Taha Toros Arşivi, Dosya No: 2-3-Abalıoğlu, Yunus Nadi, Nadir Nadi, Doğan Nadi. Not: Gazetenin "Dünyada Bugün" köşesinde yayımlanmıştır

Sirmen, Ali

Istanbul Sehir University Repository

z g-9 Vt4l
1TAJ-HABER 1
T j DÜNYADABUCUN
r a AliSİRMEN
D
EŞSİZ BİR ANI YAZARI: 
NADİR NADİ
ÜN, başta onun yapıtını yaşatmak üzaraçırpınan 
aşl Berin Nadl olmak üzere, yakınları kabri başı­
nda Nadir Nadl'yl dışa vurulmamaeına özen göt- 
öf'İIöfl acımızla andık.
Müziğe ve sanata olan İlgisi, düşün adamlığı, Galata­
saray Llsesl’ndekl öğretmenliği, muhabirliği, yazarlığı, 
başyazarlığı, milletvekilliği, senatörlüğü, yumuşak görü­
nüşü altındaki sevecen otoritesi İle çok yönlü bir klşlolan 
Nadir Nadl'ninçokönemllblryanına.am yazarlığına yıllar 
önce, kitap kurdu bir arkadaşım dikkatimi çekmişti:
- Ben böyle bir anı yazarı görmedim, demişti.
Sonra da eklemişti:
- Bütün anı yazarları, sanki kendileri olmasa bütün 
bu gelişmeler olmayacakmışçasına kaleme alıyorlar 
olayları.
Gülümsedikten sonra devam etrriiştl dostum:
- Oysa Nadir Nadl, son derece alçakgönüllü, 
gır geçiyor gibi bir hali var.
hatta
kendisi | Ş p M p B
Gerçekten gösterişten, aşırılıktan kaçınan Nadir Bey, 
ince mizahının oklarını zaman zaman kendine yöneltebi­
lecek kadar alçakgönüllü ve kendinden emin bir kişiydi.
Onun “Perde Aralığından" ve “Olur Şey Değir1 adlı 
yapıtlarından Celal Bayar İle ilgili iki bölümü, birincisi 
gözlem ustalığının bir doruğu, öbürü İse mizahının ok­
larını kendisine yönelten İnceliğin ve örnek olacak bir al- 
çakgönüllük ile doğruluğun örneği iki pasajı sunuyorum: 
“YIİ1929. Sıcak bir yaz günü öğleden sonra Tarabya'- 
daki Tokadıyan Otell'nln birinci kat balkonundan karde­
şim  Doğan İle birlikte etrafı seyrediyoruz... Ortalıkta çıt 
yok. Fransız Joseph devrinden kalma emekli bir Avustur­
ya subayını andıran ak bıyıklı kapıcı Laon Elendi, otelin
mekte
akını
aşağı bir yukarı dolaşıyordu. Arada bir, bir şeyler söyle­
mek İster gibi laon  Elendl'ye yaklaşıyor, sonra vazgeçe­
rek geri dönüyordu. Biz dikkat kesilm iş, olan bitenlere 
yukarıdan bakıyorduk. Kapıcıya bir şey diyecekti Bayar, 
ama ne diyecekti?
B öylece bir süre kaldırımda gezindi, sonra kararlı bir 
hareketle Laon Efendl'nln karşısına dikildi va heceler 
üzerinde tane tane durarak yıliardırunutmadığım şu cüm­
leyi söyledi;
• Vers cinq heures je vais descendre en ville. Est-ce 
qu'on peut trouver une automobile acetta heure -la?
Fransızca, Almanca, İngilizce, Rumca ve daha bil­
mem nece dillerini pek İyi bilen Leon Efendi derhal topar­
landı, ceketinin düğmelerini İlikledi, Celal Bey'ln önünde 
saygı İle eğilirken ona Türkçe şu cevabı varol:
- Arabalar hazır efendim, ne zaman emrederseniz 
efendim. 8aat beşte şehre İnmek İçin vasıta arayan Celal 
Bey'ln hazırladığı cümle kusursuzdu. FakatTürfclye’de İş 
görenblrotel kapıcısı ile Fransızca konuşmanın »leml ver 
mıydı?” (Perde Aralığından 3. bası Çağdaş Yayınevi s. 
277-278.)
Nadır Nadlr, 1956 yıİmde ülkedeki gidişten endlşelen- 
;t  ve bu endişelerini babasının arkadaşı Atatürk'ün 
 Celal Bayar'a İletmek istemektedir. Kendisinden 
jörüşme talep eder. Gerisini Olur Şey Deği I adlı yapıtı­
ndan izleyelim:
"Bayar başvurumu bekletmedi, hemen ertesi gün 
İçin beni öğle yemeğine çağırdı... Alt kattaki yemek salo­
nunda beni ayakta karşıladı. Uzun yamak m asasında Rd 
kişilik yer hazırlanmıştı. Kendisi baş köşeye oturuılcen, 
ben de yanındaki İskemleye İliştim. Ortada servis yapan 
YugoslavyalI Müslüm an göçmenlerden Ethem Efendi'- 
den başkası yoktu. O da taa uzakta salonun öbür ucunda 
duruyor servis yaptıktan sonra sessizce yine oraya çekili­
yordu. A  o da nesi? Birden nutkum kesildi. Koskoca salo­
nun orta yerinde upuzun bir masanın bir köşesinde bu 
yalnızlık, bu baş başalık bende anlatılması güç bir tedir­
ginliğe yol açtmıştı. Bir türlü kendimi toparlayıp konuya
« ordum. Söze havadan sudan Celal Bayar baş- onudan konuya atlarken, Celal Bayar kimi zaman duraklıyor maruzatımı arz' edeceğim anı bekler görünü­yordu. Nihayet eözeapazeyledlm. Ama tasarladıklarımın 
yansını bile açığa dökemedim. Gidişatım ız hakkındakl 
eleştirilerimi dile getirirken Celal Bayar’ı soy ufluyor, olan 
bitenden sanki onun hiç kusuru yokmuş gibi konuşuyor­
dum... Daha kötüsü bu gidişe dur denilmesi İçin 
yardımını rica ederken 'Allan sizi başımızdan eksik etme­
sin' diyerek İçimden hiç geçirmediğim  dalkavukça bir di- 
l ı^ ı  bil# başvurdum...
Celal Bayar’ın yanından bozuk bir moralle aynldım. 
Kendimden utanıyordum. O günden sonra onu bir daha 
“irmedim. Yasaıada yargılamalarında hiç bulunmadım.
Sanırım bu iki pasaj nasıl biranı yazarını yltlrmişotdu- 
ğumuzu anlatmaya yeter. Böyle bir insanı böyle bir ya­
zarı sızlanarak değil, alkışlayarak anmak gerekir.
Evet Nadir Nadi'ye alkış.
Taha Toros Arşivi


Eşsiz bir anı yazarı:Nadir Nadi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository