Taha Toros Arşivi, Dosya No: 26-Yaşar Nabi Nayır.

Not: Gazetenin "Devekuşu'na Mektuplar" köşesinde yayımlanmıştır

Taner, Haldun

Istanbul Sehir University Repository

T T -
23 EYLÜL 1979
HALDUN
TANER
DEVEKUŞU
jnetetupCa'ı
Kültür Bakanlığı Büyük ödülü 
ve Yaşar Nam Kayır
KÜLTÜR Bakanlığı’nın sessiz ve derinden başardığı o kadar olumlu işler var ki, bunlar he­
nüz kamuoyuna tam kapsamı ile yan­
sımadı. Bugüne dek hiçbir iktidarın ü- 
zerinde pek derinlemesine durmadığı, 
hükümet değişikliklerinden kabil ol­
duğu kadar az etkilenecek, elden gel­
diğince tarafsız, uygar düşün ve 
sanat zihniyetine koşut ayrıntılı bir 
programın temel ilkeleri şu iki yıl 
içinde sürekli çalışan Yüksek Kültür 
Kurulu’nda tartışıldı, pişirildi, oluş­
turuldu ve saptandı. Başlı başına bu 
hizmet bile bu kısa süreyi çok bere­
ketli bir dönem diye vasıflandırmaya 
yeter. Adı geçen kurul bunun yanında 
nice âcil kültür sorunlannda bakan­
lığın fahrî bir danışmanı gibi fikir 
üretti, öneri getirdi, nice soruna 
çözüm aradı ve çoğu defa da buldu, 
ilk defadır ki, çeşitli alanlann temsil­
cisi kültür ve sanat otoriteleri ile el­
birliği edilerek yurdun kültürel kal­
kınması için bilinçli bilimsel uygarca 
bir program hazırlanıyor. Bu progra­
mın ve hazıriıklann ürünü olacak 
somut eylemler asıl bundan sonra 
peyderpey görülecek.
B U cümleden olarak Kültür B a k a n lığ ı’n ın  sa n a tç ıla rı yüreklendirmek için baş­
vurduğu araçlardan biri de sanat 
ödülleri ihdas etmek oldu. Kül­
tür Bakanlığı, başarı ödülleri ve 
özendirme ödülleri adlan altında 
toplanan bu ödüllerin birincilerini 
daha çok uzman kurul üyeleri seçe­
cekler. Ama büyük ödülü alacak kişiyi 
ya da kuruluşu seçmek görevi Yüksek 
Kültür Kurulu’na verilmiş bulunuyor­
du. ödül tüzüğü geçen yıl hazırlanıp, 
bu ödülün “Yapıtları ve çalışmalarıyla 
kültürümüzü yurt düzeyinde tanıtan, 
sanat vc kültür yaşamımıza katkıda 
bulunan, etkinlikleri İle insanımızın 
beceri, beğeni ve yaratıcı gücünü 
sergileyen kişi ya da topluluğa verile­
ceği" saptanınca buna uygun bir ad 
aranırken herkesin aklına ilk gelen 
elbet Modem Türk Tiyatrosu’nun 
kurucusu Muhsin Ertuğrul olmuştu. 
Onunkinden köklü ve inatçı bir kültür 
savaşımını bu yurtta hemen hemen 
kimse vermemişti. Türkiye’yi tiyatro 
alanında Yakın Ooğu’daki bütün ülke­
lerden kıyaslanamayacak kadar İleri 
götüren tiyatro aracı ile Türk insanının 
kültürel ve toplumsal uyanışını sağla­
yan, onun kadar güçlü bir başka
örnek bulmak kolay olmazdı. Tüzü­
ğün yapılışından onun uygulanışına 
kadar geçen süre içinde ne yazık ki ilk 
büyük ödüle en lâyık kültür adamımız 
dünyadan aynldı. Jüriye şimdi bu 
ödüle lâyık başka bir aday bulmak 
düşüyordu. O da bulundu. O da 
kimsenin İtiraz edemeyeceği, nankör­
lüğü göze alamadan eleştiremeyeceği 
başka bir öncü idi. Yaşar Nabl Nayır.
Y AŞAR Nabi Nayır, tam kırk altı yıldır çıkardığı Varlık der­gisi ile Varlık Yayınlan’mn 
sayısız kitapları ile, Türk edebiyatına, 
Türk kültürüne hiç küçümsenemeye­
cek bir hizmette bulunmuştu.
Yaşar Nabi Nayır, çalışma koşul- 
lannın zor olduğu, ortamın henüz 
müsait olmadığı bir dönemde bu 
çetin İşe girişmiş ve bu öncülüğü 
sessiz sedasız, şamatasız bir nefer 
alçakgönüllülüğü ve bir kannca çalış­
kanlığı ve İnadı ile bir başına üstlen­
mişti. Bu uğurda evini barkını satmış, 
türlü tâkibata uğramış ama yılmadan, 
gocunmadan çabasını sürdürmüştü.
Yaşar Nabi Nayır, böylece uygar bir 
seviyenin sözcüsü haline getirdiği 
dergisinde nice isimsiz Türk yeteneği­
ni de okuyucuya tanıttı, üne kavuş­
turdu. Bugün Türk yazan ve şairi 
olarak ele güne karşı gösterebildiği­
miz sanatçılann en az yüzde sekseni­
nin ilk yazılarını Variık’ta yayınlayan 
kimseler oluşu bir rastlantı olamaz. 
Varlık, Türk edebiyatçılarının çoğu­
nun ana kucağı oldu.
Yaşar Nabi Nayır, kırk altı yıldır, 
sürekli çıkan ve yurdun en ücra köşe­
lerine kadar yayılan Varlık dergisi İle 
Haşan Aii Yücel’in. Klâsik Eserler Di- 
zisi’nden sonra en bilinçli ve yaygın 
yayın olan Varlık kltaplan ile yurt 
düzeyinde büyük bir aydın kitlesinin 
oluşmasına büyük katkıda bulundu.
Yaşar Nabi, nihayet bütün bu hiz­
metleri yanında her denemesinde, her 
makalesinde ve dergisinin genel 
programında Atatürkçülüğün hiç gel- 
gitslz, hiç sapmasız bir savunucusu 
oldu. Bu tutumunu satâbetle sürdür­
meyi bildi.
YESİ olmakla onur duyduğum 
11 Yüksek Kültür Kurulu’nun bu 
w  isabetli seçimi kanımca Ya­
şar Nabi’nin İdealist çabalarına karşı 
sadece simgesel bir minnet ifadesi 
olmuştur.
Himmeti varolsun.
Taha Toros Arşivi


Kültür Bakanlığı büyük ödülü ve Yaşar Nabi Nayır

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository