Taha Toros Arşivi, Dosya No: 112-Leyla Sa

İleri, Selim

Istanbul Sehir University Repository

Leyla Saz Hanım 
düğünlerde
Selim İLERİ
EYLA Saz Hanım on yaşındayken saray 
sofralarında sabah kahvaltılarını yakın-
____ i dan saptayacaktır: Bal, kaymak, peynir,
reçel, soğuk kavurma, yumurta. Öğleyin ve ak­
şamleyin getirilen tablalarda İse “daima bir tür­
lü et, bazan tavuk, börek, tatlı, birkaç sebze ve 
pilav vardır.” Makarna nadiren yenilir. Tabaklar 
kapaklı gümüş veya Saksonya’dır. Bazan da ke­
narı gümüşlü büyük tepsilerde yine reçel, kaşar j 
peyniri, zeytin, sucuk, pastırma, havyar ve yeşil , 
salata öğle üzeri saraylılara getirilir. Yalnızca sa­
raya mahsus, özel olarak hazırlanan, tadı enfes, 
bir tür tuzsuz beyaz peynire külah peyniri den­
mektedir. Bazan da dışarıdan çırak saraylılar us­
kumru, midye dolması gibi yemekler gönderirler.
Şair Leyla Saz Hanım derken hatıralarının dü­
ğün faslına geçer. O, elbette sadece sultan dü­
ğünlerine katılmıştır.
Mesela Sultan Mecit'in kızı Mûnire Sultan'- 
ın gelin mücevheratını gayet yakından görmüş 
ve bir daha unutamamıştır. Mücevherler mahfa­
zalarından çıkarılıp, gümüş tepsinin içine yayıl­
mış al kadifenin üstüne konmuştur Resimli sal- 
kımlı pırlanta bir gerdanlık hakikaten gönül çe- 
llcldlr. Gerdanlık aynı zamanda yarım parça ba­
şa takılırsa, küçük bir taç şeklini alacak, resimli 
salkımları saçların arasına yayılacaktır. Büyük 
bir kuyruklu yıldız iğnenin ise pırlantalar kakıl­
mış muhteşem kuyruğu durmaksızın titremek­
tedir. Al kadife üstünde ayrıca elmas hilaller göz 
kamaştırır. Gagalarından kavuşur bir çift tavus- 
kuşu da mücevherat arasındadır. Münire Sulta- 
nefendi pırlantadan yapılmış, bağlı kurdela şek­
linde üç parça, Frenkbağı denen İğneyi arada bir 
Leyla Saz'ın göğsüne takacaktır.
Refia Gelin Sultanefendi'nln servetler değe- ' 
rlndeki entarisini aktarmadan geçmeyelim. En- | 
tari koyu mavi üzerine sırma İnci ve pırlanta çi- i 
çeklerle bezenmiştir kİ, hanedan ailesinin kızı- ı 
nada ancak böylesi yaraşır. Kenarlar sırmalı in- j 
elli, dantelli, belden iliklenir üç etek yine işleme- ;
İldir. Geniş yakadan ve kollardan görünen ipek 
tül gömlek yine dantellerle bezenmiştir Gelin 
telleri altın yaldızlıdır. Sorguç yerine adamakıllı 
İnce beyaz bir tüy takmıştır Refla Sultan.
Leyla Saz Hanım, sözkonusu düğünde ley- 
lakl, tüysüz kadifeden bir giysiyi tercih etmiş, an­
nesiyse toz rengi, klaptanla dokunmuş, klaptan 
harçlı bir kumaşı. Padişaha takdim olunma me­
rasiminde, Adile Sultan -o, Sultan Mahmut'un kı­
zı, padişahın kızkardeşidir- kerimesiyle eş, fıs­
tıki İle saman) arasında açık renk bir tuvalet gi­
yecektir. Tuvalet İnce atlastan ve dekolte yaka­
lıdır. İzzet Paşa nın annesi İkbal Hanım beyaz tel­
le satrançlı dokunmuş, yeşil ince bürümcük üç 
etekle merasime katılır. Anlatıcımız bu giysile­
ri, bu tuvaletleri oncazaman sonra akıllara dur­
gunluk verici bir bellek gücüyle tasvir etmekte­
dir.
Düğün merasiminde alt katta pek çok altın 
para serpilirken, Leyla Saz, parmaklık arasına 
düşen bir yarım lirayı almak İster. Fuat Paşa nın 
haremi hanımefendi atmaca gibi atılıverecektir.
—A Leyla! Sen her vakit toplarsın. Bu benim 
kısmetimdir.
Çocuk Leyla Saz'ın yarım lirada gözü kalır, 
keyfi kaçar. Sazlar, oyunlar bile sevindirmeye- 
cektir artık.
Epey bir zaman sonra Sultan Abdülmeclt'in 
büyük kızı Fatma Sultan da evlenmiş, Leyla Saz ­
la hemşiresi Ortaköy dekl saraya çağrılmışlar­
dır. Düğün ertesindeki bu ziyarette Fatma Sul- 
tanefendl ağırbaşlı görünmeye uğraşmakta, 
kendisiyle bir yaş hemşire Advlye Hanım da ay­
nı tutumu yeğlemektedir. Ne var kİ Haznedar Us­
ta geçmiş günleri eşeleyecektlr:
—Advlye Hanım, Sultanefendi sarılar giyinip 
Çırağan sofrasında koşarken sen de “Kanarya 
kuşu koşuyor, tutalım-tutalım” diye arkasından 
koştuğunu unuttun mu?
Sultanlar, düğünler, sabah kahvaltıları orta­
lıktan kaybolup gittiğinde Leyla Saz Hanım anı­
larını yazar. Hayır, macera bitmemiştir. Gün ge­
lir Leyla Saz ın bu hatıratı birtakım açıklayıcı not- 1<
larla yayınlanır. Düzenleyici, İkide birde devre­
ye girip, o düğünlerin kaç paraya mal olduğunu, (ı 
devlet hâzinesinde ne gibi sorunlar yarattığını |( 
vurgular, hatırat yazarının masalı andırır anlatı- n 
mına kakavanlıklar ettiğini ayırt bile etmez.
Taha Toros Arşivi
a
. 
rt


Leyla Saz Hanım düğünlerde

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository