Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Müzisyenler.



Not: Gazetenin “TRT'nin içinden” köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Öngören, Mahmut Tali

Istanbul Sehir University Repository

10 AĞUSTOS 1982 O
trt’nin içinden
mahmut tali öngören
"Hacı Arif Bey,, 
anayasaya 
uygun muydu?
ANAYASA tasarısının 167. maddesinde «haber vo programların seçilmesinde, işlenmesinde, sunul masında ve çağdaş Türk kültür ve eğitimine yar­
dımcılık görevlerinin yerine getirilmesinde.. Cura 
huriyetin temel İlkelerinin gereklerine uyulması» İsten­
mektedir. Bunlar elbet yuvarlak ve tanımlaması bir tür­
lü kesinlikle yapılmayan, yapılması olanaksız sözler. Ama 
biz yine de kendimize göre bir yoruma oaşvurarak «Hacı 
Arif Bey» adlı yerli «müzikalsin bu maddeye uyup uyma 
dığma şöyle bir bakalım. Hemen, «Artık işimiz kalmadı 
da, böyle yapımların anayasaya uygunluğunu araştırma­
ya mı sıra geldi?» diye sormayın. Baksanıza, anayasa 
tasarısı «haberlerin ve programların seçilmesine, işlen­
mesine ve hatta sunulmasına» bile karışacak artık. Böy 
le olunca da, «Hacı Arif Beyse şöyle bir göz atmakta ya­
rar var.
«Hacı Arif Beysin seçilmesi çağdaş Türk kültürüne 
uygun mu acaba? Nedir çağdaş Türk kültürü? Kimin ya­
pacağı tanıma göre TRT, anayasa maddesi gereğince, ge 
rekenl yerine getirmeye çalışacak? Örneğin «Hacı Arif 
Bey» adlı «müzlkal»de eski saray müziğinin «bizim mü- 
ğlmiz* olduğu savunuldu ve çok sesli «Batı Müziğl»nln 
de bize «yabancı» kaldığı belirtildi. Hatta bana kalırsa 
saraydaki dinleti sahnesinde de değerli sanatçılarımız 
Suna Korad ve Mete Uğur kullanılarak Batı Müziği sa­
nat olarak değilse bile, biçim olarak hafifçe alaya da 
alındı. Oysa çoksesli müzik Cumhuriyetimizin kuruluşun 
dan sonra ülkemizde Atatürk’ün de çabalarıyla yerleşti­
rilmeye çalışılmamış mıdır? Dizinin bir başka sahnesin­
de de Hacı Arif Bey yeni padişahın eskisi gibi Batı Mü- 
ziği'ni önemsemediğini ve tümden «bizim müziğimizi» 
benimseyerek artık sarayda salt bu müziği çaldırdığını 
övgüyle belirtiyordu. Böyle bir konunun «seçilmesi ve 
işlenmesi» anayasa tasarısının 167. maddesine pek uymu 
yor galiba. Eğer aynı maddedeki «çağdaş Türk kültürü* 
nün yorumunu gerçekten çağdaş bir anlayışla yaparsak... 
Başka türlü bir seçim hakkımızın olduğunu da pek san­
mıyorum. Ama «Hacı Arif Bey» müzikali, 167. madde ol­
duğu gibi kabul edildikten sonra TRTden yayınlansay­
dı, TV yönetimimiz gerçekten de zor durumda kalabilir­
di. Adına bugün «Türk Müziği» dediğimiz müzik türü­
nün mü, yoksa çoksesli müziğin mi «çağdaş Türk kültü­
rü» tanımına girdiği konusunda...
Ya «Hacı Arif Bey»in sunuluşunu 167. maddeye gö­
re nasıl değerlendireceğiz? Ağır ve soylu davranışlı kişi­
leriyle ölüm döşeğinde bile kullanılan abartmalı ve son 
derece törensel diliyle, sık sık başvurulan «zoom»larıyla 
ve izleyicileri bıktıracak derecede çok yer verilen başoyun 
cuların bakışlarının kullanıldığı yakın çekimleriyle, ya­
şayan insanlar olmaktan çok uzak durgun İnsanlarıyla, 
acaba bu müzikalin sunuluşu da 167. maddeye uygun muy 
du, değil miydi? Gelin çıkın işin içinden Dakalım.
Ne var kİ, 167. madde daha yürürlüğe girmeden ön­
ce bile, «Hacı Arif Bey»in görkemli dekorlar, carlyeler ve 
padişahlarla çoksesli müzik türünü geriye itip eski saray 
müziğini TRT’nin hem de bir yabancı ülkeyle gerçekleş­
tirdiği ortak yapımda savunması «Cumhuriyetin temel 
ilkeleri»ne hiç uymamaktadır. «Hacı Arif Bey» konusu 
asla ele alınamaz diye de bir yargıya varılamaz. Ama 
ancak «çağdaş» bir yorumla beraber...
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


"Hacı Arif Bey" anayasaya uygun muydu?

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/136502/3/001583638010.pdf

"Hacı Arif Bey" anayasaya uygun muydu?

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository