Taha Toros Arşivi, Dosya No: 178-Abidin Dino

Not: Gazetenin "Bugün" köşesinde yayımlanmıştır

Öymen, Altan

Istanbul Sehir University Repository

DİNO VE ÖTESİ
ABlDlN Dino’yu toprağa verdik. Büyük bir sanat ve kültür adamıydı. Türkiye’nin adım uluslarara­sı alanda “çağdaş”laştıranlardan biriydi. Allah 
rahmet eylesin.
Onun kaybı karşısında da, akla gene, o garip durum 
geliyor: Dino da, ülkesinde uzun yıllar şüpheyle bakılan 
bir insandı. İkinci Dünya Savaşı döneminde sürgüne 
gönderilmişti. Savaştan sonra da o havanın içinden çıka­
mamıştı. Yaşamım sürdürdüğü Paris’ten Türkiye’ye ge­
lişleri, çok zaman sonra başlayabilmişti.
★ ★ ★
Onun gibi daha birçok uluslararası değerimizin kaderi 
buna benzer. Nedeni “sol”da oluşlarıdır. 1930’ların 
“son”!arından 1961 Anayasası’na kadar “sol”, her çeşi­
diyle büyük bir tehlike sayılmıştır. O Anayasa’yla bir­
likte gelen göreceli özgürlük ortamı bile, bu bakış açısı­
nı tamamen değiştirememiştir. Öyle ki, 1965 yılında 
CHP gibi klasik bir partinin ilk defa cesaret edip söyle­
yebildiği “Ben, ortanın solundayım” lafı bile, uzun 
yıllar hazmedilememiştir.
“Komünist” olmak ise, zaten yasalara göre ağır bir 
suç olduktan başka, “vatan hainliği”yle de eşdeğer sa­
yılmıştır.
Hadi diyelim ki, 1939 - 1945 arasında savaş vardı.. 
Sonra da soğuk savaş dönemi.. Türkiye’deki yönetimler, 
komünistliğin bir siyasal örgütlenme içinde iktidara ta­
lip olmasım kabul edemiyordu. Peki ama, şairlerimiz, 
yazarlarımız, ressamlarımız, müzik adamlarımız arasın­
da, biraz da “komünist”imiz olsa, bundan kime zarar 
gelirdi?. Gene bizim gibi, soğuk savaş şartlarını yaşayan 
birçok Batı ülkesinde olduğu gibi?.
Adam komünist.. Ama yaptığı iş şiir yazmak.. Veya 
beste yapmak.. Veya resim yapmak.. Şiirini, bestesini, 
resmini, tümüyle komünizme adamış da değil. Eserleri­
nin içinde, aşk da var, gurbet de var, yıldızlar da var.. A- 
rada bir, “Ben komünistim” dese de, ne çıkar?..
Ülkemizdeki yönetimler, çok uzun yıllar, bunu da ka­
bul edemedi. Hatta, “Ben komünistim” diyenler bir ya­
na.. Öyle şeyler demeyenlere, hatta o işlerle hiç ilgisi 
olmayanlara da “Herhalde komünisttir” muamelesi 
yapmaktan geri kalmadı.
Bunun sonucu da şu oldu: Eserleri yurt dışmda bası­
lan ve yayılan Türk şair ve yazarlarını düşününüz: Ben, 
Frankfurt’taki, Paris’teki, Londra’daki kitap raflarında 
adlarını görüp de sadece şu anda aklıma gelenleri sırala­
yayım:
Nazım Hikmet, Sabahattin Ali, Yaşar Kemal, Aziz 
Nesin, Çetin Altan, Fakir Baykurt, Mahmut Maka], Er­
han Bener.. Hepsi de, hayatlarının bir bölümünü ya ha­
piste, ya da takibat altında geçirmiştir.
Buna isterseniz, Türk müziğinin örnekleri arasında 
plakları yayınlanan Ruhi Su gibi, Zülfı Livaneli gibi sa­
natçıları ekleyin.. Onlar da öyledir.
Bu da, herhalde, ülkemizin geçmişi açısından övünü­
lecek bir durum değil. Hadi diyelim ki,’’geçmiş geç- 
miş”tir.. Ama artık dikkat edelim, bari geleceğimizde 
böyle şeyler olmasın. __  ■■
• ALTAN OYMEN
9
Taha Toros Arşivi
* 0  0 1 5 1 2 6 3 4 0 0 6 *


Dino ve ötesi

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/148655/3/001512634006.pdf

Dino ve ötesi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository