Taha Toros Arşivi, Dosya No: 42-Hamdullah Suphi Tanrıöver.



Not: Kayıttaki bazı bilgiler belgenin üzerindeki nottan yararlanılarak yazılmıştır

Ayazlı, Muammer

Istanbul Sehir University Repository

jlíu fot¿,gjcrx_
/x '
SUPHİ BEY
H amdullah Suphi beyi 1916 da Lübnanda tamdım- O da Halide Idip Hanım gibi 
Cemal Paşanın dâvetlisi olarak 4- 
cü Ordu arkalarına, Süriyye, Lüb. 
nan ve Filistine gelmişti. Benimle 
de meşgul olmak tenezzülünde bu 
lunmuş ve “ Tavşan en çok hangi 
başka hayvana benzer” diye, pek 
az psikolojik, pek pedagojik bir 
sual sormuştu. -Pek az psikolby.k, 
zira ben mektep çocuğu idim, da 
ha o zamandan harp harekâtını 
takip edebiliyor, etrafımdakiieri 
ve olan biteni görüyor tahkik ve 
tetkik edebiliyordum. Sualine ce­
vap vermedim, yine kendi verdi; 
“ fare meğer hayvanlar âleminde 
birbirine en çok benzeyen iki hay 
van Tavşan ile Fare imiş. Kendi, 
sine güzel veya yakışıklı diyeme­
yeceğim, fakat “dekaratif’ ’ idi- 
Zaten pek az değişmiştir. Yine be 
yaz ve öne sarkan saçlan vardı, 
yine ‘ 'teatral’’ tiyatroda konuşur 
gibi konuşuyordu, hal ve tavrı da 
iyi idi. Fakat bende “ ihlâsı”  az 
bir insan hissini vermişti, maale­
sef berideki bu his hep devam et. 
ti. Hamdullah Suphi bey Suriyye- 
de az kaldı; Îstanbula döndü. Son 
ra evlendiğini, Türk ocağına de­
vam eden ve güzel şiir söyleyen 
b'r genç kızla evlendiğini duyduk- 
Genç hanımın ailesini de tanıyor, 
dum, ablası bir doktorla evli Bs- 
nu hanım, eve çok gelirdi. Küçük 
kardeşi Vahide benim arkadaşım­
dı. Ve yanılmıyorsam Paşabahçe 
li idiler.
YANLIŞ
TUTUMU
Hamdullah Suphi beyi, Maa. 
r if Vekili, Türk Ocakları Reisi,
Gazinin yakini, sadece mebus, bü­
yük elçi olarak Istanbuida, Ankr- 
rada, Ankarada İstanbulda çok 
gördüm- Kuvvetli bir hatibdi, sah 
nesi yoktu, olsa pek hüyük bir ak 
tör olabilirdi- Onun sahnesi “Ha 
yat” idi- Bir sahneye S ığd ır*.“
cak hitabeti ve sanatı O geniş ha- 
■ yat sahnesinde tatbik ediyordu- 
Mutaasıb bir türkçü geçiniyor, ve
Türk ocaklarının en şöhretli Re­
isi idi amma Rumlara ve bilhas. 
sa Patrikhane müessesesine bü­
yük bir zaafı vardı. Hattâ 500. cü 
İstanbul Fethini, ayıp denecek de 
redeced sönük geçmesinde, o za­
manlar, en büyük rol HSamdul. 
lah Suphi beyindi dediler. Şahsi­
yetini kullanarak, yeni iş başında 
olan Hükümete nüfuz etmiş ve 
malûm ve klâsik teranelerle (Yu­
nanlıları gücendirmiyelim) diye 
Türkün en büyük Hakkı ve mefa. 
hiri olan 500 cü Fetih Y ıl dönü, 
münü lâyıkıyle tes’id edemedik, 
bu büyük hakkımızı kullanama­
dık. Halbuki aynı iktidar (sanki 
mukaddes Fethi mübinin sillesi) 
imiş gibi bir haç sene sonra 6— 7 
(Eylülün önüne geçemedi. Ve bu 
sefer yalnız Yunanlıya, değil, bü. 
tün Dünyaya karşı haksız ve çir­
kin duruma düştü. Hamdullah 
Suphi beyin Gagavuz sevgisi de 
meşhurdur Türklük asabiyeti ile 
İslâm düşmanlığı arasında Müs­
lüman olmayan Türklere karşı du 
yulan bir meclûbiyet- Hasseten 
Rumlara karşı olan zaafını bir 
türlü tahlil edemedim. Acaba as­
len Morali olmasının bir tesiri var 
mıydı? bilemiyorum. Zira babası 
Suphi paşanın babası Sami Paşa 
Morali, ve Devleti A liyye de Ve­
zir olmadan, Mısırın hizmetinde 
idi- Hattâ o kadar ki Âsi Mısırlı 
İbrahim paşanın tâ Anadolunun 
içlerine kadar girib de Kütahya, 
da Bâbı-Alinin murahhaslariyle 
müzakeresinde masada Sami Pa­
şa asî kuvvetlerin yanında İbra, 
hlm Pjışanun sağında, Osmanlı 
Devletine, moşrû Devlete karşı 
* müzakerede görüyoruz- Bunu Yah 
ya Kemal bey mefhum hiç unut­
maz ve daima tekrar ederdi- Son­
radan OsmanlIların, O muhterem = 
müsamahasına sığman Sami Pa_ f 
şa, Îstanbula geliyor, Osmanlı ve- |
ziri oluyor, ve Çamlıcada bir “V iz \ 
Rüya” kral naibi hayatı sürüyor. |
Taha Toros Arşivi


Hamdullah Suphi Bey

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository