Taha Toros Arşivi, Dosya No: 155-Vedat Örfi Bengü. Not: Gazetenin "Düşünceye Saygı" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

[Bengü], Memet Fuat

Istanbul Sehir University Repository

DÜŞÜNCEYE SAYGI
MEMET FUAT
Bir Anı
Kurtuluş Savaşı’mızın yeniden gündeme geldiği şu 
günlerde çocukluk döneminden kalma bir anımı anlat­
mak istiyorum. Emperyalizme karşı kimlerin omuz omu­
za savaştığını gösteren küçücük bir anı... Yorum yapma­
dan... Yorumunu isteyen istediği gibi yapsın...
Dedem, babamın babası, bir “süvari zabiti’’yö\, adı 
Mehmet Ali. Bir de Fuat adında erkek kardeşi vardı.
İkisi de Kuleli Askeri Lisesi’ni bitirince Hünkar Yaveri 
olarak saraya alınmışlar. Güvenilen bir ailenin çocukla­
rı... Babaları devlet hizpıetiode, valilik, elçilik gibi görev­
lerde bulunmuş bir paşamı'. A ^V/A*»«
Göze batan, parlak gençler olmalıîar ki, Mehmet Ali’yi 
Sadrazam Halil Rifat Paşa kendine damat seçmiş. Fuat’ı 
ise Padişah,-Cemile Sultan’la evlendirmiş... Bu evlilik­
lerle ikisi de bir çırpıda “Paşa"lığa yükselmişler...
Sanırım ikinci Meşrutiyet'te, bu tür haksız rütbeler ge­
ri alınınca, uygulamayı onur kırıcı bulan birçok subayla 
birlikte, Fuat Paşa da ordudan ayrılmış.
Mehmet Ali Paşa ise askerliğe daha bir bağlıymış, ay­
rıca yapılan rütbe indirimini de herhalde onur kırıcı de­
ğil, doğru bulmuş ki ordudan ayrılmamış, asıl rütbesine 
inip basamakları yeniden çıkfnaya başlamış.
Kurtuluş Savaşı'na girilirken “miralay’’, yani albay­
mış. Çok sevdiği atıyla birlikte Anadolu’ya geçmiş. Do­
ğuya, Kazım Karabekir Paşa’nın ordusuna göndermiş­
ler. Kurtuluş Savaşı boyunca orada, aşiret alaylarında 
görev yapmış.
Bu alayların ordudaki adı neydi bilmiyorum. Dedem 
hep “Aşiret alayları”  diye söz ederdi.
Yıllar sonra Erenköy'deki köşkünde emeklilik günleri­
ni geçirirken, o alaylarda askerlik yapmış olan bazı Kürt- 
ler dedemi görmeye gelirler, ona saygıdan öte bayağı 
yakınlık, sevgi gösterirler, bana da gözüpekliğini, yiğitli­
ğini, disipline düşkünlüğünü övgüyle anlatırlardı...
1938’de Atatürk’ün öldüğü yıl, Fenerbahçe Stadı’nın 
yanındaki Kadıköy Birinci Ortaokulu’nda altıncı sınıftay­
dım. Sıra arkadaşımın adı Yervant Nevzat Özer’di. He­
men önümüzdeki sırada da küçük kardeşi otururdu. 
Onun adı da Andon Antan Özer’di.
Bir gün Yervant, “Babam dedeni tanıyor, Kurtuluş Sa­
vaşı’nda, doğuda, onun maiyetinde askeri doktormuş" 
dedi.
Akşam dedeme söyledim, “Çok iyi insandır, çok seve­
rim "  diyerek birlikte geçen günlerinden söz etti, unuta­
madığı birkaç anısını anlattı. Disiplin adına yaptığı acı­
masızlıklar! hep onun önlediğine değindi. “Görüşmek 
isterim’’ dedi.
Bu iki eski savaş arkadaşının buluşmalarına aracı ola­
mamıştık, yanılmıyorsam, ama ben Yervant’ların evine 
gitmiştim. Altıyol'dan Opera Sineması’na doğru çıkar­
ken solda tipik bir Kadıköy evinde oturuyorlardı. Şimdi o 
evler yok artık. Opera Sineması da pasaj olmuş. Neyse 
doktor bayağı yaşlı bir adamdı. Geç evlenmişti anlaşı­
lan...
Onlar savaştan sonra birbirlerini yitirmişler, biz de 
okuldan sonra yitirdik...
Yervant okuyabilecek bir çocukken, herhalde babası­
nın yanlışlığı yüzünden, bir an önce yaşamını kazanmak 
için, okulu bırakıp demir ticaretine atıldı. Sonradan ünlü 
bir çimento satıcısı oldu. Her yerde adını görüyordum. 
“Özer Çimento” diye, ama kendini okuldan sonra hiç 
görmedim, olmadı... Andon okumak istiyordu-Onuniöi 
bir kez karşılaşıp konuşmuştuk, nereye kadar okuduğu­
nu herhalde anlatmıştır, ama şimdi anımsamıyorum. 
Özlediği gibi okumuş da olsa, konuştuğumuz günlerde 
ağabeysiyle birlikte çalışıyordu. Ama bu söylediğim, yıl­
lar önce, ben De Yayınevi’ndeyken...
Şimdi nerdeler, ne yapryorlar, Türkiye'de kaldılar mı, 
gittiler mi, hiç bilmiyorum...
Ha bir de savaş sonrası dedemin İstanbul'a dönüşü 
var. Albaylıktan generalliğe yükselmiş, ülkeyi kurtaran 
ordunun üst düzeyde bir subayı... Kardeşi Fuat Paşa ise 
Cemile Sultan ile birlikte yurt dışına sürgün...
Bir ülkenin kurtuluşunu tarih kitaplarında okumak çok 
kolay. İşin altında bilinen bilinmeyen ne özveriler, ne 
acılar var...
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 1  1 8 8 0 0 0 6 *


Bir anı

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/147592/3/001511880006.pdf

Bir anı

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository