Taha Toros Arşivi, Dosya No: 26-Yaşar Nabi Nayı

Özer, Pelin

Istanbul Sehir University Repository

4 TEMMUZ 1994 PAZARTESİ CUMHURİYET
KÜLTÜR
Yaşar Nabi Nayır Ödülleri’ni kazanan Tuna Kiremitçi ve Doğan Yarıcı
Şiir genelde Öykülerdeki 
‘anlarla’uğraşır sesi seviyorum
PELİN ÖZER
Yaşar Nabi Nayır Şiir Ödülü’nü bu yıl 21 
yaşındaki genç şair Tuna Kiremitçi kazandı. 
Galatasaray Lisesi’nden bu yıl mezun olan 
Kiremitçi, yıllardır şiirlerini okul dergilerinde 
düzenli olarak yayımlıyordu. Ancak şiir 
okurları, onun yapıtlarını bir kaç kez Varlık 
dergisinde okuma olanağını buldular. Geçen yıl 
da Yaşar Nabi Nayır Şiir Ödülleri’ne katılan 
Kiremitçi’nin şiirleri o dönemde de dikkat 
çekmişti.
Tuna Kiremitçi, yarışmaya katıldığı dosyada­
ki on şiirin uzantısı olarak yazacağı şiirlerle önü­
müzdeki kış ayında bir kitap yayımlamayı 
tasarlıyor. Kiremitçi ile şiiri üzerine konuştuk:
• Daha önce Galatasaray Eğitim Vakfı’nm 
düzenlediği Türkiye Liselerarası Şiir Yanşması’- 
nda birinci seçilmiştiniz. Geçen yılsa Yaşar Nabi 
Nayır Ödülleri’nde “dikkate değer” bulundu 
şiirleriniz. Bu ödülün anlamı ne sizce ?
Rousseau, Dijon Akademisi’nin ödülünü 
aldığında otuz yedi yaşı­
ndaydı ve kendini bir müzik 
adamı olarak görüyordu o sı­
ralar. O günden bu yana ya­
rışmalar ve ödüller, oldukça 
tartışma götürür bir alan 
olmayı sürdürdüler kanımca.
Söz konusu, şiir olduğunda 
yarışmaların ne ölçüde 
sağlıklı bir yaklaşım olduğu­
nu kestirmek iyiden iyiye güç­
leşiyor. Küçüklüğümden beri 
Varlık okuruyum, ülkenin 
dört bir yamndan yazar ve 
okurlan buluşturan, köklü- 
dergi olduğu bilinen bir şey.
İnsana yolda olduğunu anı­
msatacak levhalara gereksi­
nim vardır, ödül benim için bu 
bakımdan önemliydi.
- İlk dönem şiirlerinizdeki 
zengin referanslar ve rock mü­
ziğinin etkileri daha sonra an­
larla yoğun olarak uğraşan şiirlere bıraktı yerini. 
Dosyadaki şiirler ise bu iki dönemin iç içe geçtiği, 
farklı bir dil bütünlüğü yansıtıyor.
Şiir genelde “anlarla” uğraşır. Gerçekliğin 
verili olmayan köşelerini kavramaya yönelik, 
bütünlüklü bir çabadır aynı zamanda. İlk 
dönem şiirleri, yaşımdan ve “cahilliğimden" 
kaynaklanan, mimari bakımdan hayli zayıf, 
gelgeldim underground alt kültür melanko­
lisinden mitolojiye varasıya zengin bir yataktan 
beslenen ürünlerdi.
Elbette ki çok yetersizdiler. Gelenekle ilişkiye 
geçtiğinizde işler değişiyor, ne yapmanız 
gerektiğini söyleyen ustalar sarıyor çevrenizi. 
Yalınlığın, anlaşılırlığın bir erdem olduğuna çok 
kolay inanıyorsunuz. Bugün yazmaya çalış­
tıklarım geniş kesimlerce okunup beğenilme 
arzusunu terk etmiş şiirler. Dildeki bütünlük 
arayışımsa zaten yaşantımdaki kör uçuşumun 
bir uzantısı, kimi zaman da onun panzehiri.
- Müzikle de ilgileniyorsunuz. Müzik ve şiir 
arasındaki etkileşimi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Troubadour ya da Dertsiziks değilim. Müzik 
ve şiiri içimde, şizofrenimi yansıtan bir ortak
yaşarlığa zorlamakla yetiniyorum şimdilik. 
Şarkı sözü yazmak şüre pek bir şey kazandır­
mıyor. Murathan Mungan’ın bazı ana imge me­
kaniklerini Yeni Türkü’ye yazdığı sözlerde ele 
vermiş olmasının bu usta şair için o kadar da iyi 
olmadığını düşünüyorum. Yarın sinema da ya­
pabilirim, tiyatro ya da resim de. Müzik bu 
balamdan bir değişkene işaret ediyor. Ana ek­
sen şiir ve edebiyattır.
- Bu on şürin bir bütünü oluşturan parçalar 
olduğundan söz edebiliriz sanırım. Şiir kitabı 
projesi var mı?
Şiirler, evet, belirli bir bütünlüğe işaret edi­
yorlar. Daha çok mimari olarak. Kış sonunda 
tamamlamaya çalışacağım bir kitapta bir ara­
ya gelecekler. Ama Yeats’in dediği gibi “Her 
şey ayartabilir beni, bu şiir yazma uğraşından” 
hareketle, yaşanmışlıkları da içinde eriten bir 
şiir dosyası bu. Bazı şiirlerde ise neredeyse sine­
matografik bir anlaum, şiirin kapılarını ardına 
kadar açarak anlama yeni şeyler ekliyor. Bu şi­
irlerin renk, müzik ve hareket bütünlüğüne 
ulaştığına inanıyorum.
- Bugünün Türk şiiri üzerine ne düşünüyorsu­
nuz? Popüler kültürün baskın olduğu gündelik 
kent yaşamında şiirin konumu sizce nedir?
Yazdıklarımda gündelik yaşamla eski metin­
ler, söylenceler ya da popüler kültür mitleri 
arasında bağlantılar kurmaya çalışıyorum.
Şiirin hesaba katması gereken şeyler 
çoğalmadıysa da değişti; çünkü hepimiz 
MTV’nin görüntü bombardımanından, şarkı 
sözlerinden, giderek mekanikleşen bir ses ve 
imge kalabalığından etkileniyoruz. Popüler 
kültürün iğdiş ettiği kitlelere ulaşalım, onlara 
şiirin güzelliklerini kanıtlayalım gibi bir şey de­
meyeceğim elbette, ama şiirin rövanşı alması 
için insan ilişkilerini bütün bu boyutlarıyla kav­
ramak gerekir diye düşünüyorum.
- Diğer yazın türleriyle de ilgileniyor musu­
nuz?
Bir ya da iki dergide görünmek benim için 
yeterlidir. Fazlasını istesem de olmaz zaten, 
yazdıklarımı düşünecek olursak. Şiir bir yana 
deneme üzerine eğilmek istiyorum. Bir başka 
tasan da otuz yaşıma geldiğimde, çaüsım çok­
tan kurmuş olacağım bir romana soyunmak.
hat kullanmamı, kelime oyunlanndan uzak, ba­
sit, yalın ve anlaşılır olmam gerektiğini, bunu 
dille değil başka türlü de yapabileceğimi, kolay 
ipucu vermemenin, kapılannı herkese tamamen 
açmamanın, sadece dil oyunlanyla değil, tam 
tersine kurguyla da olabileceğini öğretti bana.
- Öykülerinizde şiirsel bir dilin ağırlığı hissedili­
yor. öyküyü zorlayan öyküler çıkıyor ortaya so­
nuç olarak.
öykülerdeki sesi, dili çok seviyorum. Bu ki­
tapta da, dosyada da sokaktaki insanlann kul­
landığı dilden farklı bir dil yok. O kelimelerle, 
toplam altı yüz, sekiz yüz kelimem varsa onlarla 
oluşturuluyor bu öyküler. Onlar yer değiştiri­
yorlar, onlar o ses düzenine giriyorlar. Fakat 
“Evla”da bir eleştiri var kendime, kitapta bazı 
bölümlerde görselliğin aşırıya kaçtığını düşünü­
yorum. Ama keşke yapmasaydım demiyorum.
- Oğlak Yayınlarının “İlk Yapıdan” dizisin­
den çıktı "Evla”. Kitap nasıl yayımlandı ?
Kitap aslında yayımlanmayacak!!. Bir ya- 
zann ilk kitabı yayımlanmaz derler. Genelde ya­
zarlar yayınevlerinin kapılannı aşındınrlarmış
Kültür Servisi- Geçen yıl Doğan Yancı’nın 
“Evla” adlı öykü kitabı Oğlak yaymlan’nın ‘ İlk 
Yapıtları ’ dizisinden çıktı.Buyıl yazann öyküle­
ri Yaşar Nadi Nayır öykü Odülü’ne değer gö­
rüldü. Daha önce dergilerde öyküleri yayımlan­
mayan Yancı, ilk kitabının ardından farklı öy­
küleriyle okurlann ilgisini çekti.Üretken bir öy­
kücü olarak şimdiden ikinci kitabı üzerinde çalı­
şan Y ana, yeni yapıtında “Çocukluk, yetişkin­
lik, ölüme yakın zaman, hayat, aşk ve ölüm "ü 
ele aldığını, üçüncü kitabında ise öykülerini, 
“kötülük, özgürlük ve Tanrı’nın varlığı”nın nasıl 
uzlaşacağına yanıt arayarak yazacağını belir­
tiyor. D ana ile öykücülüğü üzerine konuştuk:
- “ 1980 yılında bir yazann uzanüsı olduğunu­
zu sanarak ve o yazan aramaya başlayarak” ya­
zarlığa geçtiğiniz belirtilmiş "Evla’ da. Bu yazarı 
arayarak mı öyküye admı attınız?
Farkına varmadan oluştu bende yazarlık. Bi­
linçli şekilde olmadı. Ama ilkokulda hikaye 
yazdığımı hatırlıyorum. Sınıfta Engin ve Coş­
kun adlı ikizler vardı. Gidip onlar üzenne hika­
yeler yazardım. Ama kesinlikle gerçekdışı şeyler. 
Sonra bunlan öğretmenime 
gösterirdim. Asıl nedeni ab­
lamın üniversite çevresiydi.
Onun felsefe okuması, arka­
daş çevresinde yapılan, edebi 
olmasa da felsefi tartışmalar 
beni çok etkiledi. Onlara öze­
niyor olabilirim çünkü hepsi 
şiir yazardı, kötü şiirlerdi lil-  
ki ama benim için çok güzeldi­
ler. Ben de Orhan Veli ye ben­
zeyen şiirler yazmaya 
çalışırdım. Kocaman defterler 
doldurmuştum. Kendimi bir 
yazarla karşılaştırdım, ama 
onun adını vermek istemiyo­
rum. Çünkü mürit olmayı 
sevmiyorum. İyi okurlar ya 
da iyi gözlemleyenler, onu be­
nim yazdıklarımda bulurlar.
- “Evla” ve yarışmaya 
katıldığınız dosyadaki öyküle­
rinizde görsel yoğunluğun, me­
tinle örtüştüğünü ve anlam olarak birbirlerini bü- 
tünledikleri görülüyor.Eşyalara farklı bakışınız 
var. Onları nesne olmaktan çıkarıyor, bir kişilik 
yüklüyorsunuz.
Örneğin bir sandalye... O sandalye benim için 
yaşıyor. Çünkü o sandalyenin içinde kurtlar var. 
Gece başlıyorlar ötmeye. Tann’ya şükür ahşap 
bir evde büyüdüm. Bana ahşabın, ölümün ve 
aşkın verdiği çok şey var. Gerçekten bu üçü her 
zaman takıntım oldu. Gece yer yatağında yatar­
ken o ahşap sandalyenin içindeki kurtların sesle­
rini dinlerken, o sandalyenin dolaştığını, benim 
üstümü örttüğünü düşünürdüm. Şimdi de farklı 
değil düşüncelerim. Objeleri onlann bizi gör­
dükleri gibi görmeye çalışıyorum.
- Mesleğiniz reklamcılıkla öykücü kişiliğinizin 
arası nasıl?
Rcklamalık bana disiplin adına çok şey ka­
zandırdı. Ben reklam yazarlığından çok şey öğ­
rendim. Reklam bir meslek, kesinlikle çok sevdi­
ğim, kendimi kaybettiğim... Ama yazarlık bam­
başka bir şey. Şimdi ikisi de benim ama hangisi 
diğerine ihanet ediyor bilmiyorum. Ama birbir­
lerini çok besliyorlar. Reklamalık, dili daha ra­
ama o kitap yayımlanmazmış, ya da onlar yayı­
mlamak istemezlermiş; ikinci yazdıkları kitap 
genelde ilk kitapları olurmuş. Ben de öyle düşü­
nüyordum açıkçası. Birkaç yayınevini gezdim, 
birkaçından yapıcı ya da olumsuz bir sürü eleşti­
riler aldım. Yayımlanamayacağını biliyordum. 
Sonra onu bıraktım. Ama Oğlak Yayınları çıktı 
ortaya. Çok uygundu ilk yapıtları serisi.
- Genç öykücüleri ve Türk öykücülüğünün bu­
günkü durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Yeni boyutlar kazandırabileceksek hikayecili­
ğe lütfen yazalım, ipin ucunu bırakmayalım diye 
düşünüyorum. Bu bence bir maraton. Bana bir 
bayrak teslim edildi ilk kitabımla. O bayrağı eli­
me sıkı sıkı tutuşturan Yaşar Nabi Nayır Ödül­
leri oldu. Bırakmayacağım, o maratona devam 
edeceğim ve gerektiği yerde teslim edeceğim 
bayrağı. Genç kuşak yazarları olarak disiplinsi­
ziz. Mutlaka yazdıklarını yayımlamamış, dergi­
lerde görünmemiş, kitap basmamış gizli şairler, 
yazarlar var. Bir gün hepsi büyük bir patlama 
yapacaklar, müthiş bir devinim var, hissediyo­
rum. Ben belki de onlann hızına yetişebilmek 
için yazıyorum.
Taha Toros Arşivi


Yaşar Nabi Nayır Ödülleri'ni kazanan Tuna Kiremitçi ve Doğan Yarıcı

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository