Taha Toros Arşivi, Dosya No: 26-Yaşar Nabi Nayır.



Not: Gazetenin "Edebiyat Bahisleri" köşesinde yayımlanmıştır

Ayda, Adile

Istanbul Sehir University Repository

E D E B İ Y A T r ıB A H İ S L E R İ
1948 de hikâyeciliğimiz
[
Sona ermekte o- 
lan 1948 senesi için 
deki edebî mahsul 
ler arasında şiirden, 
romandan ziyade hi 
kâyecilik sahasında 
areket, canlılık ve çeşid göze çarp- 
ıaktadır. Yeni, eski imzalar, küçük, 
üyük hikâye kitabları, hikâye dergi­
mi ve antolojileri, birbirinden farklı 
ıknik ve usuller, en zıd tarz ve tema- 
üller...
Evvelâ hikâye mecmualarını ele âlâ­
mı «Seçilmiş Hikâyeler» ismile Salim 
engil tarafından bir kaç seneden­
d i  çıkarılmakta olan bir serinin de- 
ammı teşkil eden iki küçük cild bize 
>k güzel hikâyeler sunmaktadır. Yal­
ız bu serinin en son cildi şeklini ta- 
ıamile değiştirmiş ve «Seçilmiş hikâ- 
eler dergisi» ismini almıştır. Gerek bu 
ışebbüs ve hizmetinden, gerek cildle- 
n içindeki hikâyelerin gayet iyi sc- 
ilmiş olmasından dolayı Salim Şengili 
ibrik etmek yerinde olur. Gene bir hi- 
âye mecmuası mahiyetinde olan bir 
itab da Yaşar Nabi  ^ tarafından yayın­
ınmış bulunan «Yeni Türk Hikâyeleri»
Yazan:
ADİLE AYDA
Oktay^A-kbal, Melih Cevdet, Fahri Er 
ine, Zahir Güvemli, Muzaffer Hacıha- 
anoğlu gibi imzaları ihtiva eden ve ilk 
'akışta bir antoloji hissini veren bu 
olgun cildin bir numara taşımasından 
e mukaddeme içindeki izahattan anla- 
ılıyor ki bunu başka cildlcr veya sa­
llar takib edecektir. «Yeni Türk Hikâ- 
eleri» nin ilk sayısının bir hususiyeti 
e okuyucular arasında bir müsabaka 
çmasıdır.
Yaşar Nabi «Mete» gibi güzel bir pi- 
es, «Adem ve Havva» gibi sürükleyici 
ir roman ve bir çok sevimli şiirler 
azmış olmasına rağmen, edebiyat dün- 
amızda bir sanatkâr olmaktan ziyade 
ir menecer veya bir rejisör olarak rol 
ynamış ve hizmet ifa etmiştir, daha 
oğrusu etmektedir. «Varlık» mecmua­
nın edebî sahnesi üzerinde bugün 
leşhur diyebileceğimiz yeni nesle 
ensub bir çok şair ve hikâyecileri o 
kdim etmiş, o tanıtmıştır. Bugün 
arlık yayınları Varlık mecmuasının
birlikte tasvir etmesini bildiği gibi, psi­
koloji cihetini de ihmal etmiyerek hi­
kâyelerinin küçük çerçevesi içinde bize 
bir takım ruhî hakikatler sunmasını da 
bilir. Tepeden tırnağa kadar hikâ- 
yecidir. Hikâyesinin ortasında birden­
bire şair kesilmiyor. Gerek şekil, gerek 
muhteva bakımından en karakteristik 
meziyetleri itidal, ölçü ve muvazene­
dir. Bu sene Varlık yayınlan arasında 
çıkan «Yataklı vagon yolcusu» adlı ki­
tabında daha evvelki eserlerinde bazan 
ihmal edilmiş gördüğümüz üslûbu da 
hemen hemen kusursuzdur.
Bu senenin dikkati çeken hikâye ki- 
tablarından biri Cevad Tcvfik Ensonun 
«Gramofoniu Garsoniyer» Idir (1). 90 
sahifelik küçük cild içindeki hikâyeler, 
işlenmiş, üzerinde çalışılmış parçalar­
dır. Cevad Tcvfik Enson kültürlü bir 
hikayecidir. Garbın hikâye üstadlannı 
tetkik etmiş, usullerini, tekniklerini be­
nimsemiş ve bunları Türk hikâyesine 
tatbik etmeğe çalışmıştır. «Gramofoniu 
Garsoniyer» de «Çolakoğlu Hanının es­
rarı» gibi Edgar Poe tarzında yazılmış 
hikâyelerin yanında, «Kadın, kadın...» 
gibi Saroyan usulile kaleme alınmış, 
bir de «Çeteler» gibi Maupassant veya 
Çehof tekniğine göre terkib edilmiş 
parçalar vardır. Hepsi zevkle okunuyor. 
Yalnız hemen daima kusursuz olan şe­
kil ve cephenin arkasında daha hara­
retli bir hassasiyetten veya daha şahsi 
bir dünya görüşünden ibaret bir arka 
zemin kuvvetle hissedilseydi, bu hikâ­
yeler daha derin ve daha devamlı inti­
balar bırakabilirdi.
1948 senesinin en özlü ve orijinal hi­
kâye kitabı eski bir imza olan F. 
Celâleddin imzasını taşıyan «Avur 
Zavur Kahvesi» dir (2). Doktor Fahri 
Celâl Göktulgaya aid olan bu imza he­
men hemen çeyrek asırlık bir edebi 
hayata malik olmasına, Ömer Sey- 
feddinden sonra hikâyeciliğimizi yeni 
bir istikamete şevketmiş bulunmasına
---------î i :  t i ___î - J -
büyük zaaf duydu­
ğum iki muharrirden 
bahsetmekten ken­
dimi alamıyacağım. 
Bunlar mizahî hikâ­
ye sahasında bir üs- 
Felek ile masal nev'itad olan Burhan 
sahasında bir virtüöz olan Eflâtun Cem 
Güneydir. Her ikisi türkçeyi nefis b!r 
şerbet halinde sunmasını bilen birer 
muharrirdir. Fakat şerbet demekle, zan­
nedersem hata ediyorum. Bu iki mu­
harrir asırlar boyunca işlenmiş olan di­
limizin o kadar öz ve* derin kaynakları­
na dayanan bir üsluba maliktirler ki, 
onların, elinde türkçe uzun zaman dur­
muş, durdukça eskimiş, eskidikçe lez­
zeti ve tesiri artmış, yudum yudum içi­
len, tatlı ve hafif bir keyif veren şarab- 
lara benzer
Burhan Felek, Cumhuriyet gazetesinin 
pazar nüshalarında «Haftanın şakaları» 
İsmile çıkan hikâyelerinin en iyilerini 
toplayarak geçen sene kitab halinde ya­
yınlamıştı. Bu sene ise «Felek» (4) is­
mini verdiği bu kitabın ikinci cildini 
bize sunmaktadır. Feleğin hikâyelerin­
deki en büyük meziyetlerden biri son 
derece dinlendirici olmasıdır. Sebebi 
de bunlardaki neşe ve nikbinlik hava­
sıdır. Muharririn öyle iyimser bir hayat 
görüşü vardır ki, onun için ölüm bile 
• son bineceğimiz nakil vasıtası» dır.
Bu dinlendirici hikâyelerde bir çok 
kıymetli şeyler daha vardır: Halis bir Is 
tanbullunun dil, duygu, düşünce ince­
likleri, ifade ustalıkları, bugünkü haya­
tımızın vc yaşayış tarzımızın bin bir 
hususiyetleri .arada bir hafif bir hiciv 
ve bol bo’ tebessüm ve kahkaha. Burhan 
Felek, hikâyelerinin sonlarını, bitişlerini 
bazan ihmal eder. Fakat dikkat ettim ki 
kitabına aldığı hikâyeler ,iyt nihayetlen- 
miş, iyi işlenmiş olanlardır. Sevindiğim 
bir nokta da. Feleğin, kitabındaki hi­
kâyelerdi.
Mimi ile Fifi’yi rahat bırakmış olması­
dır. Zira çok sempatik iki şahsı andıran 
bu iki ismin sık sık tekerrür etmesi bazan 
okuyucu için yorucu oluyor. Feleğin hi­
kâyelerindeki harikulade taraf İstanbul 
konuşma dilini bütün mükemmeliyetime 
aksettirir esidir. Bu bakımdan diyebi­
liriz ki bu hikâyeler bugünkü ve iler—
Taha Toros Arşivi


1948 de hikayeciliğimiz

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository