Taha Toros Arşivi, Dosya No: 109-Hasan Ali-Can Yücel. Not: Gazetenin "Evet/Hayır" köşesinde yayımlanmıştır

Akbal, Oktay

Istanbul Sehir University Repository

TU TU KLU
SARD UN YA...
« Y a ’u ne güzel şeymiş m eğer karanlık» d iyor Can. E le k ­
tr ikler kesilmiş bir  gece. Çaresiz  toplam ışlar satranç taşları­
nı, yatmışlar erkenden. Bilirsin iz  Hapishanelerde hiç sönmez 
ışıklar.  Y a n a r  da y an a r  gece gündüz. K a ra n l ık  özgür insanla­
ra yakış ır ,  tu tu klular  apaydınlık  içinde dolaşırlar, u yu rla r ,  
düş görürler.
Ne sıcaktır  Tem m uz'da  A d a n a!  Hele tu tu k larev i  nasıl ya ­
nar! Gözünün değdiği her yerde  bir  «insan manzarası». H er 
insanın bir  «roman»ı. Y a z ı lm a y a n ,  y az ı lm adan  k alacak  olan. 
Y a z ı lsa  da yazılm asa da or ta k tır  bu serüvenler,  bir  ek m ek ,  
b ir  iş, b ir  kadın , bir  kızgın  an, bir  öç alma duygusu.. .  Sonra 
ka p atır lar  insanları gece - gündüz ış ık ların  yandığı dar  y e r­
lere, kendilerine benzer insanların  arasına...
C an  Y ü c e l  de böyle  bir  tutukevinde. B ir  kitap çevirdiği  
için almış y ı l la r  sürecek bir  cezayı.  Nasıl almış, neden almış? 
O ayrı konu. A lm ış  işte, y a t ıy o r  işte... A f  ç ıkarsa o da çıka­
cak  «içerden». Genel af  ç ıkarsa, düşünce suçlarına af ç ıkarsa, 
basın  suçlarına af  çıkarsa.. .  A da let  Bakanının  kabul ettiği 
gib i «az-çok adli  hata vardır» görüşünü benimseyenler yeni  
Meclis’te çoğunluğu alır da böyle  b ir  af  çıkarm anın gereğine 
inanırlarsa...  Ç an 'la r ,  y u rdu n  orasında burasında af bekli­
yorlar .  K im i sabır la, k im i üzüntüyle,  k im i um utla,  k im i öf­
k e y le ,  k im i bık kınlıkla . . .
Şair  kişi özgürlüğünü y itirm ez hiç b ir  zaman. D ört du va r  
bir  y erde  y ık ı l ı r  gider. Düşlerinin, hayallerinin  gücüne daya­
namaz engeller.  N e y i  özlemişse b u lu r  yan ın da, n ey i  is tiyor­
sa uzatır  ona elini, değdirir ,  duyar.  Hiç b ir  yasa, hiç b ir  kişi 
önleyemez bunu. D uyan , düşünen kişiyi büsbütün susturma­
nın da yolu  yoktur .  B ulunm am ıştır .  B ulu nam ayacak t ır  da...
«Elektrikler söndü bu gece / Zor belâ toplayıp  satrancın  
taşların ı / M ecburen y a t t ık  / S im siyah k e d ile r  gib i dolaşıyor 
koğuşta  / U yuyan  dostların  nefesleri  / Dolaşsınlar azıcık. J 
T a m  ben de e v e  doğru açılıyordum  / Ş ıpırdatm adan hiç kü­
rekleri  / Y a n m a z  mı o tepem deki yüz m um luk ış ık! / Bir  
k ü r e k  m ahkûm unu B o ğ a z ’da sandal sefasına / Haklı lar,  bı­
ra k m a zla r  tabii ama. / Y a ’u. ne güzel şeymiş m eğer karanlık  »
K a n l ıca ’daki yalı . . .  Eski zaman öykülerine  yakışan bir 
yer.  Can Y ü c e l ’in «şıpırdatm adan kürekleri»  y ak la ş m a y a  ça­
lıştığı yer,  orası.  Evi,  eşi, çocukları  orada yaşıyorlar .  Y a z ın  
eşsiz b ir  güzellik,  kışın pencereler, k ap ılar  t ık a n ıy or  soğu 
girmesin diye. Can, b a k ar  pencereden şiir düşünürdü, çeviri  
yapard ı,  yazardı.  Balkona atıp koltuğu, m asayı ik i  tek de at­
m az mıydı dostlarla?.. Şimdi e lek trik ler  k esilecek  de şimdi 
tepedeki y ü z  m u m lu k  ampul bozulacak da, eski s n u a r  b rc c n  
koşup gelecek...  B ir  sandal yaklaşacak  o balkona. A d an a  a- 
ki  bir  koğuştan, şair  Can gelecek bir  an için evine, kitapları­
na, dostlarına...
Can Y ü c e l  birbir inden güzel şi irler y a z ıy o r  şu sıralarda. 
Dizelerde bu lu yor özgürlüğü...  B uld uk ça  da dizeler birbirini 
izliyor. T u tu k lu lu k ,  kapatı lm ak, çoluk çocuğundan, evinden, 
dostlarından aylarca ,  y ıl larca  ayr ı  ka lm ak  acıdır, kötüdür, 
ama y e n i  yeni d izeler y azm ak ,  yazabilm ek, yaratıcı  bir coş­
ku n lu ğu n  içinde d u y m a k  kendini.. . O azıcık azaltır , hafif le­
t i r  acıyı...  Can da bütün bu  yeni  şiirlerini orada buldu, yaşa ­
dı, y a z m a k  olanağını buldu, o koğuşta ,  o tutuklarevinde,  y e ­
ni arkadaşlarının, dostlarının  arasında...
«Tutuklayıp  sardunyayı / A tt ı la r  dipkapalıya» d iyor «Sar­
d u n y ay a  Ağıt» adlı yeni şiirinde. Beyledir ,  b ir  sardunya bir 
dost olur,  bir  insan olur,  b ir  sevgili olur birden. Ş a ir  y ü re ­
ğiy le ,  şair  gözüyle  bakan, duyan kişi sabahleyin  saat beşte 
olsun, ikindiyin  saat beşte olsun, çevresin i olanca derinliği, 
gerçeğiyle  görür,  tanır, anlar.
«Çan’ın gözleri yaşta  / A k l ı  İdamlık yoldaşta  / Yeşi l  ölüm­
le  dalaşta / Sabahleyin  saat beşte.»
K a la c a k  dizelerle  bugünün acıları yarına. Y a şa y ac ak ,  anı­
lacak,  dilden dile gezecek...  Çağımızın  en güçlü ta n ık la n  bun­
lar, bu  dizeler,  böyle  dizeler.. .


Tutuklu sardunya...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository