Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Müzisyenler. Not: Gazetenin "Geçmiş Zaman Olur ki" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Felek, Burhan

Istanbul Sehir University Repository

—AİLELERİMİZDE
MUSİKİ
MERAKI
geçmiş zaman olurki...
BURHAN 
FELEK
Kemanın sesini çıkarmayı öğrenmek
için bir aydan fazla zaman harcadım.
Keman en zor öğrenilen musiki âletlerinden biridir. 
Bir kere, tutuluşu anormaldir. Çenemizin sol tarafına 
kemanın ucunu dayayacaksınız. Tellere basarak sesleri 
ayarlamak işi sol ele düşer. İnsanların sol eli en 
beceriksiz eldir. Sağ el sadece kemanın yaymı çeker.
Efendim, elimizde reçine (yay teline ses vermek için 
sürülür) yayı tazeliyor, tazeliyor, gene de tebeşiri cama 
sürerken çıkan iç gıcıkl ayıcı sesten başka ses 
çıkaramıyorum. Bir aydan fazla bir zamanı kemanın 
sesini çıkarmayı öğrenmeye harcadıktan sonra “ Beyâtl”  
peşrevinin birinci hanesine başladık.
İnanınız! Hiç mübalâğasız tam 6 ayda bu peşrevin 
yalnız bir hanesini şöyle böyle çalabildim. Çaldıktan 
sonra kemanı yere vurup kırdım.
Saraylı hanıma yol verdik. Ben de bir musiki âleti 
çalmaktan nefret ettim. Hemşirem ud çalmayı öğrendi 
ve hatta piyanoya bile geçti. Ben saraylı hanım 
sayesinde musikiden değil de, çalğı çalmaktan nefret 
ettim.
Leon Hanciyan Efendi'nin 
gözleri görmüyordu.
Musiki Cemiyeti’nin tesiri ile Üsküdar’da yer yer 
musiki dersleri verilirdi. Bunlardan biri de, merhum 
Foto Ferit İbrahim’in evinde Leon Hanciyan Efendi 
adındaki büyük üstat tarafından verilirdi. Leon 
Hanciyan Efendi’nin o devirde gözleri görmüyordu. Ama 
bu büyük usta, talebesine çok şeyler öğretiyordu. Ben 
bu toplantılara, eski tabirle samiin sıfatiyla giderdim. 
\ g jek çok şarkıları, meselâ, “ prozodi”  gibi musiki
tabirlerini, “ makam” lan, “ usûl”  denilen ve musikT\ 
ıstılahında "İkaa” ’ adı verilen elle dize vurularak veya 
“ daire”  denilen “ d e f’ (tef) ile saz ve ses sanatçılarını 
aynı zamanda aynı notayı çıkarmaya yarayan metotla­
rım dinleye dinleye kulak dolğunluğu edindim.
Birçok şarkı güfte ve besteleri öğrendim. Gramofo­
nun ve plakların icadı, bu merakımı bol bol tatmin etti. 
Bu arada kendim de okumayı deneyeyim dedim. 
Gördüm ki, sesim iyi değil ve ancak segâh, rast, mahûr, 
uşşak, hicaz, nihavent gibi makamlarda notaya 
uyabiliyorum, üst tarafı cok kötü.
Mesut Bey tambur çalarken 
şarkı okumaya başladım.
Bundan 5-10 yıl evvel bir gece merhum Mesut Cemil 
Bey’ in evine davetliydik. Aziz ve sadık dostlarım Vasfi 
Rıza ve Necmi Rıza beyler de oradaydılar. Mesut Bey 
güzel tambur çalarken, aklıma gelen iyi okuyabildiğimi 
sandığım bir şarkı okumaya başladım. Pek terbiyeli ve 
medeni bir zat olan Mesut Cemil Bey benim 
—şüphesiz— okuduğum kötü şarkı için:
— Aman üstat! Ne kadar güzel okuyorsunuz! diye 
beni teşvik ederken, Vasfi Rıza, cümlece malûm olan 
açık kalpli ve kör kadı cinsinden doğru sözlülüğüyle:
— Mesut! Ne dalkavuk herifsin be!
— Neden üstat?
— (Beni göstererek:
— Şu herifin okuduğu şarkı beğenilecek şey mi? 
demez mi?
Ben de Vasfi’ye:
— Zaten, dedim, sen beni çekemezsin. İşte şu 
şarkıda bile kıskandın. Ne yazık ki aktör olmamışım. 
Eğer aktör olaydım, benim yanımda senin esamen mi 
okunurdu? deyince, durur mu Vasfi:
— Sen de dua et, ben gazeteci olmadım. Eğer 
olaydım, sen ö fıkra yazarlığını zor yapardın! dedi.
Hey gidi günler! Bizim musikişinaslığımızın hikâyesi 
bu kadarla kapandı. Şimdi sadece alaturka dediğimiz 
klasik sanat musikisini takip ediyorum. Güzel, yeni 
şarkılar var. Onlan beğeniyorum. Hele yeni şarkı 
sözlerinin, eskiler kadar karamsar ve şikâyetçi 
olmayışım pek beğeniyorum. Artık şimdi şarkılar hep 
gönül yarasından, hastalığa ilaç olmadığından şikâyet 
etmiyorlar.
________________ HAFTAYA: EKMEK KAVGASI J
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5  1 1 2 9 8 0 0 6 *


Ailelerimizde musiki merakı

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository