Taha Toros Arşivi, Dosya No: 154-İsmail Habib Sevü

Kandemir

Istanbul Sehir University Repository

JACQUES COPEAU'NUN DOĞUMU
Ç ağım ızın en  m ü-
4 Şubat 1879 lılm  F ransız  t i ­
y a tro  adam larm dand ır. 1908 de bazı 
edebi ak ım lara  ön d erlik  etm iş, 1913 
te  V ieux - C olom bier tiya trosunu  
kurm uş, 1918 da  b ir p ropaganda tu r­
nesi için  A m erikaya  gönderilm işim  
1920 de yen iden  k en d i tiy a tro su n u  
ku rm uş, bu  faa liy e ti 1924 y ılı h az i­
ran ın a  k ad a r sü rm ü ştü r . B undan  son ­
ra  kendi ku rd u ğ u  tiy a tro  top lu luk ta- 
riy le  çeşitli b ir  faa liy e t gösterm iş, 
1940 da K om edi F ransez  m ü d ü rlü ğ ü ­
ne  getirilm iştir. B ir a ra lık  m em leke­
tim ize de gelm iş o lan  J . Copeau İU-ıO 
da  ö lm üştür.
ABDULHAK H ÂM ID'İN  DOĞUMU
B ü yük  T ü rk  şa-
5 Şubat 1852 ırle rin d en d ir. Is-
tan b u ld a  doğm uş, ta h sü in ı b ir  F ra n ­
sız ko lie jm de yapm ış, dah a  sonra  
P a ris te  tam am lam ıştır . B ir m üddet 
babasiy le T ah ran d a  bulunm uş, F ars- 
çayı o rada  ö ğ renm iştir. 1876 da  H a­
ric iye  m esleğine g irm iş ve b irçok  
m em u riy e tle rd e  bu lunm uş, 1908 den 
son ra  B rükse l se fir i o lm uştur. 1928 
de B üyük  M illet M eclisine âza seçü- 
m iş. 13 n isan  1937 de  ö lm üştür. B aş­
lıca  ese rle ri: E şber, T arık , S ardana- 
pal, F in ten , M akber. Olü, B u n la r O- 
dur. B â lâdan  b ir  ses. Y abancı D ost­
lar, M ektup la rd ır.
KRAL ALTINCI GEOHGE'UN 
OLUMU
'B eşinci G eorge
6 Şubat 1952 adı a ltında  K ral 
o lan  Y ork D ük ü n ü n  oğludur. D eniz­
c ilik  oku lunda okudu. Yedinci Edu- 
a rd 'ın  ta h tta n  fe ra g a ti üzerine 1937 
y ılı 12 m ayısında  da . A ltıncı George 
ünvan iy le  K ra l oldu. N ih a y e t,. y ak a ­
land ığ ı akciğer k an serin d en  k u rtu -  
lam ıy arak  >952 de öldü.
HÜLÂGÜ HANIN ÖLÜMÜ
Cengiz H atun
8 Şubat 1265 to ru m a t ı r  erin ve 
tan ınm ış T ü rk  ve  Moğol h ü küm dar- 
la rm d an d ır. 1217 de doğdu. 1253 te 
İ ra m  fe th eed erek  İ lh an  ünv an ın ı a l­
dı ve İran d a k i İ lh a n d ıla r  dev letin i 
ku rdu . S onradan  B ağdadı rap ted erek  
A bbasî H alife lerinden  M utasım 'ı b ir  
çuvala  k o y d u ra ra k  sü v a rile rin e  çiğ­
ne tti. A yrıca B ağdadı, içindeki m eş­
h u r  k ü tü p h an e  ü e  yakm ış ve yağm a 
e ttirm iş tir.
ROMANCI DOSTOYEVSKI'NİN 
ÖLÜMÜ
D ünyaca tan ın -
9 Şubat 1881 m ış b üyük  Rus
ro m an cıla rın d an  b ir id ir . 1821 de doğ­
du. 1843 te  ask erî m ühendis oku lu­
nu  b itire re k  o rd u y a  g ird i. 1846 da çı­
k an  ü k  rom an ı «Zavallılar» b ü yük  b ir 
rağ b e t kazandı. D ilim ize de  çev­
rilm iş o lan  bağlıca esrerleri; Ö lülen 
E vinden H â tıra la r, Suç ve Ceza, B u­
dala K aram azov K ardeşle r'd ir .
ŞAİR PU ŞK İN 'İN  ÖLÜMÜ
10 Şubat 1837 M odern Rus e-d eb iyatın ın  olau
ğu k a d a r  m odern  R us d ilin in  de  k u ­
rucusu  say ılan  P uşk in , 1799 da  doğ­
du. Evinde, asilzadeler oku lunda ta h ­
sil gördü. G enç y aş ta  yazı hayatına  
atıld ı. Ş iirleriy le  p ek  çabuk  d ikkati 
çektL Tem iz ve sade b ir  nes ir örneği 
v erm ek  için  ro m an  ve h ikâye  de 
yazdı. Böylece B ahçesaray  Çeşmesi, 
K afkas Esiri, Y evgeniya O negin m an ­
zum  eserlerinden  başka, dilim ize de 
çevrilm iş o lan  Y üzbaşının Kızı, D ub- 
rovski, M aça Kızı ro m an lariy le  Bi- 
y e lk in ’in  H ikâyeleri ad lı h ikâye  seç­
m elerin i kalem e aldı.
M erhum  İsm ail Habip Sevük’ü,arkadaşımız Kandemirie sohket ederken gösteren eski bir hâtıra
İsmail Habip Seviik
Şu son günler içinde kaybettiğimiz kimselerin 
sevgi ve hâtıralariyle içimiz sonuna kadar dolu 
kalacak amma, onların yeri maalesef bomboş... 
İşte Şükrü Kanatlı». Korkunç bir zelzele bir dağı 
yıktı... İşte Perihan Yanal.» Gökler gürledi!» Yıl­
dırım bir çiçeğin dalım kırdı.» Nihayet İsmail 
Habip»» Vatanım kendinden çok seven bu va­
tanperver şimdi vatan toprağı ile sarmaş dolaş 
ebedî istir ahatgâbmda yatıyor.
Yazan: KANDEMİR
O TUZ üç sene evvel, Italyan işgali altındaki Konyada (Ö- ğüt) gazetesiyle Millî Müca­
dele dâvasını güderken, bir gün 
(tzmire doğru) gazetesi baş­
lığını taşıyan bir. mektup aldım. 
(İsmail Habip) imzalı bu kısacık 
mektupta şu satırlâr vardı: (Da­
yan arkadaş!.. Biz de Balıkesirde, 
işte böyle, Izmire doğru gözleri­
mizi dikmiş herşeye rağmen da­
yanmak kararında olanlarla be­
raberiz. Sonuna kadar dayanıp, 
inşallah muradımıza ereceğiz. 
Gözlerinden öpüyoruz.)
Altı ay kadar sonra Trabzonda, 
istihbarat müdürü olarak bulu­
nurken, bütün kafadar arkadaşla­
rın akşam üstleri buluşmağı iti­
yat edindiğimiz Muzafferin ecza- 
hanesinde, muallim diye tanınan 
İsmail Habip’le tanıştık ve kırk 
yıllık dostlar gibi sanlışıp öpüş­
tük.
Hiç unutmam, yine ilk sözü: 
(— Dayan arkadaş!.. Hele şimdi, 
bundan sonra, bütün bütün daya­
nacağız... Izmire varıncıya ka­
dar..) demek olmuştu.
O günden sonra, her karşılaşış- 
ta bu (dayan) ı, bir nevi parola 
gibi, tekrar eder dururduk.
Derken yollarımız ayrıldı: O
Kastamonuya, Ankara’ya gitti, 
ben Kafkasya’yı, Türkistan’ı boy­
ladım. Aylar, yıllar geçti.
Dayanışın semeresi alındı. Gü­
zel günler başladı. Habiple birçok 
yerlerde buluştuk. Artık dayan­
mayı icap ettirecek hiçbir şey kal­
mamış elduğu için (dayan) ı u- 
nutmuş, memnun, mesut ve bah­
tiyardık. Yer içer eğlenirdik.
Bir gün Mahmut Yesari ile, Ha- 
blb’e dâvetli idik. Gittik, henüz 
sofraya oturmuştuk ki, çat kapı 
Sadri Ethem geldi. Nefes nefese: 
(—■ Menemende isyan var. Yobaz­
lar ayaklanmış.. Kan gövdeyi gö­
türüyor.) dedi.
Beynimizden vurulmuşa dön­
dük. Bir anda mosmor kesilen 
Habip’in, yumruğunu masaya in­
direrek:
— Melûnlar!.. Mutlaka tepele-
neeekler!.. Dayan Mustafa Ke­
mal!.. Bu milletin kaderi bu... 
Yine dayanacak, yine yenecek!..) 
deyişi hâlâ gözlerimin önünde­
dir.
Aradan yine yıllar geçti. Hatay 
dâvası alevlendi. (Cumhuriyet) 
gazetesi adına oraya gitmem lâ­
zım geldi. Matbaada Yunus Na- 
diye veda ederken, odaya Habip 
girdi. Yolcu olduğumu anlayınca, 
elindeki baskısı henüz bitmiş (O 
zamanlar) eserinin İlk nüshasını 
(Antakya yollarında vakit geçir­
sin diye gözlerinden öperek Kan- 
demire) diye dedikaslayarak ba­
na verirken, durdu. Kitabın bir 
sayfasını açtı. Kalemiyle işaret­
lediği - şu anda da önümde du­
ran - satırları, heyecanla sesini 
yükselterek, okudu: (Akdenizin,
bu, dünyadaki bütün denizlerden 
güzel denizin, lâtif ve kıvrak bir 
sahilinde pek şirin bir belde var­
dı. Bu belde Akdenizin mavi dal- 
galariyle Anadolunun o zümrüdin 
kıylarınm öpüştüğü bir yerdeydi. 
Onun geniş körfezi şehlâ bir göz 
gibi şeffaf, onun beyaz kordonu 
nadide bir gerdanlık gibi billûrin, 
onun ihtiyar kalesi zerrin bir taç 
gibi haşmetli idi. O, bu haliyle 
mavî gözlü, beyaz gerdanlı, zer­
rin taçlı bir melikeyi andırıyor).
Bir lâhza sustu. Sonra, kitabı 
vererek:
— Bunu ben, senelerce evvel, 
hasretini çektiğimiz İzmir için 
yazmıştım. Şimdi, İskenderun 1- 
çin de ayni şeyi yazardım. Sen, 
o niyetle oku... Ve bu mavi gözlü.
beyaz gerdanlı, zerrin taçlı meli­
keyi de, tıpkı İzmir gibi bağrımı­
za basacağımızdan emi» ol.») de­
yince, birden aklıma geldi:
— Yâni yine dayan... Değil 
mİ?
Görmeliydiniz, nasıl coştu:
— Dayan!.. Evet dayan!... Bu 
milletin kaderi de, büyüklüğü de 
bu... Yine dayanacak... Ve göre­
ceksin ki yine muradına erecek..)
Evvelki sene, yazın, Yeşilköy 
kıyısındaki otelin terasında bu­
luşmuştuk. Dereden tepeden ko­
nuşurken, söz derslerine, talebe­
lerine geldi. Bakışlarım pırıl pı­
rıl parlayan masmavi Ma.imam­
dan ayırmaksızm, kendi kendine 
söyler gibi, dalgın dalgın:
— Son zamanlarda bilmem ba­
na ne oldu., çocukların karşısın­
da âdeta suçlu gibi ders veriyo­
rum. Bunları istediğimiz gibi ye­
tiştiremezsek akıbetimiz ne o- 
lur?.. Yarın hesabına üstümüzde 
büyiik bir mesuliyet var. Her 
Türk gencinin kalbini, ruhunu bir 
Atatürk asiliyle, kuvveti, iradesi 
ve azmiyle bezeyemezsek vay ha­
limize... Yazık bize...) diyordu.
Evet, dünyanın en vefakâr, en 
samimi ve temiz insanı İsmail 
Habip herşeyden evvel, yurt ve 
millet sevgisiyle meşbu büyük bir 
vatanperverdi.
öğretmen iken de, Maarif Mü­
dürü, Maarif emini, mebusken de, 
son nefesine kadar yazar ve o- 
kurken de her zaman, her haliy­
le, dalma böyle kalmıştır. Nür 
İçinde yat3ia.
-  11 —
Taha Toros Arşivi
m
m
f


İsmail Habip Sevük

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository