Taha Toros Arşivi, Dosya No: 34-Haldun Taner.



Not: Gazetenin "Evet/Hayır" köşesinde yayımlanmıştır

Akbal, Oktay

Istanbul Sehir University Repository

EVET/HAYİK
OKTAY AKBAt._______ -tT ^ H O
Haldun Taner’ i A n a rk e n ...
“Ben ölümü her zaman düşünmüşümdür. İnsanların biraz da 
tesadüfen yaşadığı bir ülkede... Bu trafik olayları... Türlü hasta­
lıklar... insan tabii ölümü düşünür. Fakat ben şöyle düşünüyo­
rum, eğer insanın yapacağı çok şey olursa ölümden daha çok 
korkar, insan korkuyor. Eğer ununu elemiş eleğini asmışsa, 
emeklilik dönemine geçmiş olursa, bir nevi ölümü bekler gibi 
olursa, kolay da... Fakat yapacak çok şeyi olursa ‘ölüm beni 
engeller’ endişesi içinde oluyor."
Haldun Taner arkadaşımız Yalçın Pekşen’le yaRtığı bir ko­
nuşmada böyle demişti. Yapacak çok şeyi olan kişi ölmekten 
daha çok korkuyor. Yaş yetmiş, iş bitmiş derler, oysa sanatçı­
nın yaşı yoktur. Yetmişte de seksende de bilim adamları, ya­
zarlar, sanatçılar daha uzun yıllar yaşayacakmışçasına ürün 
verirler, yaratırlar. Haldun Taner de son yıllarında sağlıksızlı­
ğın baskısı altında bile öyküler, oyunlar, yazılar yazan bir kişiydi.
Yazarlar, sanatçılar nedense hep ölüm günlerinde anılır. Fa- 
lancanın ölümünün bilmem kaçıncı yılı deriz. O kişiyi, sanatı­
nı, yapıtlarını hep ölüm yıldönümlerinde anımsarız, anımsatı­
rız. Oysa yanlış bir şeydir bu! Böyle insanları öldükleri günde 
değil, doğdukları günde anmalı... Nedeni de, sayışız yapıt bı­
rakmış olanlar; hele o yapıtları sürekli okuyanlar, sevenler, bel­
leklerinde yer verenler günden güne sayıca artıyorsa; o sanatçı 
ülkesinin yazın dünyasında sağlam biçimde yerini almışsa...
Haldun Taner’in bugün doğum günü... 16 Mart 1916... Sa­
natçılar doğarlar, ama ölmezler. Kim der ki bir Balzac, bir Stend- 
hal, bir Kafka, bir Çehov, bir Proust, bir Faulkner ölüdür! Ya­
şamdaki insanlardan daha canlıdır böyleleri... Yaşamın için­
dedirler, hem de yalnız doğup büyüdükleri yerlerde değil, bü­
tün insanların arasında; içinde, kafasında, yaşantısında... Bizde 
de bir Sait Faik, bir Sabahattin Ali, bir Orhan Kemal’i, bir Or­
han Veli’yi, bir Nazım Hizmet’i, bir Behçet Necatigil’i ‘ölü’ say­
mak olanaksızdır. Çoğu kez ölüm sürekli bir yaşamanın, daha 
doğrusu ölümsüzlüğün bir başlangıcıdır.
Milliyet gazetesi Haldun Taner’in anısına bir ödül koydu. Öykü 
yarışması açtı... Her yıl Taner’in doğum gününde, yani 16 martta 
bu ödül verilecek. Taner, kısa öykü alanına yeni bir hava getir­
miş yazarlardandır. Birkaç sayfa içinde bir olayı, bir duyarlığı 
anlatmak kolay gibi görünür, ama bir kez okunup geçilecek bir 
yazı ise bu, elbet kolaydır. Ama kuşaklar geçecek, o öykü bir 
daha bir daha okunacak. İşte bu tür öykü yazmak zor... Bu­
gün Memduh Şevket Esendal’ın, Sait Faik’in, Sabahattin Ali­
nin birçok kısa öyküsü ilk yazıldıkları günkü gibi tazeyse, etki­
leyici ise bu gücü yazarlarının gücünden alıyor. Haldun Taner’in 
pek çok öyküsü de bu niteliği taşımaktadır.
Bu yıl Taner Öykü Yarışması Seçici Kurulu çok güç bir gö­
revle karşı karşıyaydı. Yedi yüze yakın kısa, uzun öykü gönde­
rilmişti yurdun dört bir yanından... Son iki yıl içinde basılmış 
öykü kitapları, dergilerde yayımlanmış öyküler ve hiçbir yerde 
çıkmamış belki çoğu da çıkmayacak el yazısıyla, daktilo ile te­
mize çekilmiş öyküler... On kişiden oluşturulan kurul bu yedi 
yüz öyküyü tek tek inceledikten sonra bir karara vardı. İncele­
mek için gönderilen bu öyküler -kimini yazarları, kimini de ya­
zarlarından izin alınarak yayıncıları göndermişti, arasında uzun 
tartışmalardan sonra üç öykü ağırlığını duyurdu. Bu üç öykü­
nün de bu yazın türünün başarılı örnekleri olduğu kanısında­
yım. Böylece Taner ödülü seçici kurulu, yakın arkadaşları Ta­
ner’in anısına en yakışan bir sonuca ulaşmış oldular.
Açtım kitaplarını, serdim masaya, tek tek bakıyorum, öykü­
ler, oyunlar, denemeler, söyleşiler... “ Canlar Ölesi Değil”deki 
dostlarından söz eden yazılar birer belgesel değer taşıyor. Öykü 
kitaplarını yazınseverler yakından bilirler. ‘Milliyet’te her hafta 
sonu yayımlanan yazılarından bir bölümünü içeren ‘Koyma Akıl 
Öyma Akıl’ı okuyorum. Geniş bir kültür, sağlam bir bakış açı­
sı, uygarca bir hoşgörü, bu arada ince bir ‘humour’.. Bugün 
de, yarın da yararlanarak okuyacağımız yazılar, zamanla bel­
gesel bir değer de kazanıyor. Demokrasinin ne anlama geldi­
ğini Taner, bakın nasıl anlatmış:
"Demokrasi bu demektir. Çokseslilik demektir. Başkasının dü­
şüncesine saygı göstermek demektir. Bilime, sanata basına ken­
di düşüncesini, değer yargısını, zevkini empoze etmeye kalk­
mama olgunluğu demektir. Bunsuz demokrasi olmaz. Olur di­
yenler, ancak kendini aldatır. Sansür sağlam rejimlerde kimse­
nin aklına dahi gelmeyen bir korku psikozunun simgesidir. Sa­
nata, bilime, yaratma ve arama özgürlüğüne karşı konulmak is­
tenen bir korku barikatıdır. Hiç bir yerde hiçbir zaman tutma­
mıştır. Düşüncenin özgürlüğünü önleyememiştir. Ancak bir süre 
için rahatsız etmiş, sonra alanı, kutsal düşünce özgürlüğüne bı­
rakıp gitmiştir. O düşünce özgürlüğü ki, onsuz ne sanat, ne bi­
lim, ne kültür, ne de uygarlık olur.”
Taner’in anısına saygıyla...
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5  1 5 4 0 9 0 0 6 *


Haldun Taner'i anarken...

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/148933/3/001515511006.pdf

Haldun Taner'i anarken...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository