Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Ahmet Cevat Paşa-Cevat Şakir Kabaağaçl

Kabaağaçlı, Cevat Şakir

Istanbul Sehir University Repository

ölümünün birinci yılında 
akıl ve gönül adamı, 
«Anadolu Ustası» 
Halikarnas Balıkçısı
Son Kıbrıs olaylarında Batı neden Yunanistan’ın ya­
nında yer aldı ? Kıbrıs ta Rum 'ların yaptığı insanlık 
dışı davranışlar, neden Batı’yı ırgalamadı?Nedenydi­
niz kaldık? Ölümünün birinci yıldönümünde, anısı ö -  
nünde saygıyla eğildiğim "Halikarnas Balıkçısı"Cevat 
Şakir'in bu konulara ışık tutan yazılarından bir derle -  
me yaptım. Büyük bir "gönül adamı" olduğu kadar al­
çak gönüllü bir "akıl adamı" da olan bu Anadolu Us -  
tası tim kitaplarını yeniden taradım. Değişik kitapla r 
rından aldığım bölümlerle bu yazıyı oluşturdum. Sözü 
ona bırakıyorum;
GUnUmUzden yetmiş yıl ka­
dar önce .Girit Adasımn par - 
lak Minos ya da EgeDeniziuy- 
garlığı ile Anadolu' nun Hitit 
uygarlığından kimsenin habe­
ri yoktu. İkisi de binlerce yılın 
toprakları altında gömülekala- 
rak unutulmuşlardı.O zaman - 
ki tarihler .Fenikelilerden Yu­
nanlılara geçiyordu, dosdoğ - 
ru. (A.S. 13)
Hitit'lerle ilgili araştır - 
malar da ilk önce Suriye'den 
başladı. Hitit sözüne İncil'in 
başında birkaç kez raslamr. 
Hazret! İbrahim'inkarısı Sa­
ralı, Hititmiş. Hitit kalıntıları 
izlene izlene Suriye'den kuze­
ye doğru gidildi ve sonunda Hi­
tit Başkenti Hatuşaş'a K ız ı­
lırmak kavsinde,Boğazköy'de 
rasgelinince hayretlere kapı - 
lındı.Ondan sonradır ki Ana -  
dolu büyük önem kazandı ve o- 
rada başka uygarlıkların kök­
leri arandı, (A. S. 15)
Bu kalıntılar, İlk Çağ Tari­
hini ve tarih öncesini alt üst 
etmektedir.Anadolu'nun bu 
uygarlıkları, Mezopotamya uy­
garlıklarından hiç olmazsa iki 
bin yıl öncesine çıkar. İnsan­
oğlu uygarlığının beşiği Mezo­
potamya'da sanılırken ve ora­
dan kuzeye geçtiği düşünülür­
ken , şimdi Anadolu çiftçileri 
ile  sanatçılar mm çok daha ön­
celeri yarattıkları uygarlığın 
güneye doğru gittiğinden şüp­
heleniliyor. (A. S. 16)
Batıda küçük çocuklara Yu­
nan efsaneleri diye Anadolu 
efsanelerini okutup anlatırlar.
İşte bunlar .bizim elde etmek 
istediğimiz Batı kültürünün 
kökünü ve temelini oluşturur­
lar. Daha sonra gençlik çağın­
daki çocuklar, klasiklerle bes­
lenip büyütülürler. Böylelikle 
Batı dünyası, tamamiyle ya -  
bancısı olduğu bir kültürün mi­
rasçıları yerine getirilir. Bir 
yandan da, hemen her fırsa t- 
ta Grek'lerle aynı kökten*-ya­
ni "Hint-Avrupai"- oldukları 
ilan edilir. Böylelikle de Grek- 
lerle kendileri arasında bir 
kan bağı,yani bir soy sopluk 
ve hısım akrabalık kurulmuş 
bulunur. (A. T. 8)
Bir yandan Hellenik ne 
varsa pöhpöhlenirken,öte yan­
dan da Hellen'lere muarız sa­
yılanlara küçümsemeyle "A s - 
yatik” denildi. Ve bu Asyatik 
denilenlerin, Hellen'lerden da­
ha has "Hint-Avrupai" olduk­
ları meydana çıkınca da bu 
kez yeni bir sıfat icat edile - 
rek muarızlara "Asyanik" de­
nildi. (A. T. 9)
Avrupalı[arm İsa'dan iki 
bin yıl önce bir uygarlık ya 
da kültür yaratmış olmaları o- 
lanaksızdı. Çünkü onlar ancak 
Rönesans döneminde uyanabil­
diler ve bu uyanışları da ku­
zeyden değil,güneyden geldi. ? 
Oraya da Doğudan gelmişti. 
(A .T .ll)
Oysa Batı kültürünün beşi­
ği Anadolu'dur. Batı çocukları­
na okutulanların çoğu Anado - 
lu'nun eski efsaneleridir. Biz 
burada o kültürü yaratmış olan
Anadolu Ustası, Anadolu Âşığı 'ydı Balıkçı
İnsanların çocuklarıyız. Oysa 
günümüzden elli altmış yıl ön­
ce ,' yani Batı uygarlığına bağ­
lanıyoruz dediğimiz sıralar - 
da (Dünyanın yedi harikası) Mi­
lo Aphrodite 'i ßemendirek za­
feri .Efesos Artemisiumü,Ber- 
gama'nın Zeus attarı ve Hali­
karnas Mausoleum'u gibi o kül 
türün eserleri kazılıp kazılıp 
Memalik-i Osmaniye'den gö - 
türüldü.Buna karşı biz Batılı- 
laştık diye başımıza fes ve sır 
tımıza İstanbulin geçiriyor - 
duk. Batının çiçeklerini alıp 
artık kurumuş olan eski ağa - 
cımızm dallarına pamuk ip li­
ğiyle bağlamaya ne hacet var­
dı ?0 çiçekleri açan gövde ve 
kökler bizim topraklarımız- 
daydı. (A.E. 12)
"İlyada" ile "Odisea" İsa'­
dan önce 1000 ya da 900 yılın­
da Anadolu'da,büyük bir ola - 
sılıkla Hçmeros tarafından ya­
zılmış ya da okunmuştur. Pi­
si stratus, Homeros'u ancak ya­
zıldığından üç ya da dört yüz­
yıl sonra, yani A Itmcı Yüzyı­
lın sonlarına doğru Atina ' ya 
getirip Panatenayik şölenlerin 
de okutmuştur. (A. S. 41)
İşte o zaman bu eserler 
Atina'da kutsallaştırıldı ve o - 
radan bütün Yunanistan'a ya­
yılarak "Hellenik bilinç"oluş- 
tu. Bu arada Anadolu'dan Yu­
nanistan'a geçen Olymposlu 
Tanrılar ile Hellen'lerin dini 
de kurulmuş bulundu.
Görülüyor ki,İonlu bilinç, 
Anadolu'da geliştikten ancak 
üç yüzyıl sonra Yunanistan' a 
geçebilm iştiriA. T. 20)
Batılılar hiç bir zaman bu 
iki büyük yapıtı yazanın Hel­
len'lerden yana mı,yani sem­
patisi Hellen'lere mi kaygın ya 
da Troya'Ulardan yana m ı, 
olduğunu anlamak amacıyla o- 
kumamışlardır.Bu iki yapı - 
tı inatçı bir önyargıyla ,her za­
man, bir Hellen savunması say­
mışlardır. (A. S. 39)
Son dört beş yüzyıldan be­
r i Batılılar ve günümüzün HeP * 
lenistanlıları dinsel ve ulusal
(Sayfayı çeviriniz)
©
bir şovenlik ve ırkçılıkla y e r­
deyse Homeros'u İsa'dan bin 
y ıl önce ortodoks kilisesine ait 
b ir Hıristiyan ve bir Hellen sa­
yacaklar.
Yunanistan hep hor gör - 
müştiir Anadolu'yu.Örneğin A- 
nadolulu "Kim e" (b ir  kültür 
merkeziydi) kenti halkım aşa­
ğılamak için onlara "sizin ta­
rihiniz bile yok," dediler .Ki- 
meliler de "savaşmadık ki ta­
rihimiz olsun." diye cevapla­
dılar. Bütün Anadolu çok haklı 
olarak aynı cevabı verebilirdi. 
(A. S. 28)
Anadolu,bir süre doğudan 
gelen Pers'lerin ve"DelosBir­
liğ i" İle Peloponez savaşı sü­
resince hacıdan gelen Hellen'- 
Terin, soma bir süre de gene 
batıdan gelen Romalıların iş­
gallerinde kaldı. Bunlar Ana - 
dolu'yu pek az etkilemişler , 
Pers 'ler ise Anadolu'dan az 
buçuk esinlenmişlerdir. Hel- 
len'lere gelince onların uy - 
garlığı Anadolu'nun kötü bir 
taklidi olmuştur. Heltenistan' 
m nesi varsa Anadolu'dan ak­
tarmadır. (A. S. 156)
Gerçekler böyle olmasına 
rağmen,neden Sokrates ile 
Eflatun,Batı'nın gözbebekle -  
ridir ?Bu iki Hellen filozofu 
da ruhun ölümsüzlüğünü sa - 
yundukları İçin .Hıristiyanlık­
tan önce Hıristiyanlığın müjde­
cisi sayılırlar. (A. S. 64)
Belki tarihte hiç bir ulus% 
He ileni stan kadar, psikolojik 
olsun,maddesel olsun yardım 
ve sempati görmek nasip ol - 
mamıştır. Hatta Batı en soy ­
lu scplu hanedanlarının en seç­
me, en çiçeği burnunda olanla­
rım onlara "kıral" diye sun - 
muştur.Bu böyle olunca, on­
lardan ,ilaç için olsunbir Mo­
zart,bir Einstein, hiç olmaz­
sa bir Campanelia çıkıp da in­
sanoğlunun hayrına bir parça 
kuru ekmeğe bir dilimcik pey­
nir katması umulmaz mıydı ?. 
Hayır .onlarm yerine, onlar - 
dan sivrile sivrile bir Bazil 
Zaharof.bir Nearchos, ya da 
bir Onassis sivriliyor dünya 
çapında.
"İnsanoğlu tarihi, günü - 
müze değin,insansal bir açı­
dan incelenmiş değildir. Baş­
kalaşım sonucu, günümüzün 
düşünür .konuşur insanı olan 
yaratıklar,Orta Asya'da bir 
yerde üreyip türemiştir. Göç 
zorunda kalınca Akdeniz'e doğ­
ru, akmışlar ve başka başka
soylar birbiriyle karışarak 
Akdeniz çevresinde .başka yer­
de görülmeyen bir uygarlıklar 
kalabalığı yaratmışlardır. Bu 
uygarlıkları inceleyenlerin ço­
ğu Batılı olduğu için .bunlar in­
sanoğlu tarihini,insancıl aç ı­
dan deği l , Hıri stiyanlık açı sın- 
dan ve Hint-AvrupalI olmak a- 
çısindan incelemişler ve tari­
hi hep kendilerine doğru yon - 
tagelmişlerdir. Örneğin ,TUrk- 
lerin.ya da Türk soyu Türk 
diye anılmazdan önce,onların 
Sümer uygarlığındaki payla - 
r ı büyüktü.Ama Batılı tarih - 
çiler Sümer uygarlığında­
ki Türk etkisini pek Ustünkö - 
rü geçiştirirler. Batılılar din­
sel ve ırksal şovenizmlerinin
sonucu,Hellenlere ve son za - 
manlarda (Tevrat'ın Hıristi - 
yan İncil'e bağlantısı dolayı - 
siyle) Samlterin "Beni İsrail" 
koluna karşı büyük bir sempa­
ti duymuşlardır. Bu duygular 
do layi siyle de bir Batı - Doğu 
zıtlığı peydahlanmıştır. Batı -  
Doğu zıtlığının kökü dinsel ve 
eskidir. Yüzyıllarca Ortaçağ'- 
ın zifir i karanlığında yaşayan 
Avrupa uluslarının bir " batı­
lılık" bilinçleri yoktu.Papa İ - 
kinci Urbain.Onbirinci Yüzyı­
lın başında bütün Avrupaulus- 
larım -Alman,Fransız, İtal­
yan- hepsini ilk Haçlı Seferin­
de bir Batılılık ve Hıristiyan­
lık Haçlı bayrağı altında top­
ladı. Böylece Batılılık ve Hıris­
tiyanlık bilinci, Doğu düşman - 
lığı üzerine kurulup kök sal dı. 
Bunun ekonomik yam talan ve 
soygundu. Çünkü ilkel ekono - 
misi talandır, sonra o cascav­
lak talan,gelişir, "kapitalizm" 
olur, "emperyalizm"olur, olur 
oğlu olur." (A,S 44)
Denecek ki, Batı 'nın birçok 
şaşılacak keşif ve icatları var 
Hatta ay'a kadar gidilmiştir 
filan falan.Bu fen buluşları­
nı ve araçlarım,"yaratma" ve 
"yaşatma"dan çok, statükoyu 
korumak için "  öldürmek" te 
kullanmaktadır. Örneğin Fran­
sa, Cezayir'de statükoyu sür - 
düreceğim diye, çaresiz kalın­
caya dek, son sistem teknolo­
ji  ile ,b ir Patagonyalı vahşiyi 
bile utandıracak cinayetler iş­
lemiştir. Oysa aynı Fransa, 
yüz şu kadar yıl öncebir Fran 
sız devrimi ile statükoyu yıka­
rak ilerleme ve yenilenme gü­
cünde idi.
Şimdi her yıl Hellen' ler 
üzerine birkaç kitabın yazıl - 
ması bir Batı modası olmuş - 
tur. Bu kitapların başlıca ama­
cı da, Batılılarca, kuşaklarca 
süren Batıcı Hellen kültürü­
nün , sağlamca perçinlenmesi - 
dir. Yani statükodur. Her ye - 
ni kitap,önceki kitaplarda ya­
zılanların tekrarı olmama­
sı için,her insan gibi güze­
lim bir insan olan Hellen ti - 
pinde yeni bir erdem keşfeder
Böylece günümüzün Hellen'i 
de insandan başka, alaca bula- 
ca bir tavuskuşu kuyruğuna dö­
ner. (A. S. 48).
Bu yirminci yüzyılın ba - 
şından beridir ki .Yunanistan'­
la üç kez karşılaştık. İlkin 
Türk-Yunan savaşında, sonra 
Balkan Savaşmda, daha sonra 
da Ulusal Savaşta. Yunanlılar 
hep Yunan açısından," tarihin 
akışından" söz ederler. (A.S.- 
9). Asıl tuhafı, Hellenler de 
kendileri hakkında yazılanla - 
ra inanıp insanlıktan çıkarlar 
ve zavallılara hey-heyler ge - 
lir. Örneğin geçmiş Hellenis - 
tan Başbakanı Papandreu, ta­
rihin yürüdüğünden ve İstan­
bul’u alacağından söz eder. Pa­
pandreu aman tasalanmasın , 
tarihin durduğu yok, yeryüzü­
nün her yönünde tabanları yağ­
lamış alabildiğine koşuyor bi - 
le. Çünkü evren statik değil 
dinamiktir. İhtiyarlamış bir 
Batı'ya karşın, çelik suyundan 
geçmiş ve büyük olasılıklara 
gebe genç bir "Ü çüncü Dün - 
ya" var.Vietnam ve A frika '­
da boğazına geçirilen yaşlı ö- 
lüm ilm iğini,kılıç çakışıyla bi. 
çiyor.Gerçekten şanlıdırokı- 
lıç ki çırçıptak ve parlak k ı­
nından fırlar. Türk ulusal sa­
va şında, M ısır'da, Tunus' ta, 
Cezayir’de, Yemen'de, Irak'ta 
ve Küba'da o kılıç parlıyor.. 
Hellenistan da bütün cart cura­
lara rağmen "Üçüncü DUnya'<- 
dandır. Ulusal Kurtuluş Sava - 
şı'nda Atatürk,yerde ç iğne­
nen bir Hellen bayrağını,"  ya­
zıktır,b ir ulusun simgesidir" 
diye kaldırtıp.ayakaltındakaP 
mayacak bir yana koydurtmuş 
tur. Tuhaftır ama, eğer em - 
peryalizm,atomik bombaları­
nı patlatarak insanoğlu soyu -  
nun köküne kibrit suyu dök - 
mezse Türk Ulusal Savaşı'- 
nda Hellenlerin de,insan ola­
rak, emperyalizme karşı sa­
vunulmuş oldukları bir gün an­
laşılacaktır. (A. S. 48)
■ERDAL ÖZ
N O T :
Yazıda  geçen kısaltmalar , 
Ba lık ç ı'n ın  kitap a d la r ı 'd ır :  
(A .T .): Anadolu Tanrıları, (A. 
E .): Anadolu Efsaneleri, (A.
S.): A nado lu 'nun  Sesi. "  Hali— 
kamaş Ba lık ç ıs ı"n ın  bu Uç k i­
tabı da Yeditepe Yay ın la rı a -  
rasında çıkm ıjtır.
Taha Toros Arşivi


Ölümünün birinci yılında akıl ve gönül adamı, "Anadolu Ustası" Halıkarnas Balıkçısı

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository