Taha Toros Arşivi, Dosya No: 33-Füreya Koralİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Sönmez, Necmi

Istanbul Sehir University Repository

6 Ateşle Çeyrek Asır’ başlıklı karm a seramik sergisi 8 m arta dek Destek Reasürans Sanat G alerisinde
E ksikleri olan bir ‘Türk seram ik sanatı’sergisi
NECMt SÖNMEZ________
Türk Seramik Demeği tara­
fından “Ateşle Çeyrek Asır”
başlığı altında düzenlenen ser­
gi, 25 yıldan beri seramik sana­
tında etkinlik göstermiş olan 28 
sanatçının değişik dönemlerde 
gerçekleştirmiş olduğu çalışma­
ları içeriyor. Çağdaş Türk Sera­
mik Sanatı adına gerçekleştiri­
len bu çoğulcu sergilemenin en 
önemli özelliği, çalışmalarını şu 
ya da bu şekilde güncel sergiler­
de izlediğimiz sanatçılarımızın 
biraraya geldiklerinde topluca 
ortaya koydukları çağdaşlık 
çizgisi hakkında önemli ipuçla­
rı vermesi.
Destek Reasürans Sergi Sa- 
lonlan’da oldukça amatör bir 
yerleştirmeyle sergilenen 28 se­
ramik sanatçısının çalışmaları 
belki bir anlamda “tarihsel bir 
gelişim çizgisini” ortaya çıkar­
mayı amaçlıyor. Ama Alev 
Ebüzziya gibi hakedilmiş bir 
üne sahip olan ve yapıdan dün­
yanın dört bir yanındaki müze­
lerde ve özel koleksiyonlarda 
yer alan bir seramikçinin bu 
sergide olmamasından kaynak­
lanan eksiklik bu tarihsellik gi­
rişimine önemli bir darbe vuru­
yor. Alev Ebüzziya’nın 1960’- 
lardan itibaren geliştirdiği öz­
gün seramik anlayışı, pek az 
Türk sanatçısının sahip olduğu 
ince bir duyarlılıkla Anadolulu 
form anlayışını evrenselleştir­
miştir. Çalışmalarını halen Pa­
ris’teki atölyesinde sürdüren 
Ebüzziya’nın bu sergide olma­
masından kaynaklanan eksik­
lik yeri doldurulamayacak bir 
boşluk yaratmaktadır.
Türk Seramik Sanatı’nın genel çiz­
gisi içinde yapılabilecek olan değerlen­
dirmeler öncelikle çağdaşlık sorunuy­
la birlikte düşünülmelidir. Ülkemizde 
hemen hemen her yaratı alanında 
postmodernizm tartışmaları oldukça 
sığ bir düzlemde ele alınarak sadece 
merkez ile periferi arasındaki ilişkiler­
deki rol değişimi beklentisi olarak 
algılanmıştır. Uluslararası sanat 
ortamıyla yetkin bir diyaloga gire­
meyen Çağdaş Türk Sanatı kendi içi­
ne kapalı özellikleriyle yalnızca Türki­
ye’de geçerli olan bir takım ölçütler
ahi»
Sergide Füreya Koral (üstte) ve Nasip îyem’in (yanda) yapıtları da yer alıyor. Ancak Alev Ebüzziya (altta) nedense yok...
teknik yetersizliklerin aşılmış olması, 
eğitim kuramlarında seramiğin ana- 
bilim dalı olarak okutulması ve son 
yıllarda seramik sanatı üzerine yapı­
lan yayınların artması önemli bir aşa­
ma sürecinin geçildiğinin 
göstergesidir. Teknik ye­
terliliklerin hazır olması­
na karşın sanatsal gelişim 
çizgisinin büyük bir atak 
gösterememesinin ya da 
Türk seramiğinin ulusla­
rarası sanat ortamında 
hala ‘bilinmeyen ülke’ ol­
masının nedenlerini açık
Baker, aynı tarihlerde burslu öğrenci 
olarak bu şehirde bulunan Ar’ı o ka­
dar derinden etkilemiş olmalı ki bir 
çalışmasına ilham kaynağı olabilmiş. 
I93Ö’larda ülkemizde daha seramiğin
yaratmıştır. Bu ölçütler sistemi içinde 
bizim için iyi olan kavramlar ne yazık açık tartışmamız gereki- 
ki dünyanın ‘iyileriyle örtüşmemckte- yor. Bu serginin gündeme 
dir. Bu durum Türk seramiği için de 
aynıdır.
Ülkemizdeki ilk özel seramik 
atölyesinin 1950’li yıllarda Füreya Ko­
ral tarafından kurulduğu düşünülürse 
teknik olarak neredeyse ‘sıfır noktası­
ndan başlayan seramiğin bugün tek­
nik olarak eriştiği düzey beklenebi­
lecek olanın çok üzerindedir. Ülke­
mizde eskiden büyük bir soran olan
getirmesi gereken en 
önemli soru Türk serami­
ğinin zamanın ruhuna 
(Zeitgeist) nasıl yanıt ver­
diğidir.
Bu sergide ilgimi çeken iki çalışma 
oldu. İlki Vedat Ar’ın 1930’da yaptığı 
“Josephine Baker” isimli heykel-şam- 
danlığıydı. 1920-30 arasında Paris’te 
ölümsüz bir üne kavuşan zenci dansçı
‘Ateşle Çeyrek Asır’ 
başlıklı sergi, 25 
yıldır seramik 
sanatında etkinlik 
göstermiş
28 sanatçının değişik 
dönemlerde 
gerçekleştirilmiş 
çalışmalarını 
kapsıyor.
Sanatçıların topluca 
bir araya ortaya 
koydukları çağdaşlık 
çizgisi, serginin en 
önemli özelliği.
esamesi okunmazken Ar’m yetkin bir 
teknik ve sağlam bir kübizm öğretisiy­
le gerçekleştirdiği bu çalışma hiç kuş­
kusuz ki Çağdaş Türk Sanatı açısı­
ndan da “öncü” bir karakter taşımak­
tadır. Sergi katalogunda son derece
karanlık olarak basılmış bu çalışma, 
en kısa sürede kurulma hazırlıkları 
yapılan Dr. Nejat Eczacıbaşı Çağdaş 
Sanat Müzesi’ne kazandırılmalıdır. 
Çalışmalarını son yıllarda daha dü­
şünsel bir çerçeve içine 
yerleştirmeyi deneyen 
Güngör Güner'in bu ser­
gideki işleri, bilinen an­
lamda seramikten uzak­
laşarak bir tür heykel yo­
rumlamasına doğru iler­
liyorlar. Sanatçının yeni 
sır denemelerini içeren 
bu çalışmalarda teknik 
olarak pişirim tamam­
lanmadığı için yer yer 
çatlamalar ve dökülme­
lerde görülüyor. Bunu 
bilinçli olarak kurgu­
ladığını belirten Güner, 
bir tür kendi kendini yok eden sera­
mik kavramına doğra ilerlemektedir. 
Serginin açılışında karşılaştığım Rabia 
Çapa bana şu haberi verdi: Füreya 
Koral’a Saygı sergisi nedeniyle Maçka 
Sanat Galeıisi’inde 40 seramik sa­
natçısının katılımıyla gerçekleştirilen 
panoyu İstanbul Belediyesi satın 
almıştı. Bu projeye katılan sanatçılar­
dan bir kısmı yapıtlarının bedelini al- 
madılar.Biriken bu parayla Maçka 
Sanat Galerisi her yıl seramik eğitimi 
veren bir eğitim kurumunu bitirme 
aşamasındaki başarılı bir öğrencisine 
geleneksel usta çırak ilişkisini simgele­
yen ‘el verme anlamında' Füreya Ko- 
ral’ın el izini bir Cumhuriyet altınıyla 
birlikte Füreya Koral Ödülü adı altın­
da verecek. Gereken hazırlık çalışma­
larının bir an önce bitirilerek bu ödü­
lün her yıl yurtdışmdan çağırılacak bir 
uzman tarafından verilmesini diliyo­
rum. Çünkü yıllardan beri bir prob­
lem haline gelen jüri sorunu Türk sera­
miğinin gelişmesinin gelişimini engel­
lemektedir. Belli eğitim kuramlarında 
başlı başına birlik haline gelen eğitim 
kadroları, kendi öğrencileri ya da ar­
kadaş çevrelerine ödülleri paylaştırma 
yoluna giderek gençlerin önünü tıka­
maktadırlar. Tüm olumsuz faktörler 
göz önünde tutularak mutlaka yurtdı- 
şından bir uzman getirtilmelidir.
2 ( v
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 1 1 4 1 6 0 0 6 *


'Ateşle Çeyrek Asır' başlıklı karma seramik sergisi 8 Marta dek Destek Reasürans Sanat Galerisi'nde:Eksikleri olan bir 'Türk seramik sanatı' sergisi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository