Taha Toros Arşivi, Dosya No: 26-Yaşar Nabi NayırHalka öncülük etmiştiAydın bir sanatçıTürk yazınının havasını değiştirdiDevletin bir görevini yerine getirdiTürk yazınında gerçek bir anıt..

Apaydın, Talip

Binyazar, Adnan

Kışlalı, A. Taner

Savcı, Bahri

Özdemir, Emin

Istanbul Sehir University Repository

SANAT « EDEBİYAT o M AGAZİN 21 MART 1981 £
YAŞAR NABİNAYIR İÇİN NE DEDİLER?
HALKA ÖNCÜLÜK ETMİŞTİ
Adnan BlNYAZAR
T ürkiye'de Atatürk devrlmlerlnln özünde bir kültür devrimi yaptığım Hk sezenler­den biri Yaşar Nabi’dlr. Bu nedenle ge­
rek yayıncılıkta gerekse yazarlığındo bu kül­
tür devriminin yerleşip kökleşmesinde halka 
öncülük etmiştir. Yayıncılığı resmiyetten kur 
tarıp çıkardığı kitapları halkın ayağına gö­
türmede de Yaşar Nabi'nin emekleri unutul­
mayacaktır Devletçe bile boşarılamayon bir 
işi Yaşar Nabi gerçekleştirmiştir. Varlık Ya­
yınlan ile Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde çul 
capıt da satılan bir dükkanda karşılaşmış­
tım. 1950’lerde bu kitaplann oralara nasıl u- 
laştığına hâlâ şaşırırım.
Bir yandan Haşan - Ali Yücel, bir yandan 
Yaşar Nabı okumayı, düşünmeyi getirmişler­
di Türk toplumuna. Çağdaşlaşmamız yolun­
da ilk adımı onlar atmıştır. Sürekli engelle­
meler Yaşar Nabi’yı yıldırmamış, o bildiği yol 
dan hiçbir zomon sapmamıştı. Bu yönü ile 
de direngenleniiğin çalışkanlığın simgesi ol­
muştur.
Yaşar Nabi'nin ölümüyle yazınımız yal­
nızca bir düşünürü, sanatçıyı, bir dergi yö 
netlcisinl yitirmemiş büyük bir kültür emek­
çisinden de yoksun kalmıştır.
AYDIN BİR
Prof. Bahri SAVCI
Y aşar Nabl Nayır, 3 bakımdan üzerinde durulması gereken bir aydın sanatçıdır. 1 —  Birkez şairdir Şiirin özünü yakala­
maya yönelmiş bir şair.. Uyaklı ve ölçülü bir 
mısra ustası.
2 —  Sonra cok yönlü bir aydındır. Bir 
çağdaş düşün felsefesi yaratmaya yönelmiş 
değildir. Ama serbest düşün anlamında ol­
mak üzere, laik ve müsbet bilimci düşünlere 
anlayışlı bir tavır acık olma anlamında, çağ­
daş bir aydındır.
SANATÇI
Bu acıdan, Atatürk düşün sistemine vur 
gündür. Bu yönü İle de devrimci safta yer
alır.
Toplumlann ve Türklyemlzln bir kültür 
yücelmesine varış atılımı yolu İle devrimler) 
sağlamlaştıracağı İnancındadır
3 —  Bu nedenle de, yaşamını kazanmak 
için değil, bu kültür atılımına serbest bir kat 
kı getirmek üzere, basımcı ve yayıncıdır.
Bundaki güzellik ve giz de, bu basımcı­
lığını ve yayımcılığını tüccarca kazanma uğ­
runda kullanmamıştır. Tam tersine ülkenin 
kültür zenginleşmesine doğru yönelmiştir.
TÜRK
YAZINININ
HAVASINI
DEĞİŞTİRDİ
Emin ÖZDEMİR
Y aşar Nabi Nayır Türk yazınının düşün sel dokusunu değiştiren odlardan bi­ridir Bunu, şu bağlamda kullanıyo­
rum. yazın haritamızın sınırlarını geniş­
letmede, yeni yetişen yazarlara büyük ola­
naklar sağlamıştır. Kestirmeden söylemek 
gerekirse, yazar ve ozanlarımızın haklaş­
masında, Yaşar Nabj Nayır’ın büyük payı 
vardır. Bugünkü kimi çevrelerce küçüm­
senen. ciddiye alınmayan köy yazını as­
lında Yoşar Nabi Nayır'ın değindiğimiz bu 
olumlu çabasının ürünüdür. Yazınımız 
değişik türlerde, özellikle roman, öykü ve 
şiirde ülkemizin sorunlarını yansıtır bir 
nitelik kazanmışsa bunda Yaşar Nabi Na- 
yır'ın geleceği görmesinin de büyük payı 
vardır. Bugün. Yaşar Kemal'den, Fakir 
Baykurt'a, Fakir Baykurt’tan Ümit Kaftan- 
cıoğlu'na. Talip Apaydın’a Mehmet Başa- 
ran'a değin yazın haritamızda başlı başı­
na öngün birer ad olan yazıncılarımız o- 
nun değerlendirmesiyle yazın dünyamıza 
girmişlerdir. Denileblflr kİ. Yaşar Nab| Na- 
yırm kendi yazınsal yaratılarından çok o- 
nun Türk yazınındaki yerini bellrteyen yö­
nü bu çabasıyla açıklanabilir.
Öte yandan, yazınımızın değişik tür­
lerini okura indirmede de onun girişiminin 
büyük payı vardır. Bir okur ortamı ol­
muşsa. bu okur dilimi istratf’den Jack 
London’a, Jack London'dan John Stein- 
beck’e değin adlarla beslenmişçe bu Ya­
şar Nabl Nayır’ın Türk okurunu İyi tanı­
yan gerçekçi girişimiyle olmuştur. Varlık'- 
ın cep kitapları dizisi, yararlı kitaplar di­
zisi, Türk ve dünya klasiklen dizisi, çocuk 
kitapları dizisi bunun somut örnekleridir.
Devletin bir görevini yerine getirdi
Doç. Dr, A . Taner KIŞLALI
Hssan Ali Yücel yetişen kuşaklara dünyanın pencerelerini aralamıştı, onları açık tutan Yaşar Nabl Nayır oldu. İki bine varan yerli 
ya da çeviri yapıt, düzeyini ve çağdaş doğrultu­
sunu koruyarak kesintisiz yarım yüzyıl yaşamını 
sürdüren bir sanat dergisi. Devletin görevini unut 
tuğu ya da yanlış anladığı dönemlerde bu İşlevi, 
kurumlaşmış bir kişi tek başına yüklenmiş gi­
biydi.
«Bizim kuşaklarımız için devletin gerefinoe 
yerine getiremediği bir görevi Variık Yayınları 
aracılığıyla Sayın Nayır’ın yerine getirdiğini söy­
lersem bunda bir abartma payı aranmamalıdır.
Ancak devletin kültür siyasetinin ürünü olabile­
cek kadar ucuz fiyatlarla, Türk ve Dünya yazı 
nmın en değerli yapıtları yıllar boyu genç kuşak 
lamı hizmetine sunulmuştur. Yıllar boyu. Varlık 
Yayınlan düşünen kafaların dünyaya açılan pen 
ceresi olmuştur.
Kısacası Sayın Nayır, pek çok yazar ve ozarnı 
yetişmesinde aracı oldil. Türk okurunun oluşma 
sına büyük katkılar yaptı. Ve bütün bunlan ger 
çekleştirmek için gerektiğinde evini bile sattı 
Devletten destek görmeden, devletin bile sürekli 
yürütemediği bir hizmeti, ödünsüz yanm yüzjnl- 
dır sürdürdü ve sürdürüyor. Bunlardan yalnız 
birisi bile «Kültür Bakanlığı Büyük ödülümün 
Sayın Nayır’a verilmesi için yeterli bir nedeni 
oluşturmaktadır.» (Kültür Bakanlığı Büyük Ödül 
Tören holuşmasından)
MÜCAP OFLUOĞLU-SUZAN UZTAN
“ESKİ MODA KOMEDYA..YI OYNUYOR
İSTANBUL — Küçük Sahne Tiyatrosu’nun
otuzuncu yıldönümünü kutlamak amacıyla Su- 
zan Uztan ile Mücap Ofluoğlu onüç yıl aradan 
sonra bir araya gelerek A. Arbuzov’un «Eski Mo­
da Komedya» adlı iki kişilik oyununu sahneleye­
cek. Otuz yıl boyunca tiyatro dünyamızın ta­
nınmış ad ve topluluklarını ağırlayan Küçük 
Sahne’do en uzun emek verenlerden bîri de Mü­
cap Ofluoğlu’dur. Sanatçıyı tiyatroseverler Kü­
çük Sahne’de, «Çayhane» oyununda Sakini rolüyle, 
Susan Uztan İle de «Kaktüs Çiçeği» ve «Pepat» 
oyunlarından anımsar. Şimdi İki sanatçı birlikte
Hale Kuntay’ın A. Arbuzov’dan dilimize kazan­
dırdığı iki bölümlük «Esld Moda Komedya»yı oy­
nayacak. Mücap Ofluoğlu yönetti, dekorlarını Or­
taoyuncular, giysilerin danışmanlığını Melda Kap­
tan yaptı. Oyunun içindeki tek şarkıyı Fuat Güner 
besteledi, danslarını Salt Sökmen düzenledi. Kut­
lama şenliğine katılan GUltekln Çizgen t- eski gün­
lerin amama oyunun fotoğraflarını çekti. «Eski 
Moda Komedya» yarından başlayarak pazar 15 AO 
—  18.30 salı da 18.30’da olmak üzere haftada ttç 
k e s  İHHHİHH ' » e * « * « . # » ,  e«-* -  „  K İ » » —  A -
TÜRK
YAZININDA 
GERÇEK 
BİR ANIT...
Talip APAYDIN
Y aşar Nabl Nayır, Türk yazın yaşo- mında unutulmaz yeri olan gerçek bir anıttır. Yarım yüzyıla yakın bir 
süre, titiz ve ısrarlı bir çaba ile yetiştiri­
ci, tanıtıcı ve topluma mal edici bir yazın 
adamıdır. Büyük emeğinin verimini dost 
düşman kimse yadsıyamaz. Son, Varlık'm 
sayısına bakıyorum 882, yayınladığı ki­
taplarının 6ayısı ise 2000’e yakın. Yani 15 
milyondan fazla kitap. Mesleği ne olursa 
olsun Türkiye'de yetişmiş ve yetişmekte 
olan tüm aydınlar onun emeğinden, veri­
minden mutlaka yararlandılar. Kafalarına, 
gönüllerine ondan birşeyler kattılar.
Sessiz, yumuşak, uygpr bir insandı. 
Fokat bu yumuşaklığın altında onun ka­
dar ısrarlı, inançları doğrultusunda onun 
kadar ödün vermez bir savaşçı az görül­
müştür bu toplumda.
Atatürkçü dünyo görüşünün yılmaz 
savaşçılarından biriydi. 1960'larda unutul­
maz başyazılar yazdı Varlık'ta. Sonradan 
kitaplarda topladığı bu yazılar şimdi okun­
sa görülecektir, ki, aynı zamanda birinci 
sınıf bir yazardı. Yayıncılığındaki başarı­
sı, sürekliliği biraz do bu düşün adamlı­
ğından gelir.
Varlık bir yazın okuluydu. En az üç 
kuşağın okulu oldu. Nice ünlü ozanlar, ya­
zarlar o okuldan yetişti. Okuru ile yazarı 
İle Cumhuriyet Türkiye’sinin aydın kuşak­
ları en cok Varlık ve yayınlan İle beslen­
di. Küçümsemeye kimsenin dili varmaya­
cağı bir büyük çabadır bu.
Yaşar Nabl Nayır adı Türk küttür ve 
yazın yaşamında gerçekten unutulmaz bir 
anıttır. Görevini yapmış bir büyük kişidir. 
Sevgi toprağında rahat uyusun.»
Taha Toros Arşivi


Yaşar Nabi Nayır için ne dediler?

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository