Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Ahmet Cevat Paşa-Cevat Şakir Kabaağaçlı. Not: Gazetenin "Politika ve Ötesi" köşesinde yayımlanmıştır

Mehmed Kemal

Istanbul Sehir University Repository

20 NİSAN 1987
POLİTİK A VE ÖTESİ
MEHMED KEMAL
Şakir Efendi Üstüne...
Balıkçı (Cevat Şakir) üstüne Cumhuriyet Dergi’de yazdığımız öy­
külerin ortalığı karıştırdığı, çok ilgi gördüğü anlaşılıyor. Bu konu­
da biri Balıkçı’nın kızı Bayan İsmet Noonan olmak üzere birçok 
okurdan mektup aldım. Bayan Noonan’ın mektubundan bölümler 
aktarayım:
"Balıkçı’nın öyküsü üstüne başlıklı yazınızı okudum. Düşündüm, 
düşündüm. Aramızda olmayan Balıkçı’ya saldırı ve küçümseme ni­
teliğinde bir yazı yazmanızın ardındaki amaç ne olabilir diye. Şimdi 
Balıkçı yok. Peyami Safa yok. Var olanlara gelince... Sözlerini gü­
venle aktardığınız büyük araştırmacı Afyonlu Mevlut Berk’in çıkar­
dığı sonuçları hangi yetkiye dayanarak gerçekmiş gibi aktarabili­
yorsunuz? Böyle bir bulguyu BalıkçTnın sağlığında değil de şimdi, 
olayları çarpıtarak yansıtmadaki amacınız nedir? Elif Naci 
‘üstadınıza’ gelince... Sizinki yaşayan üstadınıza b ir dalkavukluk ol­
masın. ‘Üstadınızdan’ dinlediğiniz ve okuyucuya aktardığınız öy­
küde Balıkçı'ya karşı gizli b ir kin gözlenmekte. Bu kin i destekleyici 
havanızın sebebi nedir? Ya Şadan Gökovalı’ya yöneltilen haksız, alay­
cı yergi niye?
... Bu mektubumun yayımlanmasını diterim. Yayımlamadığınız tak­
dirde tekzip hakkımı ve yargı yollarına başvurma hakkımı saklı tut­
tuğumu bildiririm. Size gelince... Kişiliğiniz ve yazarlığınız hakkın­
da hiçbir şey bilmiyorum. Bilmemekle de bugüne kadar pek b ir şey 
kaybetmediğimi görüyorum." Sonunda bir tehdit de var: ‘‘Sayın Ha­
şan Cemal'e b ir suret gönderilm iştir" diyor.
Balıkçı’yı tanırdık. Ahbaplığımız vardı. Başka bir kitabımda da 
bir anısını anlatmıştım. Yazı da hiçbir kötüleme amacım yoktur, 
anmak istemiştim, yanlış anlaşıldı.
Bir mektup da Türkolog Bilal Ziya Tekin’den aldım. O da konu­
yu ‘sanatçının özel yaşam ve mahremiyeti dokunulmazlığına’ so­
kuyor. Biz özel yaşama girmedik, babasının ölümü üstüne söyle­
nenleri yansıttık. Yani bir olgu, mahkeme kararları ile ortada du­
rurken hiç değinilmeyecek mi? Neyse gelelim Tekin’in dediklerine:
"Sanatçıların özel yaşamları, dünyanın her yerinde basının sü­
tunlarını ve kamuoyunun tatsız ilgisini pek fazla çekmiştir. Ne var 
ki, ne Baudelaire’in düşkün yapısı, ne Rimbaud ve Verlaine’in si­
lah kaçakçılığı, esir ticareti yapmış olmaları, ne Borges’in diktatör 
şeflerle ilişkisi, sanatçı yönlerinin yanında bir anlam taşımıştır. Ba­
lıkçı ise yaşamının hiçbir döneminde bir kire bulaşmamanın onu­
runu yaşamıştır.”
Bunların hepsi kabul de, gene babasının ölümü olgusu ortada 
duruyor. Balıkçı üstüne 1979 yılında edebiyat bitirme tezi yapmış 
olan Bilal Ziya Tekin bu konuya değinmiyor.
Bu konuya Şakir Efendi türküsü yönünden değinen Balıkesir Ek­
spres gazetesi (Cahit Albayrak dostumuza selamlar) yazarların­
dan Yüksel Erkekli şunları yazıyor:
Şakir Efendi türküsüyle ilgili bildiklerim i sunmayı uygun bul­
dum. Şakir Efendi, Yozgat yöresinde söylenen bir asker kaçağı türk­
üsüdür. Uzun hava biçiminde söylenir. Genelde Anadolu insanının 
yüreğindeki duyguları yansıtır. Benim bildiğime göre Şakir Efendi, 
b ir askeri mahkeme başkanının ve şube reisinin adıdır. Türkü, as­
kerlik yapmamak için kaçıp yakalanan b ir kişinin yalvarılarını yan­
sıtan satırlarla doludur."
Madem işi buraya değin uzattık, türküyü de yazalım, şöyle:
Şakir Efendi derler geldi yanıma 
Lanet halkasını taktı boynuma 
Düşer mi katillik senin şanına 
Efendim efendim Şakir Efendim 
Allah’ın aşkına affet efendim
Şakir Efendi derler yüzüme baktı 
Olanca tüylerim ayağa kalktı 
Yağladı sicimi boynuma taktı
Ardından "efendim efendim” kavuştağı geliyor. Bildiğimiz kada­
rıyla türküler Anadolu’nun çoğu yerlerinde yakılır da, uygun dü­
şen herkes için her yörede söylenebilir. Yozgat türküsü, belki de 
Bodrum’a sürgün giden Balıkçı için de söylenmiştir, onun adı da 
Şakir değil mi?
Biz bu köşede şunu bunu karalama değil, söylenenlere deği­
nerek, eski dostları anmak istiyoruz. Arada bir yanlışlık yaparsak 
bağışlanmak dileğiyle...
Yeni bir not:
Bu yazıyı yazdıktan sonra, İzmir’den, Yurtiçi Kargo Servisi’nde 
çalışan F. Leyla Koçyiğit’ten bir mektup aldım. Anlaşılan İzmirli dost­
ları bizim yazı pek ilgilendirmiş. Karşılıklı konuşmalar geçmiş. Övün­
mek gibi olmasın, ama F. Leyla Koçyiğit’in mektubunu da buraya 
almayı görev saydım. Herkes yazara sövmez, övenler de çıkar.
"Balıkçının Öyküsü Üstüne başlıklı yazınız üzerine Yeni Asır ga­
zetesinden araştırmacı Yaşar Aksoy’a Afyon olayının doğru olup ol­
madığını sordum -biz genç kuşakların bu konuda yeterli bilgiye sa­
hip olmadığımızı takdir edersiniz; Önce olayı yalanladı, neden böyle 
yazdığınızı anlayamadığını ve bu konuda kendisinin protesto niteli­
ğinde b ir yazı yazacağını söyleyerek konuyu geçiştirdi. Bir hafta son­
ra tekrar arayarak yazının ne olduuğunu sorduğumda, ‘Benim kö­
şem yok ki, sen Özdemir Hazar’ı ara, ona söyle...” dedi. Sayın Hazar 
da, sizin Balıkçı ile meyhane arkadaşı olduğunuzu bu yazıyı da Elif 
Naci ile meyhanede içerken aklınıza esip (konu bulamadığınız için 
olabilir) yazdığınızı, bu konuların tekrar ortaya dökülmesinin çok ge­
reksiz bulunduğunu (Balıkçı’yı sevenler tarafından) köşesinde si­
ze doyurucu nitelikte bir makale yazacağını açıkladı!...
Aradan 15 gün geçtiği halde çıt yok! Bu yazıyı neden yazdığınızı 
daha iyi anlıyorum. Balıkçı'yı dillerinden düşürmeyen bu araştırmacı, 
köşe yazarlarımız, onu ne kadar sevdiklerini ortaya koydular. Onun 
gölgesine sığınıp yapıtlarını kendileri kullanarak ün sağlarken, ger­
çek Balıkçılar, Balıkçı geçinenler diye bazı yazarları, ozanları ayırı­
yorlar. Kendileri de Balıkçı'yı anma panelleri düzenleyerek isim yap­
maya uğraşıyorlar. Onlar için söyleyeceğim tek sözcük kalıyor: Ya­
zık! Kaleminizin başarılı, sizin de sağlıklı ve mutlu olmanız dileğiy­
le... Saygılarımla..."
Taha Toros Arşivi


Şakir Efendi üstüne...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository