Taha Toros Arşivi, Dosya No: 2-3-Abalıoğlu, Yunus Nadi, Nadir Nadi, Doğan Nadi. Not: Gazetenin "Günlük" köşesinde yayımlanmıştır

Birsel, Salah

Istanbul Sehir University Repository

G Ü N L Ü K
S A L A H  B İ R S E L
Nadir Nadi sairdi
21 Ağustos 1991
azeteler Nadir Nadi’nin ölümünü 
haber veriyor.
Dün akşam büyüklerimizin surat­
larıyla TV’de duyurmuştu. Bugünkü 
Cumhuriyet’te İlhan Selçuk’un yazısı: 
“Akşam Olmayacak ki...”
Nadir Nadi gerçek bir Atatürk- 
çü’ydü.
Eşine, aralık aralık raslanan aydınla­
rımızdan, düşünürlerimizdendi. Sahte­
cilere kızdığı için onları “Ben Atatürkçü 
Değilim” diyerek ti’ye almıştı.
O da Atatürk gibi herkesin her şey ola­
bileceğine, ama şair olamayacağına ina­
nırdı.
Bana göre şairin ta kendisiydi.
26 Ağustos 1991
F aik Reşat Eslaf adlı kitabında Mahmut Paşa’nm (IV. yy.) Mevla- na Musannifiçin özel saygı've sev­
gi beslemesinin kimi kişilerin kıskançlık 
damarlarını kıpırdattığını söyler.
Bir gün Fenari Haşan Çelebi bile ken­
dini tutamayarak paşaya şöyle der:
-  Mevlana Musannifin yazmış oldu­
ğu yapıtlar üzerine benim birçok eleşti­
rilerim bulunmaktadır. Durum böyle i- 
ken bu adama o kadar saygı gösterme­
nize şaşırmaktayım.
Kıskançköpekleri hiçmi hiç ortadan 
kaldıramazsınız.
İş dünyasında olsun, politika alanın­
da olsun, sanat çevrelerinde olsun çeke- 
mezlik başköşeyi tutar.
Yunan sofisti Zoile de (İÖ. IV. yy.) 
kıskanç ve dar görüşlü eleştirmenlerden 
biriymiş. İşini gücünü Homeros’un kür­
künü yıkmaya verirmiş. Bu uğurda do­
kuz ciltlik bir inceleme de yazmış. Ama 
temelsiz görüş ve yergileri herkesi kas- 
kas güldürürmüş. Sonunda da Zoile a- 
dımn sözlüklere kıskanç ve haksız eleş­
tirmen anlamıyla geçmesine engel ola­
mamış.
Mehmet Pertev Paşa’nın başına da ne 
gelmişse yine garazcıİardan, gönlü tıka­
nıklardan gelmiş.
27 Ağustos 1991
hmet Haşim de kıskanç köpekler- 
dençokçekmiştir.
Cenap Şahabettin onun düzyazı­
sını tutar, ama adını şairler arasında an­
maktan fersah fersah kaçar.
Yahya Kemal ise bütün yaşamı bo­
yunca: "Haşim düzyazı yazsa, daha iyi 
bir şey yapmış olur” demekten bir an u- 
zaklaşmamıştır.
Yüz bin eyvah ki çağın gülmece - gül­
dürmece gazeteleri de Haşim’i sık sık sa­
raka eder. Biri:
3
Yorumlarken sair Ahmet Haşim’in şii­
rini
Yitirdim iyisinden aklı da anlayışı da
derse, öbürü de:
Zavallı Şinasi (1) görme bozukluğuna 
düşmüş
Dâhi görünür gözlerine Haşim budala­
sı
diyehöngürder.
Hececiler de Haşim’e karşıdır. Orhan 
Seyfi onun güçlü birdüzyazıcı ve de ace­
mi bir şair olduğunu ilan eder. Yusuf 
Ziya da her gittiği yere Haşim’in düzya­
zısının şiirinden, dilinin de düzyazısın­
dan üstün olduğu yavesini taşır.
Halit Fahri ise onun şairliğini sadece 
düzyazılarında görür. Nurettin Artam 
da güçlü bir düzyazısı olduğuna ey valla­
hi çeker, ama şiirinden hiçbirşey anla- a 
madiğini fıslamaktan geri kalmaz. S
Gazeteci Selami İzzet de onu kişiliği- o 
ne dayanarak vurmaya çalışır: §
-  Haşim mi? Aman onu bırak. İyidir < 
desem “Bana hangi yetkiyle iyi diyor” g 
diyecek. Fenadır desem “Bana fena de- a 
mek onun haddine mi?” diye çatacak. £
Yenikapı Mevlevihane Şeyhi Baki E- 
fendi de Haşim’in şiirine kapalıdır. Bir 
gün bir toplulukta:
-  Geçenlerde züppenin biri de çıkmış 
şiir diye “Göllerde bu dem bir kamış ol­
sam” herzesini yumurtlamamış mı? der.
Şu işe bakın ki şiir dostları o gün Ha­
şim’in evinde konak tutmuştur. Baki E- 
fendi ise oraya ilk olarak geliyor, üstüne 
üstlük Haşim'in evine geldiğini bilmi­
yordun
O gün orda Baltacıoğlu ile Abdülhak 
Şinasi Hisar da vardır. Hisar durumu 
kurtarmak için: “Efendim, işte sözünü 
ettiğiniz şiirin yaratıcısı karşınızda bu­
lunan, bizim pek aziz dostumuz ve pek 
çok beğendiğimiz şairdir” demişse de 
durumun buzluğundanhiçbir şey eksil- 
tememiştir. Baltacıoğlu iyisinden sıkıl­
mıştır. Haşim de gülümseme taklitleri 
yapmak zorunda kalmıştır.
Yüz bin aferin Sükufe Nihal’e ki o ger­
çek bir Haşim’cidir. Birçok türedilerin 
tersine şiirlerini, düzyazısından üstün 
tutar. Onun anlaşılmamış bir şair oluşu­
na, o eşsiz “Göllerde bu dem bir kamış 
olsam” dizesinin bile tartışma konusu 
yapılışına çok, çok üzülür. Yalnız, evet 
yalnız o da Haşim’de vezin ve uyak ku­
surları görür.
Fazıl Ahmet ise onu beğenir, ama bir 
yandan da zakkuma ve cehennem taşı­
na benzetir. Şiirlerinin albenisinin de 
bunlardan geldiğini fısıldar.
İzzet Melih de şairimizin yeni bir a- 
henk, yeni bir esin getirdiğine inanmak-
d^d
Başyazarımız Nadir Nadi “Keman Sokağı’nda. Yıl 1B82.
tadır. Gelgelelim bunu Yahya Kemal’le 
birlikte yaptığını söyler.
Edebiyatı Cedidecilerden Mehmet 
Rauf da şiirlerini yüceltecektir. Ama 
düzyazılarına daha sıcak bakışlarla 
yaklaşır. Kaldı ki Haşim, daha önce o- 
nun Siyah İnciler adındaki düzşiirlerini 
kucağına almıştır.
Servetifünunculardan Halit Ziya da 
Haşim’i gerçek bir sevgiyle över. Onun 
adamakıllı özel ve seçkin bir kişiliği bu­
lunduğuna inanır. Onu şair saymama­
nın bir günah olacağını savunur.
Daha ilerki yıllarda en babayiğit yargı 
da Ataç’tan gelir:
-  İki yüzyıl sonra bugünkü edebiyatı­
mızdan açarlarken ona “Ahmet Haşim 
Çağı” deyeceklerdir.
Haşim’in tüm şiirlerini ve yazılarını 
seven onlara değer gösteren bir çağdaşı 
da Yakup Kadri Karaosmanoğlu’dur.
Şairimizin onunla tanışması, dostluk 
kurmak istemesi de Karaosmahoğ- 
lu’nun Servetifünun’da Haşim’i göklere 
çıkaran bir yazı döktürmesinden sonra­
dır.
Haşim’le dostluk kuran yazarlardan 
biri de Abdülhak Şinasi Hisar’dır. Ona 
göre Haşim, özellikle Mercure de Fran­
ce dergisini okur, Vers Libre (Özgür Ko­
şuk) biçimindeki şiirleri beğenir. Henri 
de Régnier’ye de tutkundur.
Haşim’in, öleceğini kestirdiği günler­
de: “Ben ki tüm bedenimi kucaklayan
bir neşe içinde yaşardım” diye 
hayıflandığını da bize Hisar 
duyurmuştur.
Dostlukları o kertededir ki, 
bir arada bulundukları za­
man, çağın gazete ve dergile­
rinde yer alan tiriti çıkmış ya­
zılan, şiirleri birlikte okur, 
birlikte “vay beni” çekerler.
30 Ağustos 1991 
urgay Gönenç günlük­
lerine (Zamanın Sula­
rında) “alışılmış anlam­
aki günlüğün dışında yazı­
lar” gözüyle bakıyor.
Bencesi Gönenç, durduğu 
yerde, elini, kolunu uçuruyor. 
Kendi kendine kılçık atıp 
künde oturtuyor.
Zamanın Sularında dört 
dörtlük bir günlüktür. Dostu­
muz ne yapmışsa, ne okumuş­
sa, ne düşünmüşse tümünü 
büyük bir içtenlikle defterine 
geçirmiş. Frenklerbutüryazı- 
lara özel günlük (Journal inti- 
me) adını verir. Ama Gönenç 
ona bir edebiyat günlüğü de 
katmış.
Yalnız, belleği hep baş rol­
de. Yıllar yılı sürdürülmüş 
dostluklar, ezbere çekilmiş şi­
irler aralık, aralık gündeme 
geliyor.
Gerçekte şiirlerini kurarken 
de belleği öndedir. “Eski So­
kak ların  öyküsü şöyle:
1977’de pankreasa bağlı şeker düşme­
si yüzünden hastanededir. Orda Ehren- 
burg’un Fırtına romanını ikinci kez o- 
kur. (İkinci kez okumaya aferin.) Eh- 
renburg’un Fransız kentsoylularını an­
latırken: “Hiçbirinde yaşama sevinci 
gözlenemiyordu. Ama tümü ölümden 
korkuyordu” demesi aklına takılır.
Hastane çıkışı İzmir’in eski sokakla- 
rındadır. Bir süre sonra Ayvalık’a, res­
sam Orhan Peker’e gider. Onun kireç 
badanalı ve de süt mavisi aydınlıklı du­
varlara asılmış resimlerini görür. Du­
varların üzerindeki kedileri, sokağa sar­
kan çiçekleri izler. Bir yıl sonra da bütün 
bunları şiirine boca eder:
Bir de günün son ışıklarıyla
Süt mavisi aydınlanan kireç badanalı 
bir duvar
Bir yasemin usulca sarkar sokağa
Bitsen ne denli özlüyorum o eski sokak­
ları
Şimdi çevrem büyük küçük kentsoylu­
lar
Ne bir coşku ne yaşama sevinci yüzle­
rinde
Ama hep ölüm korkusundalar
Turgay aydınların ödünsüz yaşadık­
larına inanır. “Yanlış da olsa inançla 
yaşıyorlar” der. Ne ki onların roman­
tiklerini tehlikeli bulur. Yalnız aşın 
duygusal olanlara pek ses çıkarmaz. ◄
C U M H U R İ Y E T  DERGİ  17 K A S I M  1991 S A Y I  297
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 1 5 4 1 7 0 0 6 *
28


Nadir Nadi şairdi

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/167868/3/001515417006.pdf

Nadir Nadi şairdi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository