Taha Toros Arşivi, Dosya No: 117-Ahmet Vefik Paşaİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Oral, Zeynep

Istanbul Sehir University Repository

Milliyet
3 Nisan 1978 Sayn 271 
750 Kuruş SANAT DERGİSİ
m
a
Ahmet Vefik Paşa, Molière uyarlamaları, çeşitli 
hizmetleriyle Türk tiyatrosuna öncülük etmişti
Çeşitli hizmetleri ve Moliere uyarlamalarıyla Türk 
tiyatrosuna öncülük eden Ahm et Vefik Paşa'nın İ55. do­
ğum y\lı dolayısıyla anıldığı 1978yılında, Bursa'da yaptır­
dığı tiyatro da yüzüncü yaşma giriyor. Aşağıda Ahmet Ve­
fik Paşa'yı ve tiyatro çalışmalarım, 8-9. sayfalarımızda ise 
Bursa Ahmet Vefik Paşa Tiyatrosu’nun yedi yıllık yerleşik 
düzen uygulamalarını konu alan iki yazı sunuyoruz.
ZEYNEP ORAL
Çember sakalı, başında­
ki mavi püsküllü tesi, 
harmani biçimindeki geniş 
ceketi, bol mu bol pantolan- 
ları, tek gözüne taktığı 
“monokl” u... Kâh öfkeli, 
kâh alaycı mı alaycı, kâh 
sonsuz sevimli, kâh nükte- 
ci, kâh acımasız, ama her 
zaman kararlı, ne istediğini, 
neyi niçin yaptığmı bilen... 
Devlet adamı, ama devlet 
adamından çok sanatçı, sa­
natçıdan çok sanatçının 
dostu... Dilbilimci, tarihçi, 
tiyatro adamı... Hem de şu 
ya da bu yönlü değil, pek 
çok yönlü bir tiyatro ada­
mı... Ahmet Vefik Paşa’dan 
söz ediyoruz ama, bütün 
bunları bir sıraya sokup 
bâştan başlayalım.
Yaşamı boyunca (1823 - 
1891) Abdülmecit, Abdül- 
aziz ve Abdülhamit dö­
nemlerinde devletin çeşitli 
katlarında hizmet görecek 
olan Ahmet Vefik Paşa’nın 
babası, dedesi yüksek dev­
let memuru. Yani yüzünü 
Avrupa’ya dönmüş, ya­
bancı dilleri konuşan, oku­
yan, bir ülkeden diğerine 
gidip gelen, cağlarının 
“görmüş geçirmiş” , “bil­
gili, kültürlü”  kişileri. 
Bu nedenle on yaşma 
geldiğinde Ahmet Vefik 
Paris’te okumaktadır lise­
yi. (Babası Paris Elçiliğine 
atanmıştır). İstanbul’a 
döndüğünde “Babıâli Ter­
cüme Odası” nda çalışma­
ya başlar. Üç yıl bu görev­
de kalır, 1840’da elçilik 
kâtibi olarak Londra’ya 
gönderilir. Kısacası, Ahmet 
Vefik Efendi yirmisine ge­
lene dek Latince, Fransız­
ca, İngilizce öğrenmiş; Pa- 
riste’te, İngiltere’de yüzler­
ce oyun seyretmiş, batı 
tiyatrosunun kaynağına 
eğilmiş, edebiyat ve tarih 
bilgisini geliştirmiş, batı­
nın tüm klasiklerini oku­
muştu... 1851’de, 28 yaşın­
da Osmanlı hükümetinin
Tahran Elçisidir. Bu kez 
doğuyu, doğu sanatını, bu 
sanatın kaynaklarını in ­
celer. Tahran Elçiliği sı­
rasında elçilik binasına 
Türk bayrağım çektirmesi, 
hem de bunu kendiliğinden 
ve ısrarla yaptırması, o- 
nunla başlayan bir gele­
neğe yol açar.
Refik Ahmet Sevengil, 
bunu Ahmet Vefik Efen- 
di’nin kişiliğini belirleyen 
bir olay diye niteliyor. Nite­
kim, bundan böyle bu dev­
let adamı - sanatçının kişi­
liğini (öfkesini, nüktesini, 
milliyetçiliğini, gururunu, 
alınganlığını, hassaslığım, 
geçimsizliğini vb...) belir­
leyen çeşitli olaylara tanık 
olacağız. Bunlardan pek 
çoğu dilden dile, kitaplar­
dan kitaplara geçerek 
günümüze dek fıkra olarak 
gelmiş...
RESMİ GÖREVLER VE 
İLG İNÇ F IK R A LA R
Ahmet Vefik Efendi,
Tahran dönüşü İstanbul’da 
Adliye Nazırı olur, 1861’de 
de Paris Elçiliğine atanır. 
İşte bu Paris dönemiyle il­
gili fıkraların bini bir para: 
I I I .  Napolyon, Paris so­
kaklarında pek şık, süslü 
püslü bir beyaz arabayla 
dolaşırmış. Bir gün bak­
mışlar ki Paris sokaklarında 
bu arabanın bir eşi daha ge­
zinmekte. Sahibi de yeni 
Osmanlı elçisi! Hemen sul­
tana haber, sultandan Ah­
met Vefik Efendiye haber, 
‘arabasını değiştirsin ’ 
d iye... Ahmet Vefik 
Paşa’mn cevabı: İstanbul- 
daki Fransız sefiri, padişa­
ha mahsus saltanat kayığı­
nın benzerini yaptırdı. Sefir 
o kayığı ortadan kaldırırsa 
bu araba da kendiliğinden 
kalkar.”  Sonuç: Her ikisi de 
ortadan kalkmış. Ama önce 
İstanbul’daki kayık, sonra 
Paris’teki araba.
Yine Paris’teki bir şölende 
I I I .  Napolyon, Ahmet Ve­
fik Efendiye ‘ ‘Osmanlı İm ­
paratorluğu çöküyor, çatır­
tılarını işitiyorum” deyince, 
Ahmet Vefik Efendi şu ce­
vabı vermiş: “ Bizim ülke­
miz çok uzakta, ordan bu­
raya ses gelmez. Duyduğu­
nuz çatırtılar, olsa olsa 
Fransa’mn krallık idaresi­
dir. Bendeniz Paris’teyim, 
burada çok yakından işiti­
yorum.”
Ahmet Vefik Efendinin 
Paris elçiliği bir yıl sürdü, 
buna benzer “münasebet­
sizlik ler”  nedeniyle (bir 
keresinde de Müslümanlığa 
karşı olan bir oyunu, gala 
gecesinden önce imparator 
locasına, oradan da sahneye 
çıkararak durdurduğu riva­
yet edilir) geri çağrıldı. İs­
tanbul’a geldi ve Divan-ı 
Muhasebet Reisliğine (Sa­
yıştay Başkanlığı) getirildi. 
Bu yıldan sonra Ahmet Ve­
fik Efendi bir yandan Da- 
rülfünun’da ders verecek,
(Sayfayı çeviriniz)
©
Ahmet Vefik Paşa (1823-1891)
J/ K '¿ ' ¿ /Ç sr S \ \ CXü'oW 
t£/.iX>,->?'*■- j w  c>y •u/.j-'Ç • 5tv»A
££
: ¿W -. ^  :yV
- j y
j\lnAfcW O U
« £>CUi/,./ /■
¿ttk»: j/ j'i - •¡t#:
uA/C ^ y ^ j - y  ■‘•¿S '■ J^ S
J O  u.»
, O
A  & / ' j
. w ; < u'ü jU-
_'  ‘ i ’__t _: M +  OJ ( fWlO/ )
İ921'de Türk Tiyatrosunda “Baykuş”  ı>e “Zor Nikâh" ilanı (solda); İ922'de Türk Tiyat 
rosu'nun oynadığı “Merakı" ilam.
bir yandan bu dilbilgisi, ta­
rih derslerinin notlarım ki­
tap haline getirecek, bu­
yandan da adım ölümsüz 
kılan Molière çevirilerine ve 
uyarlamalarına başlayacak­
tır. Biz bu yazıda milliyet­
çilik, dil ve tarih üzerine 
düşüncelerine değil, tiyatro 
ilişkilerine, tiyatro çalışma­
larına ve tiyatroya katkıla­
rına eğileceğiz. 
M OLlERE ’DEN İL K  
U YG U LA M A LA R  
Ahmet Vefik Efendinin, 
M olière ’den yaptığ ı ilk 
uyarlamalar “ Zor Nikâhı” 
(Le Mariage Force) ve “ Zo­
raki Tabib”  (Le Médecin 
Maigre Lui)dir. Sevengil’e 
göre, Ahmet Vefik Efendi 
“ Molière’in eserindeki 17. 
asır Fransızlarım, huy, an­
layış, konuşma şekli, 
hulasa her bakımdan 19. 
asır Türk’ü yaptı. Ahmet 
Hamdi Tanpınar ise Türk 
Edebiyat Tarihi k ita­
bında bu ilk Molière uyarla­
masına değinirken, şöyle 
yazmıştı: “ ... Burada hem 
sağlam bir garp kültürünün 
ve tiyatro anlayışının hem 
de büyük bir mizaç hususi­
yetinin karşısındayız. Çün­
kü Molière’i tercih etmek
O
herhangi bir muharriri sev­
meye benzemez. O, insanlı­
ğın kendisi olan sayısı az 
şairlerdendir. Orada biz 
çıplak hakikatlerin dünya­
sına gireriz...”
Tanpınar’m deyişiyle, 
“ tercihin i”  M oliâre’den 
yana çoktan yapmıştı Ah­
met Vefik Efendi. Çünkü 
Moliöre’e inanmıştı. Çünkü
Moliere’in eserlerinde olayı 
olduğu gibi bir yana bırakıp 
oyun kişilerinde Türk insa­
nını yansıtabiliyor, oyunu 
yerli bir içeriğe oturtabili­
yor, kendi yorumunu kata­
biliyor, Türk oyun geleneği 
etkilerinden yararlanabili­
yor, seyircisiyle sıkı bir iliş­
ki kurabiliyordu. Bu oyun­
lar Gedikpaşa Tiyatrosunda
sahnelenince (1869-70), se­
yircisiyle sıkı bir ilişki ku­
rabildiği açıkça görüldü.
Onun Molière’i yeğleme­
sinin bir nedeni de araların­
daki benzerlik olamaz mı? 
Yaşamının her anında ken­
dine özgü davranışlarıyla 
gülünç durumlar yaratmak­
tan, gülünç durumlardan 
ve mizahtan yararlanmak­
tan geri kalmadığını unut­
mamak gerekir.
Gedikpaşa Tiyatrosunda 
bu oyunlar oynanadursun, 
Ahmet Vefik Efendi 
1872’de Sadaret Müsteşar­
lığına atanır, 1875’de Pe- 
tersburg’da toplanan İlim 
Kongresinde görev alır. Bu 
arada Gedikpaşa Tiyatro­
sunda iki Molière uyarla­
ması daha oynanır: “Tabib-i 
Aşk”  (L ’amour Médecin) 
ve “ Meraki” (önce “ Hayali 
Hasta” adını verdiği “ Le 
Malade imaginaire). Daha 
ilk uyarlamalarmda bile 
Ahmet Vefik Efendi yalm 
bir Türkçeye, konuşma dili­
ne sıkı sıkıya bağlıdır. An­
cak bununla yetinmeyip 
oy unlar mda o dönem ay­
dınların dil tutumunu alaya 
alır, dil sorunlarından gül­
dürü öğesi olarak yararla­
nır.
1876’da, İkinci Abdülha- 
mit tahta geçince, mezarda 
son bulacak bir kavga 
başlar. Ancak kavgadan 
önce, “ fırtınadan önceki 
sessizlik” dönemi vardır: 
Ahmet Vefik Efendi öncele­
ri padişahın güvenini kaza­
nır ve sırasıyla, Mebusan 
Meclisine başkan (o meclis 
ki, Abdülhamit döneminde 
topu topu bir kez toplanabi­
lecektir), sonra vezir, sonra 
“ Paşa” , sonra da başvekil 
olur. (Sadrazam yerine 
Başvekil denilmesini ilk o 
istemiştir.) Bütün bunlar 
olduğunda yıl 1877’dir. Çok 
değil, bir yıl sonra Abdül- 
hamit’le araları açılır. Böy- 
lesine “ belalı”  birinin İs­
tanbul’da bulunması tekin 
değildir; vekillikten azledi­
lir ve Hüdavendigâr (Bur­
sa) valiliğine atanır.
AH M ET VE F İK  PAŞA  
VE BURSA
Tanzimat tiyatrosunun 
en parlak dönemlerinden
biri başlamaktadır. Bursa, 
sanat yaşamının doruk 
noktalarına vermeye hazır­
dık artık.
Ahmet Vefik Paşa, ünlü 
tiyatrosunu yaptırmadan 
önce bir süre başka iş de 
görür Bursa’da. Eski mi­
mari ve sanat eserlerini gün 
ışığına çıkartmak, öğret­
men okulları açmak, has­
taneler kurmak, yollar yap­
tırmak, sayıları çok bol olan 
çıkmaz sokaklardan kenti 
arındırmak gibi... Arabaya 
biner, özellikle çıkmaz so­
kaklara dalarmış. Arabacı 
her çıkmaz sokağın sonun­
da durduğunda, “ Vali Pa­
şanın arabası durmaz” diye 
o anda belediyeden işçi ge­
tirtip duvarı yıktırır, yolu 
açtırırm ış... Yine Bursa 
valiliği sırasında Maliye 
Bakanlığından gelen tüm 
para isteklerini geri çevir­
miş. İstekler yinelenince 
bakanlığa şu kısa telgrafı 
çekmiş: “ Para denilen bok, 
bu vilayette yok...” Ba­
kanlığa yollanacak değil 
ama tiyatro yaptıracak pa­
rası vardı. Bu tiyatronun 
yaptırılışım ünlü oyuncu 
Ahmet Fehim Efendinin 
anılarından izlemeden önce 
biraz gerilere gidelim. İ960'da Devlet Tiyatrosu'nda "Kibarlık Budalası"
Efendinin anılarından izle­
yelim:
“ Gedikpaşa T iya tro ­
su’na girdikten altı ay sonra 
Fasuly acıyanla birlikte 
Bursa’ya gittik. Kumpan­
yada Triyans, Tospatiyan, 
Binemeciyan, Holasiyan, 
Canikyan, kadınlardan da
(Sayfayı çeviriniz)
Tanzimat tiyatrosunun 
en önemli isimlerinden olan 
Güllü Agop’un yönetimin­
deki “ Osmanlı Tiyatrosu” 
topluluğu 1870 yılından beri 
Gedikpaşa Tiyatrosunda 
temsiller veriyordu. Toplu­
luğun en ünlü elemanların­
dan, oyuncu ve yönetmen 
Fasulyacıyan ile Güllü 
A gop ’un arası 1877’de 
açılır. Bundan önceki de­
neyler, Gedikpaşa’dan ayrı­
lıp, Güllü Agop’a rakip 
olarak yeni bir kumpanyayı 
İstanbul’da barındırmanın 
ve tutturmanın güçlüğünü 
ortaya koymuştur, işte bu 
nedenle, Fasulyacıyan 
birkaç arkadaşıyla birlikte 
Bursa’ya gidip temsiller 
vermeye karar verir. Bun­
dan sonrasını Ahmet Fehim
©
Madam Fasulyacıyan, Hi- 
ranuş, Şirinyan, Virginya, 
Zagakiyan ve Sofi vardı. 
Ahmet Vefik Paşa, kısa 
boylu, dolgunca, çember 
sakallı, yüzünün çizgileri 
muntazam, güzel adamdı. 
Sırtında Osmanlı setresi, 
başında Tunus fesi, gözün­
de monokl, sevimli asil bir 
hali vardı. Paşaya hulûs 
çakmak için evvelce Gedik - 
paşa’da oynanmış olan Me­
raki ile Zor Nikâhı komedi­
lerini oynadık.”
Bu oyunları izleyen Ah­
met Vefik Paşa, temsil so­
nunda “ size bir tiyatro yap­
tıracağım, eserler verece­
ğim, onları oynayacaksınız, 
tiyatroya kira vermeyecek­
siniz, yalnız yılda iki temsi­
lin gelirini hastaneye vere­
ceksiniz”  deyince oyuncular 
kulaklarına inanamazlar. 
Paşa dediklerini bir bir ye­
rine getirir. îşe, bugün bile 
tiyatrocuların başlıca so­
runlarından olan “ bina”dan 
başlar. Tiyatro binası çabu­
cak tamamlanır ve tiyatro 
15 Eylül 1879'da “ Meraki” 
oyunuyla açılır. Bursa’daki 
valiliği süresince Ahmet
Vefik Paşa yalnız bu tiyat­
roya gereç yani oyun sağla­
makla kalmayacak, aym 
zamanda tiyatro yöneticisi 
olarak ve oyuncularla seyir­
cileri yetiştirme açısından 
önemli bir işlevi yerine geti­
recekti.
Çevirdiği ve uyarladığı 
Molière oyunları şunlardı: 
“ Azarya” (L ’Avare), “ Dek- 
bazlık” (Les Fourberies de 
Scapin), “ Yorgaki Dandi­
ni”  (George Dandin), “ Du- 
dukuşlan" (Les Precieuses 
Ridicules), “ Don Civaııi” 
(Don Juan), “ înfial-i Aşk” 
(Le Depit Amoureu), “Tar- 
tüf” , “ Savruk” (L ’Etour- 
d i), “ Kocalar M ekteb i”  
(l'Ecole des Maris), "K a ­
dınlar Mektebi”  (l’Ecole 
des Femmes), “ Adamcıl” 
(Le Misanthrope), “ Oku­
muş Kadınlar”  (Les 
Femmes Savantes). Bu 
eserler içinde Türk toplu- 
muna uyanları uyarlayıp 
diğerlerini çeviren Ahmet 
Vefik Paşa, çevirilerinde de 
alabildiğine serbest davran­
mış, kısaltmalardan, eksilt­
melerden ya da eklemeler­
den hiç kaçınmamıştır.
Bunların tümüne kendi 
kişiliğini katmış, atasözle- 
rine, deyimlere, argo söz­
cüklere bol bol yer vermiş, 
kendi yorumunu getirmiş­
tir.
Ahmet Vefik Paşa’nm 
tiyatro yönetiminde, tiyat­
rocu ve seyirci yetiştirmek­
te, oyunları sahnelemekte 
de etkili bir rol oynadığım 
belirtm iştik. Ahmet Fe- 
him’in anılarında şunları 
okuyoruz:
“ .... Paşa bize Molière’in 
her eserinin psikolojisini, 
yazılma sebebini, karakter­
leri bir bir anlatır, tahlil 
ederdi. Provalar ekseriya 
gelir, eserin sahnedeki sey­
rini takip eder (...) küçük 
boy M olière kitaplarını 
açar, bakar, bize ufak tefek 
mizansenler gösterirdi... O 
zamanlar yetişen aktör pek 
çok olmadığından, bizzat 
uğraşarak öğretirdi...”
Provayı beğenmeyince 
salonu terkettiği, müthiş 
öfkelendiği, hatta bir sefe­
rinde ünlü oyuncu Holas 
Efendiye kızıp sonunda onu 
tokatladığı, provayı beğe­
nip beğenmediğinin, yüz 
mimiklerinden anlaşıldığı, 
çok beğendiği oyunculara 
armağanlar (para, altın) 
verdiği, oyundan önce Pa- 
şa’nın isteği üzerine bir 
kadın oyuncunun sahnede 
şarkı söylediği. Paşa çevre 
kaza ve köyleri teftişe çık­
madan önce topluluğa “ Ha­
zır ben yokken pis oyun­
larınızı oynayın, kurtlarını­
zı dökün” dediği ve o 
dönemlerde tiyatroda melo­
dramların oynandığı... çe­
şitli amlarda dile getirilen 
olaylardandır.
Ahmet Vefik Paşa, tiyat­
ronun sürdürülmesi için se­
yircinin de ’ yetiştirilmesi 
gerektiğine, seyircisiz ti­
yatro olamayacağma inan­
mıştı. Bu nedenle kapı kapı 
dolaşarak abone toplar, 
tüm memurlara bilet dağı­
tır, gece tiyatroya gelip 
gelmediklerini araştırır, 
gelmeyenlerin mazeretlerini 
tek tek soruştururdu. Bir de 
Tiyatro Muhipleri Encüme­
ni (Tiyatro Sevenler Ko­
mitesi) kurmuştu. Bu komi-
©
te hem tiyatronun denetimi 
ye mali sorunlarıyla ilgile­
nir. hem de tiyatroya seyir­
ci sağlamanın yollarını 
araştırırdı. Bütün bu çaba­
lar sonucu seyirci yetiştir­
meyi başarıp başarmadığını 
bilmiyoruz ama, başka bir 
işi başardı. Hakkında tah­
kikat açıldı. P r  gazete 
bunun nedenini şöyle belirt­
ti: Halkı cebren tiyatroya 
sevkediyordu, kendisi al­
kışlarsa seyircinin de alkış­
lamasına, kendisi gülerse 
onların da gülmelerine izin 
veriyordu.. ;
V A L İL İK T E N
U ZA K LA Ş T IR ILM A
GEREKÇESİ
Valilikten atılmasına, 
Fasulyacıyan ve arkadaş­
ları hakkında da soruştur­
malar açılmasına ve bu o- 
yuncuların gözaltına alınma­
larına yol açacak olan bu 
soruşturmanın tek nedeni, 
Paşa’mntiyatro yaptırması, 
sanattan yana çıkması, sa­
natı ve sanatçıyı koruması 
değildi. Ahmet Vefik Pa- 
şa’nın II. Abdülhamit’le
arası alabildiğine gergin­
leşmişti. Devrin güçlü ve 
gözde adamı Sait Paşa sad­
razam olmuştu. O Sait Paşa 
ki, Ahmet Vefik Paşa’nm 
baş düşmanı... Ondan gelen 
emirlere Bursa valisi hiç mi 
hiç kulak asmaz ve günün 
birinde Dahiliye Nezaretine 
şu yazıyı yollar: “ Sait im­
zalı bazı telgraflar geliyor. 
Bu adam kimdir?” Sait 
Paşa, Bursa’ya yeni bir 
memur atayınca Ahmet 
Vefik Paşa “ ihtiyacım yok” 
diye geri postalar. Sait 
Paşa birini görevden almca, 
bu kişi Ahmet Vefik Paşa’- 
mn sevdiği, hele tiyatroyla 
ilgili biriyse, “ kalsın” der, 
görevini sürdürtür. Çekiş­
meler sürerken, soruştur­
ma da sonuçlanır: Karar: 
Ahmet Vefik Paşa valilik­
ten azledilir, işte gerekçe­
lerden bir kısmı:
“ Valiliğe tayininden az­
line kadar tiyatroyla uğraş­
mış, îstaııbu dan Fasulya- 
cıyan namında birinin ida­
resinde getirttiği kumpanya 
üç sene haftada üç gece oy­
namıştır; biletler vilâyet
matbaasında basılmış, zap­
tiye tarafından ahaliye 
dağıtılmıştır. (...) Hükümet 
sıfatına yakışmayacak su­
rette piyeslerin provasında 
bulunmuştur. Zaptiyeler 
marifetiyle fahişelere bilet 
verilmiş, haftanın birkaç 
gecesini kadınlara ayırarak 
onları da tiyatroya getir­
miş, aralarına fahişeler de 
sokmuştur... Zaptiyelerden 
teşkil edilen muzika takımı­
nı tiyatroya tahsis etmiş 
(...) gayretini tiyatronun 
idaresine hasretmiştir...
K ız mektebi mualimini 
aktrislere hoca tayin etmiş 
(...) tiyatroya mahsus on 
dokuz piyesi resmî ruhsat 
almadan Bursa matbaasın­
da bastırm ış, matbaaya 
yirmi bin kuruş borcu kal­
mıştır...”
Bundan sonrası en azın­
dan bir Molière oyunu ka­
dar gülünç... İstanbul’da 
cezalandırılmayı bekleyen 
Ahmet Vefik Paşa’ya sa­
raydan emir gelir: Yeniden 
başvekil olmuştur. İki gün 
süren kutlamalar, törenler. 
“ Aleyhimdeki mazbatayı 
hep mühürlediler, şimdi de 
gelirıer, sapur şupur eteği­
mi öperler”  demekten ken­
dini alamaz Paşa... Ancak 
etek öpme fash pek uzun 
sürmemiş, çünkü üçüncü 
günün ortasında bu görev­
den de azledilmiş (30 Kasım 
1882).
Bu tarihten sonra Ru- 
melihisarı’ndaki evine çeki­
lir. Bir yıl sonra sultandan 
gelen görüşme isteğine 
“ Ben oyuncak değilim”  de­
yip kahkahalarla gülerek 
cevap verir. Yoksulluk için­
de, ağrı sızı içinde, nefes 
darlığı içinde 21 Nisan 
1891’de ölür. Babası, dedesi 
ya da öteki devlet büyükle­
ri gibi Eyüp Sultan mezar­
lığına ya da Sultan Mahmut 
türbesi yakınlarına değil, 
Rumelihisarı'na gömülür. 
Çünkü, özellikle son yılla­
rında, “ sakın beni Sultan 
Mahmut türbesine gömme­
sinler. ömrüm boyunca uğ­
raştığım adamlarla bir de 
ahirette tepişmek istemem” 
deyip durmuştur.
Kaynakça: Refik Ahmet Sevengil: 
"Tanzimat Tiyatrosu" (Devlet Konser­
vatuarı Yayınları D izisi), Metin And: 
"Türk Tiyatrosu” (1839-1908) (İş Ban­
kası Kültür Yayınları), Sevim Orbay: 
“Ahmet Vefik Paşa” (Türk Dil Kurumu 
Yayınları), Tiyatro Araştırmaları Der­
g isi Yıl: 1974. Sayı: 5
©
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Ahmet Vefik Paşa, Molière uyarlamaları, çeşitli hizmetleriyle Türk tiyatrosuna öncülük etmişti

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository