Taha Toros Arşivi, Dosya No: 106-Midhat Paş

Kuntay, Midhat [Mithat] Cemal

Istanbul Sehir University Repository

“Midhat Paşa,, nın 
ilk mânası
---------  ■ ■■■== Midhat Cemal KUNTAY
' . . - T 'V  s  i. f , -J CL C-77inlini bir havsivet davast halineD ün ölümünün 62 nci yılım bütün memleketin hatırla­
dığı «Midhat Paşa »nm millî gu­
rurumuz olan birçok mânası var­
dır; fakait onun ilk mânası bunlar 
dan hiçbiri değildir.
«Midhat Paşa» nın ilk mânası 
Osmanlı Meşrutiyetinin babası ol­
ması değildir; Tunada örnek Vali. 
Bağdadda, Suriyede, İzmirde bü­
yük vali olması değildir; iki sadra­
zamlığında adinin makamından ev­
vel hatırlanması değildir; nişansız, 
rütbesiz gençlerle hükümeti konu­
şacak derecede demokrat vezir ol­
ması değildir; Hafız Şefik Efendi 
olduğu halde (Çocukken Kur’anı 
ezberlemişti) kendi kendine iki Av 
rupa dilini öğrenecek kadar evinin 
esaretinden kurtulması değildir; 
Sadrâzam Mahmuıd Nedim’in istik 
raz faizlerini kısmen ödememiye 
karar verdiği zaman kabinede ol­
duğu için bu kararın ilânından ev­
vel borsa oynadığı hakkındaki if­
tiraya rağmen tertemiz bir adam 
olması değildir; Fatin Tezkeresine 
girecek kadar şair olması değildir; 
Kanunu Esasiyi yapanlardan ve ya 
zanlardan olması değildir; ölüme 
giderken iki karısını ve iki çocuğu­
nu teselli edecek kadar yiğit olma­
sı değildir;
Abdülhamidin kendisini yakalat­
mak istediği zaman İzmirin Sulu 
Mezar sokağında bekleyen arabaya 
binip Fransız Konsoloshanesine sı 
ğmmasına rağmen devletinin istik-
sokması değildir; Izmirdeki çarşı 
bekçisinin ihbarından Yıldızdaki 
Çadır köşkü reisinin ilâmına kadar 
insanların alçaklığına mazlumlu­
ğunun ispat âmili olması de­
ğildir; Fransa Cumhuriyetinin (Ki 
vayete göre) Tunusu almak için 
kendisinin Abdülhamide verilmiş 
siyasi mülteci olması değildir; Ab- 
dülâzizin anasının gönderdiği ser 
karin ile Topkapı mevlevihanesi" 
nin mihrâbında kendi ikbalini de­
ğil, devletinin felâketini konuşma­
sı değildir; bir adjlre nazırının bir 
sorgu hâkimliği ^yapmasına şahsî 
büyüklüğünün sebep olması değil­
dir; bir vapurda iki mum arasında 
sorguya çekilmesi değildir; hayat 
boyunca şişli bastonundan başka 
silâha benzer bir şey taşımadığı 
halde katil diye muhakeme edilme­
si değildir; 15 devletin himayesine 
sığınmışken 15 devletin himaye vâ 
dinden dönmelerinin canlı misali 
olması değildir; konağı 3 tabur as­
ker tarafından muhasara ve ken­
disi bir kumandan tarafından tev­
kif edilerek adliyeve ordunun ka­
rıştırılmasına. hakkındaki zulmün 
müstesna bir başlangıç olması de­
ğildir.
Her biri bir hakikat olan bu şey­
lerin hiçbiri «Midlıajt Paşa» nm 1 
numaralı bir mânası değildir. 
«Midhat Paşa» nin ilk mefhumu 
itiraz eden adam olmasıdır; hem 
de Abdülhamide itiraz eden.
Midhat Cemal KUNTAY\
% M *** M.} \
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 8 4 7 7 5 0 1 0 *


Midhat Paşa'nın ilk manası

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository