Taha Toros Arşivi, Dosya No: 2-3-Abalıoğlu, Yunus Nadi, Nadir Nadi, Doğan Nadi. Not: Gazetenin "Evet/Hayır" köşesinde yayımlanmıştır

Akbal, Oktay

Istanbul Sehir University Repository

-----l&Ü* 1 ^ ^
YET 19 AĞUSTOS 1993 PERŞEMBE
EVET-HAYIR
Oktay AKBAL
"BEN  ATATÜRKÇÜ 
DEĞİLİM?” NE DEMEK?
B İZİM kuşak, çok partili yaşam  dönemi boyunca da cumhuriyeti ve Atatürkçülüğü savunmak uğruna az savaş vermemiş, az çile doldurmamıştır. Göre­
vimizi ne ölçüde başarabildik, bu konuda herhangi bir 
değerlendirmeye kalkışmak, bize düşmez. Biz artık 
devrini tamamlamaya yüz tutmuş bir kuşağız. Bugün 
varsak, yarın yokuz. Başlıca umudumuz bizim dönem­
de yetişen ve yetişmekte olan yeni kuşakların gerçek 
halk yönetimi demek olan cumhuriyet ilkelerini yurdu­
muzda daha sağlam temellere dayama olanağını bula­
bilmeleridir.”
Nadir Nadi, son başyazısında böyle diyordu. Tarih 
7 Mayıs 1988...
O  günden sonra Nadir Bey eline kalemini almadı, 
alamadı. Tekerlekli bir sandalyede yaşamaya mahkûm 
oldu. Türk basınının tek başyazarı, son yıllarında umut­
suzluğa dümüştü. Kendisi için 'B u  adam boşuna yaşa­
mış diyecekler diyordu. Tüm yaşamı Atatürk devrimini 
savunmakla, anlatmakla geçmiş bir yazarın bu umut­
suzluğunu anlamak kolaydır. Daha 1950’de Türkçe e- 
zanın kaldırılmasıyla başlayan gerileme eğilimlerine ilk 
ve tek karşı çıkan yazar olmak, kırk yılı aşkın bir süre 
gazetesinde çağdaşlığı, uygarlığı, halktan yana bir de­
mokrasiyi savunmak... Sonunda da demokratik uygu­
lama adı verilen bir tutumun ülkeyi korkunç bir yozlaş­
tırmaya sürüklediğini görmek...
"Ben  Atatürkçü Değilim” adlı kitabında yer alan 
yazılar, Nadir Nadiyi sıkı yönetim mahkemelerine bile 
sürükledi. Evrenlerin, Atatürkçülüklerinin gerçek an­
lamda Atatürk devrimine ters düştüğünü açık açık ya­
zanların başındaydı. Tehlikeli gidişi daha 1950’de gö­
ren bir yazar, nerdeyse tüm yaşamını bu davaya adadı 
desek, yeridir. 1965’te. A P  iktidarının işbaşına geldiği 
tarihte 'B e n  Atatürkçü Değilim ’ başlıklı yazısında şöy­
le diyordu:
' ...büyük kahramanın ömrü boyunca nefret et­
tiği ve bütün gücü ile bizi kurtarmaya çalıştığı dog­
macılığı, şimdi gericiler onun adına sığınarak yeni­
den, tam anlamı İle hortlattılar... Atatürk’ün yüce a- 
dini maskara olmaktan hurlanmak için bari biz bu a- 
datniara karşı durmasını bilelim ve göğsümüzü ge­
re gere onlara seslenelim: Çağdaş uygarlığa sırt
Îevirmek Atatürkçülükse, biz Atatürkçü değiliz, layatta en hakiki mürşit ilim değilse, biz Atatürkçü 
değiliz. Vicdan ve fikir özgürlüğü doğruyu aramak, 
doğruya İnanmak, inandığımızı savunmak hakkını 
bize vermiyorsa, biz Atatürkçü değiliz Ulusal ba­
ğımsızlık başkalarının uydusu halinde yaşamak 
anlamına geliyor ve halkçılık ilkesi, mutlu azınlık e- 
llnde cennet vaatleri ile ömrü blllah sömürülmesi 
sayılıyorsa, biz Atatürkçü değiliz.”
İki yıl oldu Nadir Nadi'yi yitireli. Yıllar süren bir has­
talıktan kurtulamayarak 20 Ağustos 1991 günü bu dün­
yadan ayrıldı. Son iki ilk yaz günlerinde yurt gezilerine 
çıkmıştık. Sevdiği dostları yanındaydı. İzmir, Foça, Ku­
şadası, daha sonra Muğla, Gökova, Marmaris... Bir 
dinlence sırasında Bu, benim son yolculuğum’ demiş­
ti. Öyleymiş! Yarım yüzyılın aydınlanma savaşçısı, sıcak 
bir ağustos günü dünyamızdan çıktı gitti. Ardında Türk 
aydınlanmasının en sağlam uyarılarını bırakarak... O, 
sürekli uyarmıştı toplumu... Çevresinde, gazetesinde 
Atatürk aydınlığını yaygınlaştırmıştı. Bunu tüm ülkeye, 
benimsetmek için yıllarını vermişti. Yazar, başyazar, 
milletvekili, senatör olarak...
Yılların Atatürkçüsü daha 1965’te niçin, 'Ben Ata­
türkçü Değilim’ demişti. Gidişin bir çıkmaza doğru ol­
duğunu sezdiği için... Hele 12 Mart, ardından 12 Eylül, 
üstelik de Atatürk Atatürk’ sesleriyle yeri göğü birbirine 
katan kişilerin, Atatürk çizgisinden, Atatürk devriminin 
ilkelerinden ne kadar uzakta olduklarını gördükten son­
ra daha çok savaşm ak gerekliliğini yinelemişti.
Ben Atatürkçü Değilim’in ilk baskısına yazdığı 
sonsözde hepimizin katılacağı şu saptamayı yapmıştı: 
"N e  yazık ki onun 15 yılda başardıklarım o günden 
bugüne geçen 45 yıl İçinde biz törpüleye törpüleye 
büyük ölçüde zedeledik.”
Ölümünden iki yıl sonra Nadir Bey’in bir yazısında 
söylediklerini acı bir özlemle anımsıyoruz: "Devrim İl­
kelerini ayakta tutmaya karar vermediğimiz sürece 
çok partili demokratik rejimin yurdumuzda yaşa­
masına olanak yoktur.”
Nadir Bey’in bu sözlerinin ne kadar doğru olduğu 
ortaya çıkmadı mı?..
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 1 5 5 8 0 0 0 6 *


Ben Atatürkçü değilim ne demek?

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository