Taha Toros Arşivi, Dosya No: 119-Sait Naum Duhani.



Not: Gazetenin "Evvel Zaman İçinde.." köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

S., Semih Mümtaz

Istanbul Sehir University Repository

(9
 9
 O
 
A
jo
 i 
£r
 
(
u
>(
i
:
h
I
f
Naum paşaya dair
İhtilaflı mesele — Naum paşanın hakem­
liği —  Nazikâne bir red cevabı —  Altın 
tabaka — Paris’teki cami
Her hakkı mahfuzdur Semih Mümtaz S.
B abıâlî ile bir banka ara­sında bir ihtilâf vuku 
bulmuştu. İki taraf inad eder 
oldu, iş uzadı. İkinci Sultan Ab- 
düllıamit bu işi bitaraf bir hake 
nıe havale ve emniyet ediniz 
yapacağuıı yapsın, hükmünü 
versin, dedi. Emrine itaat etti­
ler ve o vakit Hariciye müste­
şarlığında bulunan Naum Paşa­
yı hakem nasbettiler. Çok dü­
rüst ve devlete sadık bir zat o- 
laıı Naum Paşa, iki ay kadar 
meşgul oldu hükmünü verdi. 
Sadrazam raporunu takdim 
etti. Bu raporu Vükelâ Mecli­
sinde okudular, kemali takdir­
le bir mazbata yaptılar, hünkâ­
ra yollandılar. Fevkalâde mem­
nun olan padişah, hemen iradei 
seniyeyi Babıâlîye tebliğ ettir­
di, iş de lehimize olarak bitti. 
Bir taraftan da Banka, dahi 
keşmekeşten kurtulduğu İçin 
sevindi.
Müzakere devam ederken 
direktörlerinden biri (ismi ha- 
tınmdadır) Naum Paşaya 
bir Fransız nüktesiyle bazı fay­
dalar ihsas etmişti. Paşa da 
gayet nazikâne bir eda ile «Ben 
bu Hariciye binasuım kilerle­
rinde peynir ekmek yemekle ye 
alnınım tariyle ve bu memle­
kete sadakatle bu mevkie gel­
dim. Onu pek satamam» mea­
linde bir cevap vermişti. Maa- 
haza iş tertemiz tesviye edildik­
ten sonra, tıaltâ bir hayli müd­
det sonra o banka direktörü 
günün birinde Naum Paşaya 
geldi, malûm olan ve hüsnüne- 
ticeye iktiran eden mesele hak­
kında gösterdiğiniz dürüstane 
muameleye bir şükran hâtırası 
olmak üzere zatı âlilerine tak­
dim ve hediye ettiğim şu mah­
fazanın kabulünü rica ederim, 
dedi... Ufak bir altın sigara ta­
bakası... Artık bitmiş ve herke­
si memnun bırakmış bir masla­
hattan hayli müddet sonra, bu 
zatın gösterdiği bu cemileyi 
reddetmenin belki bir nezaket­
sizlik telâkki edileceğini zanne­
den Naum Paşa da bu güzel 
hediyeyi kabul etmişti. Arasıra 
cebine koyduğu bu tabaka ile 
dostlarına sigara verirken, bi­
zim külçe altından size bir si­
gara der, takılırdı!
tı; Meclisi Mebusan âzaları bi­
rer birer Paris! ziyaret ediyor­
lardı. Elbetteki bunların her bi­
ri sefarethaneye uğruyordu ve 
binaenaleyh sefiri uğraştırıyor­
du. Zannederim evvelce de ar- 
zetmiştim: Naum Paşanm bir 
rahatsızlığı daha vardı. O da 
(Deli Rüstem) namiyle benam 
olan zatın maiyetinde müsteşar 
bulunuşu idi. Bir de güzel bir 
teşebbüsü vardı:
Paristeki camii şerif
Karar verilmişti. Pariste bir 
cami inşa edilecekti. Ke - Dorse 
mimarlarından meşhur Mösyö 
Chedane =  Şödan, Naum Paşa 
ile temas ederek plânlarını 
yapmış ve takdirlerle kabul et­
tirmişti. Başvekâlette Mösyö 
Kayyo, Hâriciyede, aklımda ka­
lışına göre Mösyö De Selves =  
Dö Selv bulunuyorlard. Na­
um Paşa mimari tarzının Os­
manlI mimarîsi tarzında olma­
sını kabul ettirtmişti ve Fran- 
sızlar Pariste bundan evvel bir 
Maronı kilisesi inşa ettirdikleri, 
senelerce Cebeli Lübnan muta­
sarrıflığında bulunan paşa ise 
elbette bir şey bildiği için bunu 
böyle isteml.şli ve oğluna «Ben 
bir Osmanlı veziriyim, memle­
ketime sadakatimle ve şuurum­
la hizmet edersem bahtiyar ö- 
lürüm, senin de yüzün ak olur* 
demekten bir an fariğ olmamış­
tı. Derdi camii Türk mimarisi 
veçhile yaptırtmaktı...
Felek yâr olur mu hiç 1911 de 
Naum Paşa fücceten vefat etti. 
Ve bittabi Araplar ibrenin ucu­
nu kendi taraflarına büktüler; 
camiin mimari tarzını tâdil et­
tiler. Gelelim külçe altından si­
gara kutusuna! Pederinin ve­
fatından sonra yegâne vârisi 
olan Sait, bilmem ne sebeple, 
bu kutuyu bir muhammine gös­
terdiği zaman, ona «Sen ne 
zannediyorsun mösyö! Bu kuto- 
nun altın kıratı yedi sekizi geç­
mez» demesinler mi?!
S. M. S.
Bade - Bûdin
Seneler geçti. Meşrutiyet gel­
di (1908); Naum Paşayı da Pa­
ris büyük elçiliğine geçirdi. Pa­
şa, haremi hanımefendi hayli 
evvel vefat etmiş olduğu için 
gözü gibi sevdiği ve mükemmel j 
bir tahsil verdiği mahdumu 
Sait Beyi beraber aldı, Pariae 
götürdü. Yeni sefirin Paristeki 
günleri hayli karışıktı ve 
sefarethanesi de karmaka­
rışıktı. Çünkü Meşrutiyetin 
ilk senelerine tesadüf et­
tiği için bir sürü heyet 
Parise geliyordu, Paristen geçi­
yordu. İstikbal ve teşyi ediliyor- 1 
du. tfehitudeler, <B*i)»*hü ytuiuiı-
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
* 0 0  1 5 8 3 9 0 0 0  1 0 *


Naum Paşa'ya dair

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/133913/3/001583900010.pdf

Naum Paşa'ya dair

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository