Taha Toros Arşivi, Dosya No: 228-Zeki Kuneralp. Not: Gazetenin "Pazarın Penceresinden" köşesinde yayımlanmıştır

Erez, Selçuk

Istanbul Sehir University Repository

12 MAYIS 1985 PAZARı
Selçuk Erez
PAZARIN PENCERESİNDEN
ANNELER
GÜNÜ’NDE
A nneler Günü’nde anneden ve bu kelimenin çağrıştırdığı “fe­dakârlıktan” bahsedilince aklıma önce Şevki Efsar Sul­
tan gelir, sonra da Bn.Sabiha Kuneralp: Birincisi 5. Murad- 
ın,İkincisi eski Büyükelçilerimizden Zeki Kuneralp'm annesidir 
5. Murad, cülusundan bir süre sonra akıl hastalığı geçirdiğin­
den tahttan indirilmiş ve Çırağan Sarayı’na kapatılmıştı. Abdül- 
hamid, Murad’m yeniden iyileşip yerini alabileceğinden çok kork­
tuğundan eski padişahın dış çevreyle temasını kesmiş, etrafını 
ajanlarla doldurmuştu. Abdülhamid’in Murad'ı ve annesini öl­
dürtmek istediği ve bu konuda fetvalar aldığı arşiv vesikaların­
dan bellidir.
O tarihte bu şekilde gözden çıkarılan eski padişah, tahttan in­
dirildikten sonra 28  yıl yaşamıştır: Bu süre içinde annesinin onu 
sağlığına kavuşturmak için gösterdiği çabalar etkileyicidir: Oğ­
lunu, boynuna 70 sülük yapıştırarak iyileştirmeye çalışan hekim 
lerden ümidi kesen Valide Sultan, muska yazan, tütsü yapan, 
okuyup üfleyen kimselerin peşine düşmüştür. Yıldız evrakı ara­
sında Şevki Efsar Sultan’ın bu konuda yazmış olduğu mek­
tuplar vardır.
15 Aralık 1876'da nefesinin etkili olduğunu duyduğu Ham- 
maliar Kethüdası Hafız Em ine yazar: “Tezkire-i aliyelerini 
aldım. Bundan sonra bakalım inşallah tesir eder... Ben 
evladımı yaradan Tannya emanet ettim, işte o kadar. Ba­
na devlet onun sıhhatidir.” Valide Sultan mektuplarını “Ma­
lumunuz” diye imzalar.
Oğlunun keyfi yerine gelsin diye Abdülhamide mektuplar yazıp 
elinden alınmış şahsi eşyasını, özellikle şehzadelik hatırası saat 
ve düğmelerin geri verilmesini ister.
Sultan Murad’dan herkesin ümid kestiği, doktorların "bir da­
ha iyileşmez” diye rapor verdikleri günlerde bile bir şey yapabil­
mek için didinir durur. En ufak bir iyilik belirtisi, bu anneye ça­
basını yıllarca sürdürecek enerji sağlar. İşte 30  Ocak 1877 yılın­
da yazmış olduğu bir mektup: “Efendim, denize düşen yıla­
na sarılır fetvasınca iyi kötü kimi bulduk ise okutup ter­
tiplerini rica ettik. Fakat mektubum vech üzere olam a­
dı. Evladımı evvel Allah’a, saniyen Resulullah’a ve sali­
sen size teslim ediyorum, her ne türlü ister isen icra 
edin. Bir ayak evvel çaresine bakmanızı rica ederim .” 
Bu çabalar sonuç verir: Murad’ın aklı yavaş yavaş başına ge­
lir. Anası mektuplarında bundan bahseder: “Aradasırada iyi­
leşir gibi olur. Maşallah öyle kendi kendisine evvelki gibi 
söylemiyor!”
Eski padişah iyileşir ama Abdülhamid’in onu serbest bırak­
maya niyeti yoktur. Esareti, hayatının sonuna kadar sürer Öl­
düğünde onu anasının Yeni Cami Türbesi ndeki mezarının ya­
nına gömerler.
Zeki Kuneralp’in hayatı da güçlüklerle, dramlarla doiudur: 
Sekiz yaşındayken babasını linç ederler. Annesi o tarihte çok 
gençtir ama evlenmez, kendini oğluna adar. Onu alıp Avrupa'­
da yaşayan bir akrabasının yanına götürür. İsviçre’de büyütür. 
Başından geçen bunca felakete rağmen oğluna vatan sevgisi aşı­
lamıştır: Yurda dönerler; Zeki Bey. 1941'de Dışişlerine girer. 
En değerli büyükelçilerimizden biri olarak uzun yıllar devlet hiz­
metinde çalışır. Son görev yeri olan Madrid'de 35 yıllık eşinin 
Ermeni teröristlerce öldürüldüğüne şahit olur.
Halen emeklidir ve bir omurilik hastalığı hareketlerini önemli 
ölçüde kısıtlamıştır. Yeryüzünde kişi başına düşen felaket ölçü­
sü neyse bunun üç-dört mislini çekmiş olan bu vatandaşımız bun­
ca üzüntü ve sıkıntısına rağmen halen İstanbul’daki evinde bir­
biri ardından değerli eserler vermekte, kitaplar yazmaktadır. Ken­
dini ziyaret edenlere- mesela Sadun Tanjuya- “İyi yaşadım di­
ye seviniyorum!” diyebilmektedir. Ona bu sevinci veren unsur­
lardan biri, başlıcası. ona bu gün büyük bir şefkatle bakan, alış- 
erişini yapan, yemeğini pişiren doksan î^^ndaki annesidir-;
■ Annelik, biyolojik bir olgunun en yüce, en insancıl bir bağlık-.. 
v ğa dönüşmesidir: Her türlü olumsuzluk karşısında yıldırmayan, 
evladına yardıma koşturan, doksanında bile gücünü yitirmeyen 
bu dürtü kadar güzel ve anmaya değer başka bir şey 
hatırlamıyorum.
. y;jaaVı mm
Taha Toros Arşivi


Anneler gününde

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository