Taha Toros Arşivi, Dosya No: 106-Midhat Paş

Va-Nu [Ahmet Vala Nureddin]

Istanbul Sehir University Repository

1 Temmuz 1945 u T
AKŞAMDAN AKŞAMA
Bir ayda  İngilizceden
vaz geçtik , yirm i
X ? ' senede Türkçe! 
___________  C
Meşhur Mithat paşanın toru- 
nu B. Mithat Akr.it bazı kitaplar 
yazıyor, basıyor. Bunlar umumi­
yetle «hafif sıklet» romanlar: Eğ­
lendirici zabıta hikâyeleri...
Mithat Akçit’e geçenlerde bil- 
miyerek hafifçe takılmışım. Hoş 
başkaları da, bu konuya geçer 
ayak dokundu ya:
— Bir ayda İngilizce... Bir ay­
da Fransızca... Bir ayda Alman­
ca...
Birkaç formalık . bu kitapları 
satın al. İçindekileri oku. Üç ay 
sonra üç lisan! Ne âlâ... Yedi ay 
sonra da yedi lisan meselâ...
Tabiî, Mithat Akçit’in kitap­
çıklarında: «Bir ayda bir lisanı 
hap halinde yuttururum. Hugo- 
yu, Shakespeare’i, Schiller’i yü­
zünden küldür küldür söker, üs­
telik gavamızına da varırsınız!» 
iddiası yok. Maksat ilk adım. 
Yoksa ben kendimi hatırladığım 
günden beri Fransızca öğrenme­
ğe çalışırım; Allahın günü elim­
den Fransızca kitap düşmez; hâ­
lâ, ne münasebet, iyi bilmem... 
Yabancı bir dili iyi bilen, ana dili 
gibi bilen zaten her memlekette 
parmakla gösterilir.
Gelelim «ana dili gibi bilmek» 
tâbirine...
Acaba insanlar ana dillerini 
nasıl bilirler?
Bizler nasıl biliriz.
İtiraf edelim ki pek fena bili­
riz. Bizim nesilden evvel kullanı­
lan edebiyat dilini bizim nesil- 
daşlar arasında iyi bilenler pek 
azdı. Şimdiki nesil içinde de bi­
zim kullandığımız şu basit edebi­
yat dilini iyi bilenler yine o ka­
dar azdır. Yok denecek kadar az­
dır. Üstelik konuşma diline de 
Refik Halid’in, Reşat Nuri’nin, 
Biirhan Cahid’in, Peyami Safa’- 
nın, Yusuf Ziya’mn, Orhan Sey- 
fi’nin, Faruk Nafiz’in, Nâzım 
Hikmet’in Şevket Rado’nun, Hik­
met Feridun’un, Cemal Refik’in 
İlk gençliklerinde sahibolduklan 
derecede sahibolan, bu dili ede­
biyat dili olarak kullanan gençler 
nadirin nadiri... Yok gibi. v
İddiamı vesikalandırayım:
Yeni harfler zuhur edeli 17 yıl 
olmuştur. Yedi yaşında «Alfabe» 
dememiş çocuklar o sene okula 
girip şimdi yirmi dördünde deli­
kanlı olmuştur. Arap harfleri öy­
le kolay öğrenilir nesne olmadı­
ğından «25, 26, 27 yaşındakileri 
bile «yeni nesil» sayarız. Şimdi, 
elimizde, «yeni nesil - eski nesil» 
diye bir ölçü hasîl olmuştur. Es­
kiler, Arap harfi bilenler, yeniler 
bilmiyenlerdir. Hani yeniler ara­
sında şöhret sahibi?
Yukarıda ismi geçen muharrir­
lerin, şairlerin yanma bir o ka­
darını, bir o kadarını daha ilâve 
eder, biyografilerini tetkik eder­
seniz, hepsinin 24 yaşında mu­
harrirlik karakterini çoktan ka­
zanmış, hattâ  şöhrete erişmiş bu­
lunduğunu görürsünüz. Dünya- 
pın başka yerlerinde de bu hal 
böyledir. Demek ki, yeni nesilden 
meşhur şair, meşhur nâsir yetişe­
miyor. Bunu da, bir istidatsızlığa 
değil, olsa olsa dil bilgisizliğine 
hamlederiz.
* * *
Bir ayda İngilizce!... Bir ayda 
Fransızca ... İlh... Bunlardan do­
layı size teşekkür ederiz. Bay Mit­
hat Akçit... Fakat şayet yirmi se­
nede Türkçeyi öğretecek bir ki­
tap telif etmek. imkânını bulur­
sanız, sizin de büstünüzü bu mil­
letin büyük adamları . arasına, 
büyük bahanızınkinin yanma 
(Mithat II) diye şükranla dike­
biliriz.
(Vâ - Nû)
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 1 3 9 4 5 0 0 6 *


Bir ayda İngilizceden vazgeçtik, yirmi senede Türkçe!

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository