Taha Toros Arşivi, Dosya No: 154-İsmail Habib Sevü

Sevük, İsmail Habib

Istanbul Sehir University Repository

%UvU r~
Hatalar ve devalar
Gl4 / v ^ v - 0Ar^ ~ Yazan: Kssnail Hafeib Seviik 2 > )~ 1 ) i
Namık Kemalin «Büvük hata I Sovyetiere karşı aldanışından duy- 
yapabilmek için de büyük adam ol- | d,,Su vicdan azablle er,d,*m* 
mak lâzım çel ir» diye bir vec'zesi j mişti. Anlaşılan Roosevelt ı eıa
vardır Hitler’in büyüklüğü yedi 
sunturlu hata ile tabaka tabaka 
yükselen bir dağ heybeti göstere-
ölmüştür.
Yapılan gaflar:
Amerikan senatörüne göre mü-
bilmesinden de belli oldu. Anlaşı- teveffa Başkan Kahirede Mançur- 
lan o vecize yalnız ferdler hakkın- »Yanın millici Çine verilmesini kat ı 
da değil milletler için de doğru o - ! °larak kabul ettiği halde, Ta ian 
lacak. Öyle olmasa Almanlar gibi jve Yalta’dan sonra, Çinlilere ha ¿r 
ön safta bir millet Hitler’in arka- !bile vermeğe lüzum görmeden Sov- 
sına düşer miydi’  İkinci Cihan Yetlere peşkeş çeker. Harbm bıt- 
Harbinin l.'aş şampiyonu Amerika- meşine yakın, artık Japonların tes- 
lılar da, kendi büyüklüklerine ya- brn °^m?b üzere bulundukları belli 
kışacak şekilde ne heybetli hatalar olaugu halde, Sovyetıerin^ hiç lü- 
yapt’lar. Eunu, biz değil, gene ken- zumsuz Japonyaya harb ilan etme­
lileri söylüyor. ' Isrine imkân bıraktığı için kızıl
Eir senatörün ithamları: jsovyetler Mançurya ile Koreye
Kollejden yetiştiği için iyi ingi- ÇuHanıvermişler. Hele batıdaki 
lizce bilen Ba: ,-an Nihad Hüseyin I gaflar? Eütün cihanı dalgalandıran
Elbi Amerikanın Uzp.kdoğu müte­
hassısı senatör Walter H. İndd in 
Readers Digest’de çıkan «Kore sa-
,(Hürriyeti seçtim» kitabında ne 
kadar ibretli ibretli anlatılır: Gene­
ral Eisenhower’in Berlin ve Prag
yaşma yol açan hatalar» haslıklı | yolunda ilerleyip dururken Ameri
uzun yazısını tercüme ederek «Son 
Saat» in iki nüshasında neşrettiği 
bu tercümeleri adresime göndermek 
lûtfunda bulundu. Meğer Amerika 
yüz yılık bir siyasetle Çinin dost 
olmıyan bir devlet elinde bulunma­
masına dikkat eder dururmuş. Ja- 
ponyanın 1931 de Mançurya ve Çi­
n'e taarruz etmesine karşı göz yum 
muş olmasını bu asırlık siyasetten
kan Başkanı tarafından verilen 
emirle geri çekilmesi ve Lehistanla 
Balkanların Sovyetiere açık bırakıl­
ması karşısında Ruslar bile hayret- 
ren parmaklarını ısırmışlar. 
Koredeki katmerli hatalar:
Kore büyük Çin pençesinin ok­
yanusa uzanan bir parmağıdır. Par­
mak pençeye bağlı olduğuna göre 
pençeyi kızıllara kaptırdıktan son-
ayrılış diye görüyor. Son Cihan ! ra parmak neye yarar? Hem de
Harbinden sonra da Amerika kızıl­
lara karşı, Doğu ve Batıda birbirini 
tutmaz iki ters siyaset takib etmiş: 
Avrupa milletlerine yardım için 
komünist aleyhtarlığını şart koy-
parmağın yarısı, yani 38 inci para­
lel. Bu arz dairesi çizgisile Korenin 
ikiye bölünmesini Amerikalılar, 
Japonların teslimi üzerine, Rusları 
memnun etmek için kabullenmişler.
duğu halde Cinde milliyetçilerin i Halbuki bu paralel en sarsak bir 
Amerikadan yardım görmesi içm .çizgiymiş: Bütün ziraat aşağıda, 
de komünistleri kabineye alarak / bütün sanayi, kömür ve su kuvveti 
onlarla işbirliği yapmalarını ileri ı yukarıda. Üçüncü hata, Ruslar beş
sürmüş. Senatör Çin işinin ehem 
miyetini anlatmak için «Komünist­
ler dünya anahtarının Çinde oldu­
ğunu pek iyi anladılar» diyor.
«Sarı tehlike» yazısı:
Herriot’nun 4 ocak tarihli «Cum­
huriyet» te çıkan «Sarı tehlike» 
yazısı da dört yüz milyonluk Çinin 
Mançurya ve Koreye neden o ka­
dar hummalı tarzda ehemmiyet 
verdiğinin bütün sırrını açıklamak­
tadır. Meğer Mançurya eyaleti Çin 
sanayi kudretinin dörtte üçünü 
temsil ediyormuş. Mançurya bütün, 
Çindeki elektriğin yüzde 88 ini, çe­
liğin yüzde 93 ünü, petrolün yarı­
dan çok fazlasını ve kömürün yarı­
ya çok yakınını istihsal etmektedir. 
Bu halde olan Mançuryanın elek­
trik kaynaklan da hep kuzey Kore 
ı sınırında bulunuyor. Bunlan bil- 
 ^diren Fransız mütefekkiri şu cüm­
leyi söyler: «İşte Çinin Koreye d u  
kadar hırçınlıkla saldırışının hik­
meti.» Hindistan basm ataşesinin 
gönderdiği broşürde de şunu gör­
müştüm: Hindistanın Pekin elçisi 
Serdar Panikkari «Çini en iyi o gör 
! dü» diye metheden meşhur bir A - 
merikan yazarı en tanınmış bir A - 
jmerikan gazetesinde: «Bizim için 
İFlorida ne ise Çin için de Köre o- 
. dur» diyor. Sahi Birleşik Amerika­
nın cenub doğusundaki o yarım­
ada haritada bile Koreye o kadar 
benziyor ki... Peki Çin dünya için, 
Mançurya Çin için, Kore Mançurya 
için o kadar mühimdir de Amerika 
gibi bir dünya şampiyonu her üçü­
nü de kızıllara nasıl ve neden kap­
tırdı?
Eoosevelt’in aldanışları:
İkinci Cihan Harbinin cehennem 
alevlerine karşı, Atlas ve Büyük 
Okyanuslar arasındaki yeni dünya­
dan yükselen çehresi ne kadar 
nurlu ve ne kadar heybetliydi. İn­
sanlığa bir nebi edasile sözler söy­
ledi ve «Çıkaracağımız kuvvetlere 
düşmanlarımızın karşı koyması 
şöyle dursun o kuvvetleri ta­
savvur bile edemiyecekler» dedi 
O artık dünyanın başkam gibiydi. 
Yarı kötürümlü vücudü geceli gün 
düzlü çalışmalarla eriye eriye bü­
yük zaferin arifesinde ölüverince 
ne kadar acıdıktı. Halbuki şimdi? 
Oğuz Türkkanm Amerikadan gön­
derilip 5 ocak tarihli «Cumhuri­
yet» te çıkan «Müthiş hataların 
sonu» başlıklı yazıdan anlaşıldı ki 
Amerikalılar bu hataların başım 
Roosevelt’te buluyorlarmış. Mem­
leketi onun aleyhinde üç çeşid ce­
reyanla çalkanıyor: Kimisi onu saf­
lıkla, kimisi hastalıkla, kimisi de 
hattâ gaflet ve hıyanetle itham et­
mekteymiş. Bir kaç ay önce Bayan 
Roosevelt’in ajanslarla ilân edilen 
bir sözünü hatırlıyorum: Kocasının
yıl Kuzey Korelileri sıkı bir asker­
likle yetiştirdiler. Bu yetişenlere 
Mançurya ve Siberya Korelileri 
de dahil, daha büyük hata, Cenub 
Kore ordusu henüz gelişmeden "e  
Cenub Korelilerin bütün yalvarış­
larına rağmen Amerikalıların çeki­
lip gitmesi. Asıl en sunturlu hata: 
Senatörün anlattığına göre evvelki 
sene 5 ocak 1949 da Formozadaki 
Millî Çin kuvvetlere yardım yapıl­
mayacağı bildirildiği gibi geçen yıl 
12 ocak 1950 de Amerika emniye­
tinin Alaska önündeki adalardan 
başlayıp Japonya ve Okinava’dan 
geçerek Filipinlerde nihayete erdi­
ği ilân edilir. Demek ki Kore de 
açık, Formoza da. Bu, Rus kızılla­
rına hareket serbetsliği vermekti. 
Açık yere kim girmez?
MacArthur’ün görüş büyüklüğü:
Cihan Harbindeki Büyük Okya­
nus Başkumandanı kazandığı za­
ferden sonra karargâhını Japon­
yaya kurar kurmaz ilk hayırlı ış o - 
larak Sovyetleri oraya ayak bas-
Truman’ın Kore tecavüzüne 
karşı derhal mukabele emrini ver­
mesi: Harb içinde de, harbdıen 
sonra da, yıllardır yapılıp gelen 
heybet heybet hatalara karşı ilk 
doğru karar bu oldu. Çünkü bu 
hareket bütün o pasif siyasetlere 
vedam ilânıydı. O yapılmasa A - 
merikanın bütün prestiji yıkılır, o 
yıkılırsa Birleşmiş Milletler çö - 
ker, o çökerse har şey biterdi. 
MacArthur 27 hazirandaki bu ka­
rarın azametini şu sözlerile dün­
yaya ilân etti: «Bu karsrcur ki 
hâdise sahalarından bilfiil uzak­
ta olanların tereddüdlü ukalâlı -  
ğmı muhteşem bir darbe ile ber­
taraf etmiştir.» Bir kaç yüz bin­
le saldıran kızılları birkaç binle 
oyalıya oyalıya yarımadanın u -  
cuna kadar çekilip, zamanı gelin­
ce, yukarıdan yaptığı çıkarmalar­
la bütün kızılları mahvedişi. Tru- 
man’m kararile MacArthur’ün za­
feri bütün hür dünya için deva­
nın nerede olduğunu gösterdi.
Üç esas mesele;
Peki sonra kızıl Çinlilerin ha­
rekete geçişile başlıyan yenilge -  
ler... Demek Truman’m enerjik 
kararile MacArthur’ün parlak za­
feri hep boşa gitti öyle mi? Hrı- 
yır, dava ve deva Kore’de ilerle­
mek, gerilemek, hattâ Kore’yi 
terkedip gitmek' değil, mesele de­
vaların yoluna girmektir. Zaten 
kızıl Sovyetlerin cehennemi ma­
kinesi demokrasilerin üç esas za­
afından istifade için üç hedef ü - 
zer-ne kurulmuştur. Biri harb 
yüzünden en zengin milletlerin 
bile harb sonunda İktisadî buhra­
na uğraması. Çok şükür Ameri­
ka Marshall plânile, dünya ö n ­
derliğine yakışan cömerd bir va­
kar içinde bu vazifesini heybetle 
başardı ve daha da başaracak. 
Diğeri bilhassa Asyadaki esir mil­
letlerin istiklâl emellerini istis­
mar. Gene çok şükür, demokrasi 
âlemi bunu da vaktinde kavramış­
tır. Hindistan, Pakistan. Endonez­
ya istiklâlleri bu kavrayışın 
mesud neticeleri oldu. «Ya Fran­
sız İmparatorluğu mu?» diyorsu­
nuz. Herriot «Sarı Tehlike» ya­
zısında artık müstemlekecilik saf­
hasının çoktan kapanıp Fransa 
İmparatorluğu yerine milletlerin 
eşitliğine istinad eden bir federas­
yon kurulmasını ilân ettiği gibi 
Truman da çoktan «Asya millet- 
'lerile eşit haklara dayanan bir 
işbirliği yapmak istiyoruz» demiş­
ti. Üçüncü mesele, yani askerlik.
Shakespeare’in mısraı:
Dünyanın hangi devletinde olur­
sa olsun hiçbir millet harbi iste­
mez. Demokrasilerde irade, mil -tatmadı. Amerika bütün orduları- I . , , „ . . , ,- — - . -  - . . .  letm olduğu için demokrat mil -m terhis edip Koredeki kuvvetleri 
de geri çektiği halde uzağı gören 
MacArthur kendi emrindeki birkaç 
tümeni olduğu gibi muhafaza etti. 
Kore harbi patlar patlamaz ilk 
hamlede oraya koşulabilmesi bu sa­
yede mümkün olmuştu. Formozanın 
istikbaldeki tehlike karşısmda oy­
layacağı hayatî rolü iyi bilen Ge­
neral o mühim adaya dair verdiği 
raporla... Bırakalım bunlan. Meğer 
bu büyük asker senatör Indd’e ay­
nen şunları da söylemişti: «Çin mil­
liyetçilerine müessir yardımda bu­
lunamamak beceriksizliğimiz kor­
karım ki Amerikan tarihinde en 
büyük hata olarak meydana çıka­
caktır.» Senatörün kendi de en 
büyük Amerikan hatasını millici 
Çinlilerin terkedilmesinde görüyor. 
Onlar ki hemen çeyrek asır kızıl­
larla cenkleştiler ve hâlâ kendile­
rinde cenk etmek cesaretini görüp 
duruyorlar. Yazıklar olsun onlara 
da, Amerikalılara da.
İlk enerjik hareket:
letler harb biter bitmez derhal 
ordularını terhis edip sulh eko - 
nomisine döndüler. Bu işte devlet 
ve hükümet adamlarının kabahat 
yok. Öyle yapmasalar yerlerinde 
duramazlardı. Halbuki kızıl Sov­
yet diktatörlüğü harbden sonra 
daha üstün harb haline geçti. Za­
ten demokrasilerin himmetile harb 
sonunda iki böğründeki iki dev de 
ortadan kalktığğı için bütün dün­
yaya meydan okuyan korkunç bir 
heyulâ gibi dikilip duruyor. Şim­
di ne olacak? Demokrasilere teh­
likeden büyük kamçı olamaz. 
Rusyamn en büyük zaafı, işte o 
sonsuz korkunçluktan gelen bu 
tehlikededir. Shakespeare’in meş. 
hur mısraını bütün demokrasi â- 
lemi bütün dünya göklerinin üs­
tüne elektrikli ışıklarla yazmalı: 
«Varlık mı ve yokluk mu? Budur 
mesele işte.» Bunu okuyan her 
millet yok olmamak için var ol -  
manın yolunu tutacaktır.
Taha Toros Arşivi
u n i
0 0 1 6 4 0 2  1 F 0 I Q


Hatalar ve devalar

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/135068/3/001640217010.pdf

Hatalar ve devalar

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository