Taha Toros Arşivi, Dosya No: 178-Abidin Dino. Not: Gazetenin "Bu Aşamada" köşesinde yayımlanmıştır

Kurdakul, Şükran

Istanbul Sehir University Repository

BU AŞAMADA
SAYFA
15
ŞÜKRAN KURDAKUL
Abidin Dino'yu Anarken
Abidin Dino’nun düşün adamı kimliğinden söz ettiğim 
bir pazartesi yazımda şu satırlar vardı:
“Resmi, edebiyatı, sineması, tiyatrosuyla çağdaş sana­
tı kavrama heves ve bilincini bu denli coşkuya dönüştü­
ren kaç sevdalı çıkarabiliriz sanatımızın ‘nesli tükenmişle­
ri’ arasından.
Yunus Emre, Pir Sultan, Karacaoğlan nerde, Abidin 
orda. Kahve nerde, kilim nerde, saz nerde, Abidin orda.
Yaşar Kemal gibi ağıtların kilimini yüreğinde dokuyan 
da Abidin.
Picasso’dan Aragon’a uzanan büyük çizgenin başla­
dığı noktada da Abidin. "
Ölümünün 1. yılında resimleri sergilenecek Abidin’in. 
Dostları, anısına düzenlenen toplantılarda konuşacaklar.
Ben de özellikle Fikret Mualla (1980) kitabının önyazı- 
sından derlediğim kimi bölümleri sunarak sanatçımızı se­
lamlamak istiyorum.
■  “Şair ve şairden fazla ressam olan Victor Hugo, çiz­
diği o dehşet verici resimlerden birinin altına şunu yaz­
mıştı: Varlık, görüş var olduğu için mi var?”
■  “Aix-en-Provence’/n iri çamlı tepelerinde boyama 
keyfine Cézanne ‘küçük duygum’ adını takmıştı. Sakallı 
adam sarhoş oluncaya dek Sainte Victoire Dağı’na ba­
kıyor, çiziyor, batan güneşle beraber dağ kızıllaştıkça ken­
dinden geçiyordu. Bakma sarhoşluğu, içki sarhoşluğun­
dan beter b ir şey!"
■  “Kızarlar ressama, kafalarına kan çıkar resimli b ir yo­
rum karşısında, tıpkısını isterler, ‘başka türlü’söne asla ra­
zı değiller. Bürokrasi derinden rahatsız olur, dünya niza­
mına b ir saldırı niteliğindedir böyle resimler. Her yorum bir 
başkaldırmanın başlangıcı.
Evet, gerçek resim ve ressam, yazı ve yazar b ir direnç. 
Bu direnç Geyikli Babalarla başlar bizim ülkede. Kılık kı­
yafetleri acayip, saçları sakalları acayip, libasları acayip, 
gözleri, kaşları acayip, saray tarafından sınıf, meslek ve d i­
ne göre kişilere buyruklanmış olan kılık kıyafet kurallarına 
uymazlar. Büyük köylü ayaklanmalarının başını alırlar. O 
hınzırlar birer direnme bayrağıdırlar. "
■  “Renksizlikle rengin savaşı, ressamları oldum olası 
düşündürmüştür. Corot, nedense ‘Benim için renk arka­
dan gelir’ demişti. Oysa ki rengin ve ışığın en ince ürper­
tilerini yansıtmış bir ressam. Gauguin kesip atar: ‘Çizgi 
renktir.’ Her çizgide gizilgüç b ir renk vardır, anlamına söy­
lenmiş bir sözdür bu. Gerçi Gauguin siyahı da b ir renk sa­
yar. Van Gogh’a gelince onun rengine ne Musa, ne Fira­
vun akıl erdirebilir. ”
■  “Eleştirel gerçekçilikten soyut biçimselliğe, mantık­
tan bilinçaltına, doğayı yansıtmaktan doğaya yeni biçim­
ler katma eylemine kadar geniş b ir alanı kapsayan akım­
lar, Birinci Dünya Savaşı'ndan önce ve sonra artan bir hız­
la birbirini izlemiş, etkileri en uzak ülkelere kadar yayılmış­
tı. Soyut-somut kavgası bu çeşitlenme sürecinin ancak bir 
yönüydü. Nitekim somut içinde olduğu kadar soyut için­
de de birbirinden büsbütün ayrı çalışma kolları vardı. "
■  “Nakkaş bir keşiş, b ir çilekeş değilse, bir balıkçıdır en 
azından. Öyle bir balıkçı ki, yokluk denizinde kımıl kımıl, 
sırılsıklam nakış tutar. Yokluk denizinde nakkaş, rengâ­
renk balık ağlarıyla insan biçimleri çevirir; biçimlerin biçim­
lerini avlar, iplere asılıp bu derin su ürünlerini rıhtımlara, 
kumlara çekip serer, ayağınızın dibine. Bir tılsımlı avdır ki 
bu, başkasına benzemez. ”
■  “Haklı ya da haksız olarak Osmanlı hat sanatını Os­
manlI minyatürlerinden bambaşka yorumlamışımdır. Harf 
istiflerinde, dizilişlerinde, soyut yoldan anlatılmış ‘dram ’lar 
sezinlemişimdir. Bir Kara Hisari’n/n harf biçimlerinde, is­
tif örgüsünde, büyük çarpışmaların, boğuşmaların, çeliş­
kilerin güçlü keskinliklerini duymuşumdur hep. Yalın kılıç 
biçimlerdir bunlar. Soyut yoldan ‘kaçak’ anlatılmış serü­
venlerdir sıram sıram harflerin ‘hikâyesi’... "
■  “Sanatçının, sanatçıların gerçek derdi ekonomik ve
politik baskılar çağını yaşama zorunluluğu idi, geleceğin 
sınıfsız toplumunu bekleyedursunlar, onlara ya savaşmak, 
ya baş eğmek kalıyordu. " £  1Z j / ÿ
Taha Toros Arşivi


Abidin Dino'yu anarken

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/148649/3/001512719006.pdf

Abidin Dino'yu anarken

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository