Taha Toros Arşivi, Dosya No: 236-Behice Boran.



Not: Gazetenin "Politika ve Ötesi" köşesinde yayımlanmıştır

Mehmed Kemal

Istanbul Sehir University Repository

21 E K İM  1987
POLİTİKA VE ÖTESİ
MF.HMF.D KEMAL -T- r-1-J
Her Şey Açıkta Olmalı
Behice Boran için Ankara’daki törende olsun, İstanbul'daki 
törende olsun dikkati çeken, Sovyetlere Birliği Komünist Parti­
si Merkez Komitesi’nin gönderdiği görkemli çelenkti.
Nerede bir komünist sözcüğü görseler üstüne saldırmayı ma­
rifet sayan işgüzarlar, ilkin çelengi yerine koydurmak isteme­
diler. Ardından koymak zorunda kaldılar. Son zamanlarda hü­
kümet çevrelerinde bir yumuşama varken, bürokraside eski tu­
tum daha da artarak sürmektedir. Çiçeği burnunda içişleri Ba- 
kam'nın da, Sovyetler Birliği ve onun "peyki" denilen ülkeler­
den gelen her türlü yayın ve yapıta el konması için bildiri ya­
yımladığı söyleniyor. Yani bir anlamda postayı kesiyor. Bakan 
postayı kesiyor, ama ağababası yukardan aşağı gelmekte olan 
"doğal gaz'la övünüyor. Hatta seçimde bunu da beceri olarak 
öne sürecek. Bu durum karşısında gazı veren "Vboo, olmadı, 
ben de gazı kesiyorum" derse ne olacak? Sen bu işin sonunu 
düşünmedin mi?
Bundan üç gün önce Behice Boran'a büyük bir tören yapıl­
dı. Şişli camisinden alınan cenaze, Zincirlikuyu Mezarlığı’na 
eller üstünde götürülmek istendi. Ancak işgüzar yöneticilerin 
buyruğu ile cenaze camiden kaçırılarak mezarlığa götürüldü. 
Törene katılanlar yürümek istedilerse de, gene yöneticilerin 
buyruğu ile halk, çevik kuvvet aracılığı ile yaya kaldırımına sü­
rüldü. Eğer bıraksalar, sessiz yürüyüş daha kısa bir sürede ya­
pılıp bitecekti. Ama zor kullanarak halkı yaya kaldırımına zor­
lamak hem çok çirkindi hem de baskıydı. Niçin yapıyorlardı bu­
nu? Sorulduğunda trafiği açmak istediklerini söylüyorlardı. Oy­
sa yolu otobüsler ve polis arabaları ile kendileri tutmuşlar, tra­
fiğin açılmasına engel oluyorlardı. Bunu on binlerce insan gö­
rüyor, eziyete bütün dirençleri ile karşı koyuyorlardı. Yönetici­
ler bunu görmüyorlar mıydı? Ellerinde telsizler bulunan 
görevliler durumu üstlerine bildirmiyorlar mıydı? Yaşlı, genç, 
erkek, kadın, çocuk bu zorlama karşısında duvar dibine sıkı­
şıp kalıyordu. Yurttaşın yurttaşa bu eziyeti neydi? Ortada bir 
yasa vardı, ama bunca kişinin ölüsüne saygı duyduğu bir ce­
naze töreninde biraz daha yumuşak hareket edilemez miydi?
Bizimkiler AT’ye girmek istiyorlardı. Törende bulunan AT’nin 
temsilcileri bunları görmüyor muydu? Eğer demokratsak bir bü­
yük siyaset adamına gerekli saygıyı göstermek zorundayız. Bir 
zamanlar kendilerine konmuş olan ayıbı, Türkiye’ninmiş gibi 
gösterenler, kendi ayıpları kalktıktan sonra neredeydiler? İşte 
Şişli alanında ayıpların en kötüsü gösteriliyordu. Ayıptan kur­
tulanlar ise bu ayıp karşısında demokratça bir tavır bile takın­
mıyorlardı. AT korkusu ile zoraki demokratlaşanlar kadar bile 
olamadılar.
Disiplinli kitle, saatlerce süren bir sıkışmadan sonra, biraz 
fire verse bile büyük bir parçası ile Zincirlikuyu'ya erişebildi. 
Mezar başında Boran’ın siyaset arkadaşı Prof. Sadun Aren iç­
li bir konuşma yaptı. Boran’la partinin yönetimini birlikte üst­
lenmişler, politikayı birlikte yürütmüşlerdi.
Prof. Sadun Aren özetle şöyle demişti:
"Boran’a olan saygımız onun ideolojisine ve işçi sınıfına kalbi 
ve kafasıyla birlikte bağlı olmasındandır. Behice Boran'ın mü­
cadelesinde duraksama ve satılma yoktur. Sürgünde, ölmeden 
önce düşlediği tek şey vardı. Onun için çaba gösteriyordu. Bu, 
Türkiye işçi sınıfı hareketinin birliğini sağlamaktı. Son nefesine 
kadar bunun için çabaladı ve onun temel taşlarını attı. Geride 
kalan arkadaşlarına düşen bu birliği daha da geliştirerek, per­
çinleştirerek gerçekleştirmektir.”
Behice Boran su katılmamış bir Marksistti. Yaşamı boyunca 
böyle de kaldı. TKP ile TİP'in işçi sınıfı hareketinin birliği için 
çalıştıkları bellidir. Türkiye’nin en eski siyasal partisi artık yurt- 
dışında değil, yurtiçinde çalışmak isteğindedir. İllegal olmak­
tan sıyrılıp legal olmaya yönelmektedir. AT’ye girerken engel 
çıkarılmamalıdır. Sosyal demokrasinin, sosyalizmin ve türlü sol­
culuğun birbirine karıştığı bir dönemde bundan arındırılması, 
yurtiçinde legal çalışmasında türlü yararlar vardır. Komünizm
taMİLutoini ö n «  «Or«n, Korku ve dehşet salan çevreler de neyin
ne olduğunu, ne olmadığını AT’ye girerken legal bir statüye ka­
vuşmasından sonra daha iyi öğrenmiş olurlar. Yıllarca süren 
tabu yıkılmalıdır. Yasaklar kalkmalıdır.
Behice Boran’ın cenazesi göstermiştir ki Marksistlerin açık­
ça ortada olmaları hiçbir zaman bir tehlike değildir. Onbinler- 
ce kişinin Marksist bir parti başkanının ardından sessizce yü­
rümesi ile korkunun yersizliği görülmüştür.
Taha Toros Arşivi


Her şey açıkta olmalı

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository