Taha Toros Arşivi, Dosya No: 106-Midhat Paşa. Not: Gazetenin "Takvimden Bir Yaprak" köşesinde yayımlanmıştır

Ulunay, [Refi Cevad]

Istanbul Sehir University Repository

.AKVIMDEN BİR YAPRAK - 7 7 - r ^ ı r ^ y
Midhat Paşanın Kemikleri
ÜLUNAY
f " l  azetelerln verdimi bir habe­
re süre «Tâli» de medfun 
Midhat Paşanın kemiklerinin a' 
nayurda getirilerek Hürrlyet-i- 
Ebediyye tepesine konulmasına 
karar verilmiş ve hükümetin bu 
talebi Suudi Arabistan devleti 
tarafından kabul edilmiş.
Midhat Paşa büyük bir inkılâp 
adamıdır. Mutlak idareye karşı 
millet mürakabesl esasına İsti­
nat eden meşrutiyeti kurmak 
yolunda uğraşmış ve bütün sa­
mimiyeti İle bağlandığı bu kana­
at uğrunda hayatım fedâ etmiş­
tir. Midhat Paşa bu inkılâba kal­
kıştığı esnada Türkiye impara­
torluğunun tahtında Sultan I- 
kbıcl Abdülhamltten başka bir 
hükümdar olsaydı belki muvaf­
fak olurdu. Fakat tarihin sey­
rinden anladığımız üzere siya 
sette Midhat Paşaları değil daha» 
onun gibi nicelerini atlatacak ka 
dar zeki ve ince bir politikacı 
olan tklnd Abdülhamit ile uğraş 
inak kolay İş değildi; mücadele- 
(Devamı Sa. 5, Sil. 5 de)
Midhat Paşanın 
Kemikleri
ULUNAY
(Baş tarafı 1 incide)
de Midhat Paşa mağlûp oldu ve 
zaman gösterdi ki merhumun 
bir «Kara sevda» gibi tutulduğu 
Meşrutiyet, memleketi kurtar­
mak şöyle dursun onu felâket­
lere sürüklemiş; sarayın İstib­
dadını yıkmış fakat yerine bir 
«Zümre istibdadı» ikame eylemiş 
tir. İkinci Abdülhamldin mutlak 
İdaresi «Meşrutiyet» kelimesini 
Kamuslardan bile kazımıştı; o- 
nu lstihlâf edenler ise «îdare-1- 
meşruta» yı «îdare-i- örfiye» 
şekline sokarak hürriyetperver - 
lerden idam çardakları kurmuş­
lardır ve temeli adalete dayan- 
mıyan her devlette olduğu gibi 
o koskoca imparatorluk on sene 
içinde çatır çatır yıkılıp göçmüş­
tür. Türk imparatorluğunu bu 
hale getirenlere biz yine türbe 
yapıyoruz; o da başka bir hikâ­
yedir.
Midhat Paşa bir «Hürriyet» 
şehit!» dlr. Onda şüphe yok... 
Bu hürriyet şehidi Tftlf zindanın­
da öldürüldüğü zaman oraları 
yftdellerden sayılmıyordu. Türk* 
ler, oraları kan dökerek fethet­
mişler anavatanın eczasından 
yapmışlardı. O mübarek beldele­
rin elimizden çıkmasına —ibret 
alınacak hal değil m i?— yine bu 
muhterem şehidin aşk İle bağlan 
dığı «Meşrutiyet» in nftehil el­
lerde aldığı şekil sebep olmuştu.
Midhat Paşanın Türk tarihin­
de ehemmiyetli bir mevki tutan 
bu fedakârlık sayfasını ne diye 
oradan koparıp çıkaralım? Ni­
çin bir hürriyet şehidinin o mü­
barek belde ile alâkasını tama­
men kaldıralım? Buna hakkı­
mız var m ı? Oraların asırlarca 
bizim olduğunu anlatacak hiç 
bir delilimiz kalmasın mı? Her 
şeyi silelim mİ?
Midhat Paşa muhtelif eyalet­
lerde valilikler yaptı; onun Tuna 
valiliğinde ettiği hizmetlerin iz­
leri hâlâ hâkidir; Bulgaristanda 
heykelinin bile dikildiğini söyler 
ler. Halbuki bunıın nerede oldu­
ğundan bile haberimiz yoktur.
Midhat Paşanın Bağdat valili­
ği İse Türk idaresinin bir şahe­
seridir; kısacık bir zamanda 
Bağdadı «Beiıişt âbâd» sıfatına
hak kazandırmıştır! Türklyenin 
hiç bir yerinde hattâ daha Istan 
bulda bile tramvay yokken Bağ- 
datta tramvay yaptırmış; Fran- 
sadan ; mühendisler getirterek 
Dlclede vapur işletmiş; yollar; 
caddeler açtırmış, Ahmet Mithat 
Efendiyi beraberinde götürerek 
(Zevrft) isminde bir gazete çı­
karmış; Bağdadın Şark ticaret 
münakalesinin en mühim transit 
merkezi olduğunu takdir ederek 
şehre hak ettiği ehemmiyeti ver­
miş; Bağdattan geçen civar dev­
let hükümdarlarını misafir et­
mek için saray yaptırmış... Hâ­
lâ mevcuttur ve Irak hükümeti 
bıı binayı hâlâ kullanır.
Midhat Paşa bunları pek kısa 
bir zamanda vücude getirmiş.
Ya biz? Midhat Paşanın hâtı­
rasına hürmet olarak —rica ede­
rim— no yaptık?
Yapa yapa Emniyet Sandığın­
da merdiven altına bir (büst) ü- 
nü koyduk.
Şimdi de bir tslâm diyarından 
kemiklerini toplayıp buraya ge­
tirmeğe kalkıyoruz. Fakat beyhu 
de zahmet ediyoruz.
Midhat Paşa, uğrunda hayatı­
nı verdiği «Meşrutiyet» i ne hale 
getirdiğimizi görerek mezarında 
çatırdaya çatırdaya kemikleri 
un ufak olmuş, getirecek bir şey 
do kalmamıştır.
Zaten Müslüman, şehit olduğu 
yero gömülür; oradan oraya ta­
şınmaz.
Bırakalım. Bu tarih kitabesi 
yerinde kalsın!
Taha Toros Arşivi


Midhat Paşa'nın kemikleri

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository