Taha Toros Arşivi, Dosya No: 69-Faik Ali - Munis Faik Ozansoy. Not: Derginin "Düşündüğüm Gibi" köşesinde yayımlanmıştır

Ozansoy, Munis Faik

Istanbul Sehir University Repository

♦♦ ♦♦ 1  ♦♦ w  ♦ ♦ / I  «  f  ♦Uuşunaugum ifib i
YANLIŞ BİLMEK
12, 13 yaşlarında bir çocuktum. Babamın, Fransızca’dan tercüme yapar, hattâ şiir yazarken, 
Türkçe veya Fransızca bir lügat kitabını kütüphaneden alıp kendisine getirmemi istemesi beni 
hayrete düşürürdü. Getirdiğim sözlüğün sayfalarını çevirir, bakar, sonra yazısına devam ederdi. 
Çocuk beynimi buna mâna verememekte haksız sayılamaz.
Babam ki, tanınmış bir şairdi; iyi Fransızca bilir, tercümeler yapar, hattâ o dili Mülkiye Mek­
tebinde okuturdu. Öyle iken, nasıl olur da lügate bakmak ihtiyacını duyardı? O zamanki mantığı­
ma göre lügat, yalnız öğrencilerin başvuracakları bir çeşit ders kitabı idi. Boğazımda düğümlenen 
bir soruyu bir türlü sormaya cesaret edemezdim. Nihayet bir gün, istediği kitabı babama uzatır­
ken, tereddütlü ve mahcup bir sesle “ Baba, siz Türkçe'yi ve Fransızca’yı çok iyi bilmiyor musu­
nuz?" dedim. Gülümsiyerek “Oğlum, hiç bir şeyi çok iyi, en iyi bilmek mümkün değildir. İnsan 
hayatı boyunca her gün bir şey öğrenir. Sonra, kelimelerin bir tek mânası değil, mânaları vardır. 
Onları yerinde kullanabilmek için insan, tereddüt ettiği zaman, büyük lügatlerden birine bakarak 
bilgisini kontrol etmelidir” dedi.
Ertesi sabah kahvaltı sofrasında, babam bana aşağıdaki kıt’anın yazılı olduğu bir kâğıdı 
uzattı:
Bu dili anlıyacakların sayısı günümüzde yok denecek kadar azdır. Bunu düşünerek mânasını 
kısaca açıklıyayım: Babam bana “Sen de yazarsan şunu bil ki, mâna kadar söze de dikkat etmek 
lâzımdır. Lügatin devamlı öğrencisi ol. Çünki bütün belâgat ustaları lügatin ebedi çıraklarıdır" 
diyordu.
Çok şey bilmediğimi biliyorum. Ama bildiğimi doğru bilmeyi babamın bu öğüdüne borçluyum.
Düşündükçe üzülüyorum: Babamın bu asil titizliği, bu dil saygısını gösterdiği günlerden ne 
kadar uzağız. Hibe’ye hîybe diyen hukuk profesörlerine çok rastladım. Demek ki, Hukuk Fakül­
tesindeki hocaları da onlara ihtar etmemiş. Bu eski tâbirin yerine “ bağış” demesini de, yanlış 
bildiklerini bilmedikleri için akıl edemiyorlar. Genç edebiyat öğretmenleri Süleyman Nazif’e 
Nâzif diyorlar. Takat kelimesini doğru söyliyen bri genç mühendise rastlamadım. Hepsi tâkaât di­
yorlar. Demek ki, kara tahta önünde fizik problemini izah ettikleri zaman yanlış telâffuzlarım hoca­
ları da düzeltmemiş; şüphesiz kendileri de doğru bilmedikleri için.
Bilmemek mazur görülebilir, ama yanlış bilmek!.. Toplum ve düşünce hayatımızdaki bütün 
sapıklıklar bilgisizliğin değil, yanlış bilginin sonuçlarıdır. Dinin yanlış bilinmesi softayı; sosya­
lizmin yanlış bilinmesi de devrim yobazını doğurdu.
Abdülhak Hâmid ne doğru söylemiş:
M U N İS  F A İK  O Z A N S O Y
Bir gün çocuğum, sen de yazarsan şunu bil ki 
Bir lâzimedir lâfza da mana gibi dikkat; 
Şakird-i müdâm-ı lügat ol, çünki müebbet 
Tilmiz-i lügattir hep esatiz-i belâgat.
Yanlışsa bildiğim, bana hiç bilmemek yeter.
3
Taha Toros Arşiv


Yanlış bilmek

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/167369/3/001513102006.pdf

Yanlış bilmek

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository