Taha Toros Arşivi, Dosya No: 37-Server Tanilli.



Not: Gazetenin "Sıfır Noktası" köşesinde yayımlanmıştır

Çalışlar, Oral

Istanbul Sehir University Repository

t T- *;i5Uo\
5 KASIM 1999 CUMA
BİR BAKIMA
SERVER [ANİLİ,t
Vardım ki 
Yurdundan...
"Kalem şuarası"ndan Bayburtlu Zihni’nin ünlü 
koşması -hatırlayacaksınız- böyle başlar. Belleği­
nizi tazelemek için ilk dörtlüğünü yazayım:
Vardım ki yurdundan ayak götürmüş
Yavru gitmiş ıssız kalmış otağı
Camlar şikest olmuş meyler dökülmüş
Sakiler meclisten çekmiş ayağı.
Söylendiği kadarıyla, 1828 yılında Rus saldırı­
sının yakıp yıktığı Bayburt’u gördükten sonra ya­
zar bu koşmayı şair ve baştan aşağıya hüzün do­
ludur şiir; halk edebiyatımızın da pırlantalarından 
biridir. Nevres Paşa’nın, onu güfte olarak alıp 
bestelediği bir “Şehnaz Dı'vân"\ vardır ki klasik 
müziğimizin unutulmaz eserleri arasındadır.
Gereği ne bu şiiri anmanın şimdi?
Okuduğunuz yazıyı çarşamba günü kaleme alı­
yorum; yarın İstanbul’a doğru yola çıkıyorum; siz 
onu okuduğunuzda ben yurtta olmuş olacağım.
Bir 18 yıllık ayrılıktan sonra...
Çok şükür, yanmış yıkılmış bir istila toprağı de­
ğildir göreceğim; derin sorunları da olsa, 76 yıldır 
ayakta kalmış ve daha da kalacak olan bir cum­
huriyetin yurttaşı olmanın gururu ile doluyum. Ki­
mi olumsuz yönde pek çok değişiklikle karşılaşa­
cağım. Ama şu anda düşündüğüm, ayak basa­
cağım sevgili yurdumun taşı-toprağı, havası su­
yu ve hele hele insanları... Yüzyıllarca çilekeş ol­
du o insanlar, bugün de öyledirler; ama inanıyo­
rum ki bir gün bahtları değişecek.
★
Vardım ki yurdundan...
Beni, ilk anda en çok çarpacak olan, bir 18 yıl 
önce ayrılırken arkamda bıraktığım insanlardan 
-yakın olarak, dost olarak- bir daha hiç göreme­
yeceklerim. Bir Uğur Mumcu vardı, bir Muam­
mer Aksoy ve daha nice sevdiğim insan vardı. 
Bugün yoklar! Onlara en son Ahmet Taner Kış­
lalı katıldı. Bunlar beklenmedik ölümler. Ecelle de 
olsa, gelir- ayak iki insanın ölümüyle de sarsılmış 
haldeyim: Biri, Mahmut Tali Öngören, öteki Ok­
tay Kurtböke.
Ne diyeyim? Ölüm adın kalleş olsun!
★
Vardım ki yurdundan...
Bir 18 yıl önce ayrılırken 12 Eylül olmuştu; ülke­
nin üstüne onun karabasanı çöküyordu gitgide. 
Olmadık yıkıntılara yol açtı o darbe. Bugün için­
de çırpındığımız sorunlar bataklığının kaynakları 
elbette 1980 öncesine de çıkar; ta 1950'lere ka­
dar uzatabilirsiniz onları, uzatmalısınız da.
Ama yazgımızı belki asıl belirleyen, 12 Eylül ol­
du.
Şimdi, üstelik yeni bir yüzyılın eşiğinde ve bir ka­
rar anındayız. Çağdaş tarihinde böyle anları ol- 
muşturTürkiye’nin. Nice badireleri, aklın ve uzgö- 
rünün ışığında atlatmasını bilmişizdlr. 21. yüzyıl­
da, inanıyorum ki dünya bir başka dünya olacak; 
her halde eskinin devamı olamaz.
Bu dünyanın içinde yerimizi almaya bakalım!
Türkiye’nin zengin birikimi, aydın kadrosu, öz­
verili halkı, yollan açacak türdendir.
En çok merak ettiğim de, gençler... Bir 18 yıl ön­
ce doğan çocuk, bugün bir babayiğit. “Cumhu- 
riyet’in değerleri" ile donanmış genç insanlar, 
“maküs talihimizi yenebilir ve yarınlarımızı ışıta- 
bilirler.
Gençlerin önünü açalım!
Onların karşısına çıkarılmış her yasağı, güzel 
yarınlar için bir tehlike olarak görelim.
★
Vardım ki yurdundan...
Kültürü her zaman ışıyan bir ülke oldu Türkiye. 
Edebiyatın, sanatın, bilimin kadroları görevlerinin 
bilinciyle davrandılar hep. Onları görmeden de ta­
nıyorum; bu kez “ruberû" konuşacaklarım ola­
cak.
Gelirayak okuduklarım da var: İnci Asena, 
Amsterdam’dan adıyla -Adam Yayınlarından çı­
kan- “Fotoğraf Arkası Notları "m o gizemli kente 
kadar uzatmış. Nasıl da ilginç! Ya Sevgi Özel’in 
-Bilgi Yayınevi’nden çıkan- Bir Bulut Ayağıma Do­
landı ’sı? O güzelim Türkçesiyle ve insanı saran bir 
sıcaklıkla anlatıyor. Vecihi Timuroğlu’nun -Kalan 
Yayınlarından yayımladığı- Bir Sürgünün Ezgile­
ri ile Büyü’sü, hele bu sonuncuda Simin için yaz- 
dıklan, çağdaş şiirimizin en güzel örnekleri arasın­
dadır. Oğuz Tansel, -Yapı Kredi Yayınları'nda çı­
kan- Dağı Öpmeler’de, bütün dünyayı kucaklıyor.
Ve son olarak, Gündüz Aybay’ın Sözcükler 
Üzerine Anımsatmalar’ı. Bir dili ayakta tutan, ay­
nı zamanda o dilin tutkunlarıdır; yaptıkları, kültü­
rün yanı sıra, bir yurtseverlik görevidir aynı za­
manda. Gündüz Aybay onlardan biri. Külyutmaz 
birtitizlikle izliyor yayınları. Dileğim, hep sürsün bu 
keskin dikkati ve bizleri, dilinde yanlış yapmak 
ayıbından kurtarsın!..
NOKTASI/ ORAL ÇALIŞLAR oralcalişlar@turk.net
Server Tanilli ve Haluk KırcıHaluk Kırcı, 20 yıl önce, bir grup ülkü­cüyle birlikte 7 TİP’Iİ genci boğarak ve 
kurşunlayarak öldürmüştü. İşlediği cina­
yet, siyasi suçlar dışında adi suç kavra­
mı içine sokulduğu için af kapsamına gi­
riyor. Ancak 7 kez idam almış olması, o- 
nun bu aftan yararlanmasını zorlaştırıyor. 
Ülküdaşları, onu bu durumdan kurtar­
maya çalışıyorlar.
MHP’lilerin Haluk Kırcı’yı neden kur­
tarmak istediğini hepimiz biliyoruz. An­
cak kafalarda bazı şüpheler de var. Aca­
ba, Kırcı’ya önceden bir söz mü verildi? 
Belki de Kırcı, bu cinayetlerin ve başka 
ülkücü cinayetlerinin arkasındaki azmet­
tiricileri açıklamakla binlerini tehdit edi­
yordur?
Ancak MHP’lilerin ısrarını anlıyoruz. 
Şu anda parlamentoda benzer eylemler 
nedeniyle yargılanmış, hatta hüküm giy­
miş MHP milletvekilleri olduğu biliniyor. 
Kırcı’nın neyi eksik diye düşünüyor ol­
malılar. Zaten hazırlanan tasarı kabul edi­
lirse Kırcı’yı diğer arkadaşlarıyla birlikte 
parlamento çatısı altında görmemiz de
mümkün olacak. Parlamentoya girdiğin­
de ülkücü ağabeyi Teğmen Necdet 
Güçlü’nün katili İbrahim Doğan’la da 
birlikte olur. Bir uzman doktor olarak İb­
rahim Doğan, Kırcı kardeşinin kulak, bu­
run ve boğazında oluşmuş bir tahribat 
varsa onları da zevkle tedavi eder.
Şaka bir yana, MHP’liler, Kırcı’nın ka­
rıştığı cinayetlerin geçmişte kaldığını, ar­
tık bunların unutulması gerektiğini ve ye­
ni bir sayfa açılması zamanının geldiğini 
söylüyorlar. Kan davası gütmemekten 
söz ediyorlar. Bir an için, vahşice öldü­
rülmüş onlarca aydınımızı, gencimizi; 
Abdi İpekçileri, Kemal Türkler’leri, Ca- 
vit Orhan Tütengil’leri, Doğan Öz’leri 
unuttuğumuzu varmayalım. MHP'liler 
unutuyorlar mı? Örneğin, siyasi suçların 
affına yasak getiren anayasa maddesinin 
değiştirilmesinden yanalar mı? Bugün 
sırf duvarlara yazı yazdığı, pankart taşı­
dığı, mitinge katıldığı için ‘örgüt üyesi’
olduğu gerekçesiyle binlerce genç, 
TCK’nin 168. maddesinden mahkûm 
edildi. MHP’liler bunların affına ne diyor­
lar? Bunlar affedilse geçmişe sünger çe­
kilmiş bile sayılmayacak. Ancak kimse 
bu maddelerin af kapsamına alınmasını 
akıllarına bile getirmiyor. En çok da bu 
türden iyileştirmelere MHP’liler karşı çı­
kıyorlar.
★★★
Server Tanilli, Kırcı’nın 7TlP’liyi öldür­
düğü dönemde, Ktrcı’nın ülküdaşları ta­
rafından ölümüne kurşunlandı. Yaşadı, 
ancak sakat kaldı. O gün bugündür te­
kerlekli sandalyeye muhtaç olarak yaşı­
yor. Server Tanilli, bir bilim adamı oldu­
ğu, bir aydın olduğu, bir demokrat oldu­
ğu, bir solcu olduğu için ülkücülerin kur­
şunlarının hedefi haline gelmişti. Tanilli, 
acısını kuvvete dönüştürdü. Çok değer­
li yapıtlar vermeye devam etti. 12 Ey- 
lül’ün acımasız koşullarında yurtdışında
yaşamak zorunda kaldı. Hakkında dava­
lar açıldı, yakalama kararları çıkarıldı.
Şimdi, 18 yıl sonra ülkesine dönüyor. 
Onu yok etmek isteyenlerin inadına, ül­
kesine ve insanlarına merhaba diyor. 
Şimdi düşünüyorum da, Tanilli bugün bir 
konuşması nedeniyle ceza almış olsay­
dı, hazırlanan af kapsamı dışında kala­
caktı. MHP'liler de, devlete karşı suç iş­
lediğini söyleyerek onun içeride kalması 
gerektiğini savunacaklardı.
Devlet, bugün hâlâ solcu olduğu için, 
dosyalarında not bulunan memurlarını 
terfi ettirmiyor, sürgüne yolluyor, kadro 
vermiyor. Bu olumsuz notların birçoğu­
nu ise devlet bürokrasisine egemen olan 
ülkücüler düşüyorlar.
Evet, geçmiş unutulmalı. Ama biz hâ­
lâ birçok aydınımızın katilinin kim oldu­
ğunu bile öğrenemedik. Hangi yeşil pa­
saportlu ülkücünün kimi öldürdüğünü 
öğrenmemiz bile mümkün olmadı. Bu öl­
dürme kararlarının kimler tarafından alın­
dığını da son Türk Devleti aydınlatama­
dı.
Geçmişi ne için unutalım? Barış ve de­
mokrasi için mi, özgürlük için mi? Yoksa 
bu ülkenin değerlerini birer birer yok 
edenler iktidara gelsinler diye mi? Parla­
mentoyu onlar doldursunlar diye mi?
Abdi ipekçi’nin kızı Nükhet’e, Doğan 
Öz’ün kızı Bengi’ye, Tütengil’in kızı De- 
niz’e ve daha nice aydınımızın yakınları­
na ne diyeceğiz? Çünkü onların katilleri 
ne yakalandı ne de mahkûm edildi. Üs­
telik, onlar katillerin kim olduğunu da bi­
liyorlar.
Server Tanilli, tekerlekli sandalyesiyle 
20 yıl sonra, onlarca eseri arkasına ala­
rak Türkiye’ye geliyor. Haluk Kırcı, kaç ki­
şiyi öldürmüştü?
Kesinleşmiş 7 cinayeti var. O da geli­
yor, arkasında sayısız cinayetle. Sahi! 
Türkiye’de demokrasi ve çok partili rejim 
mi vardı?..
Kırcı af kapsamı içinde, Tanilli dışında. 
Yok öyle şey, burası Türkiye...
Taha Toros Arşivi
5 6


Server Tanilli ve Haluk Kırcı

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/173643/3/001515601006.pdf

Server Tanilli ve Haluk Kırcı

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository