética, a súaevolución, o seu léxico ou os seus textos.Hai case cen anos (outubro 1906), celebrouse o Primer Congrés Internacional de la Llen-gua Catalana organizado por Mn. Alcover, que marcou un fito na historia da lingüística cata-lá por ser o xermolo de diversas empresas moi importantes. As situacións non son compara-bles, entre outros motivos porque para o galego en 1996 xa había moitas iniciativasacometidas, unhas polo propio ILG e outras fóra deste instituto universitario. Porén, foi un en-contro moi fructífero, de aí a publicación das actas.Este vol. I ábrese cos textos dos actos de inauguración e clausura, seguida da conferenciainaugural de Antón Santamarina sobre os 25 anos do ILG e das 4 mesas redondas: lingua ga-lega e ensino (Antón Costa, Agustín Fernández Paz, Manuel Portas e Henrique Harguindey),lingua galega e literatura (Xoán González Millán, Darío Xohán Cabana, Antón Figueroa,Xosé Luís Méndez Ferrín e Antón Reixa), lingua galega e medios de comunicación (ManuelRivas, Juan Cueto, Jaume Guillamet e Margarita Ledo) e situación sociolingüística do galego(Henrique Monteagudo, Johannes Kabatek e Mauro Fernández). A seguir figuran 25 relatoriosda sección de sociolingüística e10 da sección de contacto lingüístico.Prevese que o vol. II saia do prelo antes de finais do 2004, e os vol. III e IV a comezos do2005. [F. F.-R.]Publicacións do Consello da Cultura Galega. — Xosé Manuel GONZÁLEZ REBOREDO /Luis COSTA VÁZQUEZ-MARIÑO / Clodio GONZÁLEZ PÉREZ, Nos lindeiros da galeguidade. Estudioantropolóxico do val de Fornela (etnohistoria, etnomusicoloxía, etnografía). Santiago deCompostela: Consello da Cultura Galega. Sección de Antropoloxía Cultural 2002, 694 p.O val de Fornela, situado en terras do occidente de León, a carón de Galicia e de Asturias,é un lugar de encontro entre as formas culturais propias do oriente galaico e outras que se po-den considerar plenamente leonesas. De aí que a Sección de Antropoloxía do CCC considera-se que esta zona era un lugar axeitado para realizar un novo estudo monográfico dentro do pro-xecto Lindeiros da Galeguidade.No capítulo de González Pérez «Aspectos lingüísticos e tecnolóxicos do val de Fornela»(p. 435-694) o apartado II («Notas lexicográficas: as falas fornelas», p. 439-488) é de grandeinterese para o lingüista, pois nel estúdase o fornelo, particularmente o seu vocabulario, e ta-mén o burón, xerga gremial dos vendedores ambulantes de Fornela.— AFONSO X O SABIO, Cantigas de Santa María. Códice toledano. Edición ao coidado deHenrique Monteagudo. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega, 2003. Ediciónfacsímile da Biblioteca Nacional de Madrid, Ms. 10.069.Para conmemorar o XX aniversario da súa creación, o Consello da Cultura Galega editoueste códice que o Padre Sarmiento descubrira na catedral de Toledo, o único códice das Can-tigas de Santa María que aínda non se dera ó prelo. O cancioneiro mariano de Afonso X re-presenta un dos cumes absolutos da literatura en lingua galega e un dos monumentos máis re-presentativos da arte europea coetánea.— Francisco FERNÁNDEZ REI / Carme HERMIDA GULÍAS (eds.), A nosa fala. Bloques e áre-as lingüísticas do galego. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega. Arquivo So-noro de Galicia, 20032.CRÒNICA562ROMANICS XXVII-5  31/5/05  12:44  Página 562

http://revistes.iec.cat/index.php/ER/article/download/39499/39401

Actividades e publicacións da Real Academia Galega (RAG). "Reforma da normativa vixente"

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Revistes Catalanes amb Accés Obert

Hemeroteca Cientifica Catalana