Taha Toros Arşivi, Dosya No: 77/A-Ermenilerİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Tavşanoğlu, Leyla

Istanbul Sehir University Repository

Ünlü tarihçi Stanford Shaw, Batı felsefesini Cumhuriyet’e değerlendirdi:
‘Avrupa geleneğinde Türk umacıdır"
LEYLA T A V ŞA N O Ğ L U _________
ABD’deki 
UÇLA Üni­
versitesi 
Türk Tarihi 
Bölümü öğ­
retim üyele­
rinden Prof. 
Stanford 
Shaw, Batı’- 
mn Türkiye’­
yi her zaman kendine rakip, hatta düş­
man olarak gördüğünü belirterek “Av­
rupa geleneğinde Türk, umacıdır” dedi. 
Shaw, Türkiye’nin; Karadeniz, Orta 
Asya ve Ortadoğu ülkeleriyle birlikte 
kurulacak bir ekonomik ve siyasal bir­
liğe üyeliğinin de çok faydalı olacağını 
sözlerine ekledi.
Bir süredir İstanbul’da bulunan 
Prof. Shaw’la Türkiye’nin Batı’daki
imajı ve Orta Asya cumhuriyetleriyle 
ilişkileri konusunda bir söyleşi yaptık. 
Prof. Shaw, Batı’nın Türkiye’ye bakış 
açısını şu sözlerle anlattı:
“Türkler Avrupa’ya 14. ve 15. yüzyıl­
larda ilk kez girdiklerinden bu yana 
Batı, Türkiye’yi hep kendine rakip ola­
rak gördü. Avrupa özelde Türkleri, ge­
nelde de İslamiyet! kendine düşman ol- 
rak kabul etmiştir. Bu gelenek bugüne 
kadar sürdü. Bunun belirtilerini Batı’da 
yayımlanan ders kitaplarında da göre­
bilirsiniz. Biliyorsunuz, büyükler çocuk 
korkutmak istediklerinde ‘Bak, umacı 
geliyor’ derler. Avrupa geleneğinde de 
umacı Türk’tür. Türkiye’ye resmen 
dost olan ülkelerin sadece geniş halk 
yığınları değil, seçkin sınıfları bile 
Türkler’den ve İslamiyet’ten korku ve 
nefret duymaktadır. Bu duygular bugü­
ne kadar korunmuştur.” 
Yunanistan’ın Makedonya’yı ablu­
ka altına almasına, Bosnalı Müslü- 
manlara karşı Sırpları kışkırtmasına 
yardım etmesine karşın, Avrupa’nın 
parmağını oynatmak istemediğine 
dikkat çeken Shaw, “Bence AvrupalI­
lar, Orta Avrupa’da bir Müslüman dev­
leti kurulmasından korkuyorlar. Bir 
gazetede okumuştum. Papa şöyle di­
yordu: ‘AB, Hıristiyanlığın kalesi ola­
bilir.’ Sanıyorum pek çok AvrupalI 
AB’yi Müslümanlık tehdidine karşı bir 
Hıristiyan birliği olarak görüyor” dedi.
Türkiye’nin AB’ye üyelik şansıyla 
ilgili olarak da Shaw şu görüşlere yer 
verdi: “Bence Türkiye’nin AB üyeliği 
şansı sınırlıdır. Avrupaldar, Türkiye’yi 
üyeliğe kabul ederlerse burada kendile­
ri için daha önemli faktörler rol oyna­
yacaktır. örneğin Müslüman dünyayla 
iyi ilişkiler kurma ihtiyacı duydukları­
nda, Türkiye de Müslüman dünyaya 
açılan kapı konumunda bulunduğuna
göre önyargılarına karşın Türkiye’yi 
AB’ye kabul edebilirler. Ama bunun 
yakın bir gelecekte gerçekleşeceğini 
sanmıyorum. Avrupa devletleri, Türki­
ye’nin üyeliğini engellemek için Kürt 
sorununu öne sürecekler. O  olmazsa in­
san hakları sorununu gündeme getire­
cekler. AB üyesi pek çok Avrupa ülke­
sinin Türkiye’niıridne benzeyen sorun­
ları var. Ama bu sorunlar, o ülkeleri AB 
dışında tutmak için kullanılmıyor. Yu­
nanistan, Batı Trakya Türkleri’ne kötü 
muamele ediyor. İngiltere’nin Kuzey 
İrlanda’da pek çok sorunu var. Ispan­
ya’nın başı Bask’larla dertte. Ama bü­
tün bunlar onların AB üyeliğini engelle­
miyor.”
AB üyeliği için bir standardizasyon 
gerektiğini, bu nedenle Türkiye’nin 
üyelik başvurusunda önce çok iyi bir 
değerlendirme yapması gerektiğini 
söyleyen Shaw sözlerini şöyle sürdür­
dü: “Bir dönemde Batı akademik 
çevrelerinde Sovyetler Birliği’nin çökü­
şünden sonra Türkiye’nin Orta Asya 
cumhuriyetleriyle birleşerek yemden 
Osmanlı İmparatorluğu kurma emelle­
ri bulunduğu söylentisi çok sık konuşu­
luyordu. Ama bunu kanıtlayacak hiçbir 
şeye Türkiye’de rastlamadım. Bu söy­
lentiyi bence başka ülkeleri Türkiye’­
den korkutmak amacıyla belli bazı ül­
keler yayıyordu. Türkiye’nin Orta 
Asya Türki cumhuriyetlerini kontrolü 
altında tutmak istediğini hiç sanmıyo­
rum, Bence bu ülkeler Türkiye’yle bir 
işbirliğine girmekten çok daha fayda 
görürler. Belki bu bölgede bir gün tıpkı 
AB gibi Türki olan ve olmayan ülkeleri 
bir araya getiren bir birlik kurulur. Sa­
nıyorum böyle bir birlik Karadeniz’e 
kıyısı olan ülkeler, Orta Asya ülkeleri, 
Ortadoğu ülkelerinin katılımıyla çok 
yararlı olacakta.”
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5  1 0 6 7  1 0 0 6 *


Ünlü tarihçi Stanford Shaw, Batı felsefesini Cumhuriyet'e değerlendirdi:Avrupa geleneğinde Türk umacıdır

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository