Taha Toros Arşivi, Dosya No: 109-Hasan Ali-Can Yücel.

Not: Gazetenin "Politika ve Ötesi" köşesinde yayımlanmıştır

Mehmed Kemal

Istanbul Sehir University Repository

5 E K İM  1988
POLİTİKA YE ÖTESİ
MEHMED KEMAL__________
Candan Şiirler...
Can Yücel, babasına adadığı Yazma’dan (1950) bu yana se­
kiz şiir kitabı çıkardı (Sevgi Duvarı, Bir Siyasinin Şiirleri, Ölüm 
ve Oğlum, Şiir Alayı, Rengârenk, Gökyokuş, Çok Bi Çocuk. Son 
kitabının adını neden Çok Bi Çocuk koydu diye bir hayli düşün­
düm. Yunan ve Roma düşünürleri vardır; adları anılırken Milât­
tan şunca yıl önce, şunca yıl sonra derler; Can onlara benziyor­
du. Her sözünün önünde ve ardında bir hikmet vardı, işte şu 
üç dizeyi okuyorum:
Çok sabıkalı, ama çok çocuk bi çocuktun
Hep o ihtiyarlamış çocuk bahçen içinde
Ve hâlâ içerek.
Biliyorsunuz, Çan’ın babası Haşan Ali Yücel’dir. Eskiden CaıY 
dan söz edilirken ‘Haşan A li’nin oğlu’ derlerdi. Şimdi ünü öyle­
sine yaygın ki Haşan Ali Yücel’den söz edilirken ‘Çan’ın babası’ 
diyorlar. Kitabın kapağında bir kartpostal var. Belli yurtdışında 
bir geziden atılmış. Can da bunca yıl saklamış. "Evladım Can”, 
diye başlıyor. “ Mektubunu seve seve okudum. Büyüdüğünü söy­
lüyorsun; buna pek sevindim. Fakat çocuğum, büyümek öyle ko­
lay olmuyor. Bak ben koca adam olduğum halde ‘büyüyemedim’. 
Büyümek için büyüklerin sözlerini dinlemek, onların büyük iş­
lerini yavaş yavaş öğrenmek lazım. Bu resimde gördüğün ço­
cuk çember çevirecek yaşta iken ev yapmasını da öğrenmeye 
çalışıyor. Ben sana bunların hepsini öğreteceğim. Sen de onla­
rı güzel güzel yapacaksın, değil mi yavrum? Gözlerini öper, öpe­
rim Çan’ım.”
Posta kartının üstünde çember çevirirken ev de yapan bir ço­
cuk resmi var. Haşan Ali Bey gittiği yurtdışı bir geziden bunu 
atmış. Görünüşünde çok savruk sanılan Can da bu kartpostalı 
altmışına gelene değin saklamış. Yazılan sözler, çember, ev, ço­
cuğun elindeki sopa uyum içinde. Kitaba kapâk olmuş, ustaca...
Can Yücel 1950 yılında yayımladığı Yazma’da “O bir sakız ağa­
cıydı, alelâde; / Bir gün o yeşil sahile çıktı geldi, / O zaman bu 
zaman memnun yerinden; / Seyreder bulutları, göğü, denizi.”  
gibi yumuşak şiirler söylerdi. Bu arayışı onu sövgülü şiirlere ka­
dar götürdü. Son taşlama, yergi diyebileceğimiz şiirlerinde ağ­
zını bozar, Eşref, Neyzen Tevfik olur. Elbette Eşref ve Neyzen’in 
daha okuryazarı. Bir konuşmasında, “ Ben şiiri ciddiye almıyo­
rum ki zaten, yeter ki şiir beni ciddiye alsın”  derse de inanma­
yın; ömrünü şiire vermiştir. Şiirleri dillenmediğinde üzüldüğünü 
çok görmüşümdür. Bir başka konuşmasında da, “ Şiir ki hem be­
lâdır, hem mevl * ’ demez mi? Bir Siyasinin Şiirleri’nde başkal­
dırı vardır. Bir yere tıksalar bile savaşmayı bilir. Sözcükler elinde 
birer molotofkokteyli gibidir, nereye fırlatsa patlar. Dıştan sere ser­
pe, vurdum duymaz gibi görünse de şiirin kendine özgü disip­
lini altındadır; ister sarhoş olsun ister ayık; ister uyur gezsin is­
ter uyanık... Onun şiirini ironi ve kara mizahtan epik ve lirik ola­
na değin uzatırlar. Arkaik ve mitolojik bulanlar vardır. Güncel ve 
fantastik bir çizgiye oturturlar.
Bu kitapta dört ağıt var: Oktay Rifat, İdris Küçükömer, İlhan 
Koman, Atilla Tokatlı için... 1960 yıllarında bir gün Oktay’ın Kuz­
guncuk’taki evine gidiyorlar; Cevat var, Teoman var. Kapıyı Ok­
tay açıyor, gözlerinde deniz hareleri,
“ Ne iyi ettiniz de geldiniz çocuklar, diyor, sosyalizmi görece­
ğim gelmişti.”
Değil sosyalizmi görmek, Oktay’a Aşiyan’da yatacak bir karış- 
lık yer vermediler. Hâlâ içime oturur. Ulvi Uraz öldüğünde böyle 
olmuştu. Aşiyan’a gömülmek istemişti, ‘yer yok’ demişlerdi. So­
nunda isvan ağırlığını koydu da yer bulundu.
Can, ağıtların yanında kitabına bir de yergi şiiri almış. Eski 
dostlar ne de olsa şarap gibi eskimiştir, değer bilinir. Şiirin adını 
Alttan Almayan Altan koymuş. Şöyle diyor:
Satranç masasında 
konuşulmaz be Çetin
Taşın sür derler adama
Sittin senedir sırtındaki o 
sivri Ada'yı
Hem Şah olmaktan evladır mat
Dememiş miydin sen Fil Tarihinde
Yergiler de ağıtlar gibi dokunaklı Çan’ın şiirlerinde... Ne ya­
palım öyle...
Taha Toros Arşivi


Candan şiirler...

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/167105/3/001513171006.pdf

Candan şiirler...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository