Taha Toros Arşivi, Dosya No: 109-Hasan Ali-Can Yücel. Not: Gazetenin "Günün Mevzuları" köşesinde yayımlanmıştır

Yücel, Hasan Ali

Istanbul Sehir University Repository

CUMHURİYET
ı O î  X / r i ~
IIII^IIIIIIIIIIIIIIItlIlIllllllllllllIlllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllirİılllllllllllllllllllllllllIHHII
¡ G Ü N Ü N  M E V Z U L A R I  |
lllimilllllllllllllllllllllllllttllllllllllllllllllllllllilllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllimill
= E
36 yıl sonra
Fransa Devletinin 
Ankarada Büyükel­
çiliğini yapmış olan 
Comte de Clıam- 
brun, bir gün Ata- 
tÜrkle konuşurken
Y a z a n  :
HAŞAN - ÂLİ YÜCEL I
ve medeniyet se­
viyemizi yükseltti­
ğimiz nispette ha­
kikatini herkese 
kabul ettirecektir. 
C u m h u riyet ol-
kendisi gibi. Büyük İskender'in de şehidimiz Üçüncü Selim, vezirleri- masaydı bu konu, eski devirlerde-
Selânikte doğduğunu söyliyerek 
Fransız inceliğiyle bir tetnıih yap­
mak istemiş. Mustafa Kemal, he­
men cevap veriyor:
— Bunda mukayese yapılamaz. 
İskender, cihan fethine çıkmış, fa­
kat asıl vatanını unutmuştu. Bana 
gelince, ben vatanımı hiç bir za­
man aklımdan çıkarmam!.
Bu ruh, 36 yı! önce kurulan bu­
günkü Türkiye Cumhuriyetinin 
ana kaynağı olmuştur. 29 ekim 
19Î3 te İlân edilen yeni devlet 
şekli, bir ihtilâlin sonucuydu. Bu 
ihtilâl, 1914 - 1918 Dünya Savaşı­
nın yenenlerine karşı dışarıya, 
düşmana boyun eğmekten haska 
çare kalmadığını kabul etmiş İstan­
bul hükümetine karşı içeriye yö­
nelen bir ayaklanmaydı, istiklâl 
Savaşı dediğimiz bu ayaklanma ve 
başkaldırma sırasında aynı safta 
dövüşen övle knvvetler çıktı kİ 
her iki düşmanlığı varlıklarında 
birleştirdiler. Ayrıca İç isyanlarını, 
gerilik ve taassup hareketlerini de 
buna katarak olursanız başarılan 
işin azameti, gözler öniinc bir gii. 
neş parlaklığiyle kendini çıkarır.
Hazırlayıcı safha, iyi bilinmeli­
dir. Yoksa kolayca zafere erilmiş, 
arkasından da zaferi kazanan Baş­
kumandan, bir hükümet yıkmasiyle 
devletin başına geçmek için yeni bir 
rejim kurmuş, zannedilir. (Hazır­
layıcı safhayı derinden öğrenmek 
isttyenlere eski Riyaseticumhur 
Başkatibi sayın Tevfik Bıyıklıoğlu- 
nun «Atatürk Anadolııda» adlı son 
aylarda çıkan kıymetli eserini tav­
siye ederim. Bıı kitaba, gelerek ya­
zılarımdan birinde döneceğim, tş 
Bankası Atatürk ve devrim serisi:
; 7. İnkılâp kitaphanesi). Oysa ha- 
j kikat, hiç böyle değildir. İnsan 
psikolojisinin, payını hiç bir zaman 
unutmamak şartiyle dahi bu ö- 
nemli değişme ve yenilik üstünde 
durulduğu takdirde görülecektir 
ki. Cumhuriyetin Hâniyle sosyal 
bünyeye İşleyen bir olgu, Türk ta- 
| rihinin bir babına parlak bir «baş- 
| langıç» kazandırmıştır.
| Asırlar boyunca arkasına düşüp 
ı Avrupa ortalarına, Afrika ülkele- 
j rine, Asya diyarlarına sefer ettiği 
1 Osmanlı hanedanı memleketten çı- 
! karken ve çıkarılırken bu halk, 
i belki eski hâtıraları yâd et}ı/ck  
i  İçini sızlatmıştır; fakat günlük 
olay olma bakımından yeni rejimi 
çanla başla karşılanıştır. Gerçek 
olan, budur. Hattâ aynı hanedanın 
i dinî vasfını devam ettiren Hilflfe- 
: tin kaldırılmasında AaJıU.ftcı d»S- 
! duğu zehabına diişülmemelidir*. 
¡Bunda en büyük hatâ ve günah, bu 
! muhterem hanedanın son mümes- 
j siilerine aittir. Türk halkı, onlara 
i hiç bir zaman vefasızlık etmemlş- 
! tir. Vefasızlık, onlardan gelmiş; 
i dedelerinin cibad meydanlarında 
i at sürdükleri, kılıçları ellerinde, 
bütün öbür gaziler ve müstakbel 
şehitler gibi dövüştükleri zaman­
lardaki fedakârlıkları bırakıp on­
lar için can verenleri unutmaları, 
bu korkunç âkıbeti kendilerine 
j mukadder kılmıştır.
Türkün en çok anlamaya istidatlı 
I olduğu ideal kıymet, adalettir, Es- 
I kl dininden geçip Müslümanlığa 
; kılıç zoru olmadan, istiye istiye,
■ seve seve girişinin başlıca sebebi 
: budur. Son asırlarda İç İdaresi 
| yozlaşan Osmanlı hükümetlerine 
| ve devlet adamlarına, Türk hal- 
j kının içinden gavız duyması, ada- 
' letsizliklorindendi. Bütiİn bu kötü­
lükleri, çok kere mâsum olan pa­
dişahların şahsında görüyordu. On­
lara bu yüzden düşman oldu. Hal­
kın bu duygusunu İyi bilen büyük
ne yazdığı fermanlarında -bazan ği acı tepmelerini tekrarlamıva 
amirane, fakat bazan yalvarırcası- imkân bulacaktı, 
na- hep bu korkunun etkisi altın- Cumhuriyet rejimi, hür mücade- 
dadır. Elbette haksız yere öldü- i lenjn hür kazanmaların, hür Iktl- 
rüldü. Fakat bu bir neticeydi. Acı darın rejimidir. Sosyal bünyede 
kısmet, ona diiştü. Hem kendine. yapılan devrlmlcrin tutması için, 
hem başladığı yeni ve güzel dev- onıan eski haline sokmak isteyecek 
let işlerine yazık oldu. , cre flrsat vermetne davranışı, hiir
Cumhuriyetin getirdiği eıı büyük riyetsizlik gibi görülmemelidir, 
adalet, Türk vatanı üstünde yaşr- Bugün bile restoraiion istiyereK
yan her Türke tanıdığı vicdan 
hürriyetiyle eşit İnsan olma hak­
kıdır. Cumhuriyetle «bu süıınîdir, 
bu alevidir,» asağılatıcı ayrılığı 
resmen ortadan kalkınış oldu. Sö­
zünü ettiğim adalet, bundadır. Şah­
sî haklardan doğaıı meselelerdeki 
mahkeme adaleti, ikinci derecede 
gelir. Toplum İçinde şu veva bu 
kanaate bağlanmış olmanın devlet 
gözünde tam bir eşitliğe ermesi, 
Türk halkına «oh!.» dedirtmiş, ona 
rahat nefes aldırmıştır. Cumhuri­
yetin devlet bağımsızlığından sonra 
Türk milletine bağışladığı en ve­
rimli sosyal kıymet, bu sebeple, 
lâikliktir. Kuruluşundan 36 yıl 
sonra hn noktayı 36 yıl önceki dik­
kat ve ihtimamla muhafaza ve de­
vam ettirmek, kudret sahiplerinin 
ve bütün Titrk aydınlarının en ön­
de gelen görevidir.
Bu zihniyeti cumhuriyetle bize 
getiren Atatürkü yalnız Müslüman 
Tilrklere değil; Ilristiyan ve Ya­
hudi TUrklere de candan sevdiren, 
bu eşitlik rnhu olmuştur, ölüm ün­
den sonra yazdırıp toplattığımız 
yüz bini bulan acılı yazılar İçinde, 
herhalde şimdi çolnk çocuk sahibi 
olmuş bir Ermeni kızımızın İkineı 
gelen İçten ve derin duygularını 
hiç unutmuyorum: Sîzlere de ha­
tırlatmak İsterim. Müslüman ol­
masa da, kendini bn topraklara 
bağlı hisseden her Türk, Türkiye 
Cumhuriyetinin samimi bir vatan­
daşıdır. Gerek çoğunluk, gerek a- 
zmlık tarafından çok kere yadır­
gandığına şahit olduğumuz bu an­
layış, cehaletten kurtulduğumuz
eskiye dönme fikrinde olanların 
vücudu, bu davranıştan! isabete 
bir delildir. Fransızca ve Fransız- 
lar tarafından konulmuş bir tabir 
olan restoration, Büyük ihtilâlden  
sonra Kırııiiığa ve kiliseye dönme­
yi işaret eder, Bizim, bn tâbir kul­
lanılarak, nereye dönmemi? arzu 
ediliyor? Gözlerimizi neden bu ka­
dar gerilere çevirelim? önüm üz­
de bütün bahtiyarlık imkânlarına 
hazır, uçsuz bucaksız aydın bir is­
tikbal var. Niçin o tarafa dönüp 
yapıcı, yaratıcı bir ruhla önümüze 
doğru -arkamıza değil!.- evet, önü­
müze doğru yürümek şevkini du­
yup duyurmıya uğraşmıyalım?
Cumhuriyeti, yeni kuşaklara iyi 
anlatmalıyız. Atatürkün Nutkunun 
bu bölümünü ders olarak okutma­
lıyız. Günler, aylar, yıllar geçtikçe, 
genç yasımda severek, sevinerek 
girdiğimiz bu yeni bayatı anlayı­
şımda yeni yeni hakikatlere ermiş 
olmama bakıyorum da benim o za­
manki yasımda ve başımda olan 
bugünkü çocuklarımıza ışık tutma­
nın ne kadar lüzumlu ve faydalı 
olacağını kolavea takdir ediyorum. 
36 yaşındaki Cumhuriyetimiz, tari­
himiz içinde onlardan da gençtir. 
Dayandığı gerçek ilkeler, hie bir 
hayal uğruna zedelenmemeli, zede- 
lendirilmemelidir. Her şeyden önce 
bilinmelidir ki, asıl hürriyetin rem­
zi, odıır. Bütün medeniyet ham­
leleri, ancak ona dayanılarak he­
define erebilir. Onun kurulduğu 
gün, en biiyilk millî bayramımız­
dır. 36 ncı yılı, bütün Türklere 
kutlu olsun.
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 8 4 4  1 3 0 1 0


36 yıl sonra

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/137200/3/001584413010.pdf

36 yıl sonra

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository