Taha Toros Arşivi, Dosya No: 218-Sabahattin Ali.



Not: Gazetenin "Evet/Hayır" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Akbal, Oktay

Istanbul Sehir University Repository

25 YIL SONRA 
SABAHATTİN ALİ
OKTAY AKBAL
Evet
Hayır
Y irmi beş yıl geçmiş... % Nisan 1947’den bu yana... Sabahat­tin Ali o  gün öimürtü. Yapıtları yeni baskılar yapıyor, okurlarınca araıuyı r. yeni bir gözle inceleniyor öyküleri. 
Demek ölmemiş büsbüttin, demek yaşıyor, demek bir yazar 
son soluğunu vermekle vitip gitmiyor aramızdan... Kırk iki 
yıl yaşayabildi Sabahattin Ali. Yaşasa bugün altmış yedi ya­
şında olacakmış. Neler yitirdik ölümü ile. edebiyatımıza ka­
zandıracağı nice güzeı övküler, romanlar!..
İki dergi bu sayılarında Sabahattin Ali’ye geniş yer ayır­
dılar* Yansıma ve Yem A. Bir değerbilirlik... Sanata, yazara 
sayamın belirtisi, öteki dergilerde bir şey yok. Niye yok? Bir 
ta sın  kuşkular silinmedi mi daha? Türk edebiyatına büyük 
emek vermiş, öykücülükte gerçekçilik çizgisini bir yerden bir 
yere ulaştırmış bir yazrn ölümünden yırmi beş yıl sonra an­
maktan niye korkulur, niye çekinilir? Bir yazarın tüm yapıt­
ları ölümünden çeyrek yüzyıl sonra da gereği gibi incelenme­
yecek mi, tanıtılmayacak mı, yeni kuşaklara öğretilmeyecek 
mi*> Bakın Varlık Yolarlarında «Bütün Eserleri, çoktan tü­
kendi. Simdi Bilgi Yajunevi güzel bir dizide topluyor Saba- 
hstüı Ali’nin tüm öykülerini, romanlarını. Hem kalıcı, hem 
guncpl bir değer Sabahattin Ali. Ömer Seyfettin gibi, Sait 
Faik gibi.. Öykülerinin çr.ğu kalıcılık niteliğine ermiş. Kim 
ne derse, ne yaparsa yapsm kalacak. Okunacak, sevilecek. 
Yem yeni baskılar yapacak kitapları. Bunu önleyecek güç yok 
yeryüzünde.
Yeni A’rın Mart «ayısında Asım Bezirci, «Sabahattin 
Ali’nin hikâyelerinde yapı»yı incelemiş. Bezirci’nin Sabahattin 
Ali üzerine hazırladığı bir geniş incelemenin bir bölümü: 
«S. Ali’nin hikâyelerinin genellikle klâsik denecek bir yapısı 
vardır: Her nikâye bir konuyu işler, konu bir olaya dayanır, 
olay bir yerde geçer, bir sürece göre oluşur, süreç «giriş -  
gelişme - düğümlenme - çözülme» sırasını izler» diye başla­
mış, «Değirmen», «Kağnı», «Ses», «Yeni Dünya». «Sırça Köşk» 
adlı öykü kitaplarını teker teker incelemiş. Yan tutmayan bir 
araştırıcının bakışıyla, gözleylci gerçekçilikten eleştirici ger­
çekçiliğe dönüşünü açıklamış. Bezirci’nin bu ilginç çalışması­
nı yakında kitap halinde okuruz herhalde...
Yeni A ’nin bu sayısının bir başka özelliği de Sabahattin 
Ali’nin bugüne dek bilinmeyen iki uzun şiirini ortaya çıkart­
masıdır: Terkib-i bend risalesi ve Mesnevi... le29’da Alman­
ya’da öğrenim görürken yazmış bunları. Belli Ki, şaka olsun 
diye yazmış. O zamanki yakın dostlarının adlarım geçirmiş 
bu divan edebiyatı türünde yazdığı şiirlerde: Nihal Atsız, Na- 
hit hanım, Ekrem Reşit, Banguoğlu, Orhan Saik, Mustafa 
Seyyit vb. Bu şiirleri H. N. Okay bulmuş çıkarmış ortaya. 
İlgiyle okunuyor. Bir zamanlar yakın dost olanların bir süre 
sonra nasıl can alan birer düşman oluşlarım da acıyla hatır­
lıyor insan...
Ben Sabahattin Ali’yi ilgiyle izlemiş bir okurum. Ömer 
Seyfettin öykücülüğünden Sabahattin Ali öykücülüğüne geçiş 
bir olaydı bizim kuşak için. «Kağnı», «Ayran», fUyku», «A s­
falt Yol» vb. öykülerinin keskin çizgileri, sert vuruculıığu ilk 
gençlik yıllarımda beni çok etkilemişti. Ortaokul sıralarınday- 
ken S. Ali etkisinde öyküler yazdığımı hatırlarım. Bir tekini 
bile yayımlamadım, (yi de ettim. Yaşanmadan, duyulmadan, 
sözüm ona «gerçekçi» öykülerdi onlar İyi ki yırtıp atmışım 
zamanında. Sonra Sait Faik’l keşfettim. Onun dünyasını da­
ha yakın buldum kendime. Çok yeni, çok değişik, çok zengin. 
Sabahattin Ali bilinenlere yeni bir açıdan yaklaşıyordu, ama 
Sait Faik el değmemiş, bambaşka duyarlıklar getiriyordu. Sa­
bahattin Ali etkisinden Sait Faik’e kaymak doğaicu benim 
için...
Sabahattin Ali’yi yeniden okudum bir süre önce. Baktım hiç 
eskimemiş, sapasağlam, yıllar önceki gibi güçlü, etkili, yeni. Sö­
zü uzatmadan, kötü anlamıyle «edebiyat yapmadan» anlatıyor 
anlatacağım. Bu açıdan da örnek alınmaya değer. Bugünün dur­
maksızın sözü uzatan, sayfalar dolduran, gereksiz olayları bü­
yüten. şişiren kimi öykücülerinin Sabahattin Ali’nin yoğun öy. 
Uücülüğünden alacakları çok dersler var.
Sabahattin AH yirmi beş yıl önce öldü, ölm edi, hayır, öl­
dürüldü. Karanlık bir cinayetti bu. Bir gün her şey ayrıntıla­
rı v)e yazılacak. Sabahattin Ali’ye nasıl, niçin kıyıldığı edebiyat 
tarihlerimizde acı bir yaprak, kara bir sayfa olacak. Yalnız bü­
yük bir öykücü değildi dürüst bir aydın, bir yurtseverdi. Bun­
lar da yerli yerine konacak bir gün. Karanlıklar ergeç dağılır, 
apaydınlık bir ortamda Sabahattin Ali'nin dürüst yurtseverliği 
de anlaşılır.
«Yeni Anda Sabahattin Alî’nin «Ne Zor Şeymiş» adlı kısa bir 
yazısı var. Okusak mı birlikte? «Namuslu olmak, ne zor şeymiş 
meğer» diye başlıyor. «Bugünün itibarlı kişileri gibi kese dol­
durmadık, makam peşinde koşmadık, tç  ve dış bankalara para
yatırmak, han apartman sahibi olmak, sağdan soldan vurmak, 
bu milleti kasıp kavurmak emellerine kapılmadık. Bütün kavga­
mızda kendimiz için bir şey istemedik. Yalnız ve yalnız bu yur­
dun bütün yükünü omuzlarında taşıyan milyonlarca insanın 
derdine derman olacak yolları araştırmak istedik. Bu ne affe­
dilmez suçmuş meğer. Nerdeyse yoldan geçerken mide uşakla­
rı arkamızdan bağıracaklar: ’ ’Görüyor musun şu haini! İlle de 
namuslu kalmak istiyor ve âhengimizi bozuyor” . Çalmadan çırp­
madan, bize ekmeğimizi verenleri aç, bizi giydirenleri donsuz 
bırakmadan vaşamak istemek bu kadar güç, bu kadar mihneti! 
halta bu kadar tehlikeli mi olmalıydı?»
Okuyun «Yeni Aıının mart sayısını. Sabahattin Ali’nin anısı 
nı duyacak. Sonra açın bir kitabını dalıp gidin öykülerinin dün 
yasında.. Dürüst bir yazar, gerçekçi bir yazar, güçlü bir yazar 
nasıl olur anlayın.. Edebiyat dünyamızda bir Sabahattin Ali’nin 
varlığım duyarak, sevincini, övüncünü yaşayarak..
' T  *  ¿ 2 __________________________________________________________________________________
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


25 yıl sonra Sabahattin Ali

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository